

D3935

། །།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སཱུ་ཏྲ་ས་མུཙྪ་ཡཱ་ལཾ་ཀ་ར་བྷཱ་ཥྱཾ་རཏྣཱ་ལོ་ཀ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་རི བོ་རབ་བརྟན་ཞིང་།།མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་འོད་འབར་བ། །ཉེར་རྟེན་འབྱུང་པོའི་དབུལ་བ་འདོར་མཛད་པ། །མི་ཤེས་མུན་བཅོམ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རྒྱལ། །རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་མདོ་དོན་རབ་ཟབ་ཅིང་། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིའང་དེ་བཞིན་པ། །དམུས་ལོང་ཉི་བཞིན་མཐོང་བར་ མི་ནུས་ཀྱང་།།ཡིད་ཆེས་ལུང་གི་ཚད་མས་བཤད་པར་བྱ། །གང་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་རྟོག་གེ་ཡི། །ནུས་པ་མཉམ་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེ་འགའ་ཞིག་།ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་མེད་ཚུལ་ལས་ཉམས་དེའི་ཕྱིར། །མགོན་པོའི་ཐུགས་རྗེས་[(]ས་[,]སུ་[)]བཤད་པ་ཀླན་ཀ་མེད། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བས།བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་འབྲེལ་གསུངས་པ་ནི། མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ལས་བཏུས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏམ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདིའི་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་ བ་མ་སྨྲས་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པའམ།དོན་མེད་པ་དག་སྲིད་པས་འདི་ལ་གཞན་སུའང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱ་བའི་ལས་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་མ་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལས་ཉམས་ པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཐད་པས་སོ།།བསྟན་བཅོས་གཞན་ལ་མེད་པའི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོས་པ་མེད་ན་མདོ་སྡེ་བསྡུ་བ་འདི་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་མཉན་པ་ཙམ་དུ་ཡང་གུས་པར་མི་འགྱུར་བས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དེར་རྟོགས་པའི་ དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གཞན་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཚིག་དང་དེར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའི། དེ་མེད་པ་དང་གཞན་དུ་རྟོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ ཅན་གྱི་དོན་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་བྱའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཙམ་མམ་སྒྲ་ཙམ་དོན་སྟོན་པའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དགོས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་བྱ་མེད་པར་དགོས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉེས་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་འང་འབྲས་བུའི་དགོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའང་མངོན་པར་ཐོབ་པར་ བྱ་བའང་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་མཆོག་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ནི།དེའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ན། རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཐབས་ཤེས་པ་ལ་བསླབས་ན་ཐབས་ལས་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐབས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མདོའི་དོན་བསྡུ་བ་ ལ་འཇུག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེའི་ཡང་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་གིས་དེ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་དེའི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་རྗེད་བྱེད་པ། །ཡོངས་བརྟགས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ངག་།དེ་ལས་གཞན་པ་དབང་བྱས་མིན། །ཞེས་བྱ་བས་འབྲེལ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱའོ།

梵语：Sūtra Samuccayālaṃkāra Bhāṣyaṃ Ratnāloka Nāma
藏语：经集论释宝光庄严
顶礼圣文殊！
功德宝山极坚固，相好庄严放光明，
能除众生诸贫困，破除无明佛王胜。
佛说经义甚深奥，诸大士亦复如是，
盲者难见如日轮，当依信解教量释。
以于甚深义理中，理论力量皆相等，
有大士离龙树无著法，故依怙主悲护无诤说。
具有思择者若无目的等则不趣入，故大士宣说自论之必要关联：'从诸经中摘集，当说大乘珍宝语。'若不说此关联及所诠，则可能无关联或无义，因此任何他人都不会趣入此论。
同样，即使有关联及所诠，若不说作业圆满差别，则非能成就，故说'亦从成就方式退失'是合理的。
若无其他论典所无之殊胜趣入支分之必要，则于此经集，信心随行者亦不会恭敬听闻，故应说殊胜果之必要。
非能别解，因无关联故。为令他入，应说有必要之语及如是了解，非无必要及异解，因非为因故。
此复当于显示殊胜义之语，非仅所诠或仅声音能显义之力，故应说唯如是了解所诠等。
若问：作业体性非为必要耶？答：非也。一切语皆具有显示自义所诠之相之作业是共同的，故为众所周知，不应执为必要，因为此于论外无有差别故。
非为无所诠而舍必要而说，因为说所诠离彼过失故。
亦非为显示彼差别，因为说所诠差别即已显示故。
作业果亦是应说果之必要，因为无彼则仅作业果不能趣入故。
此复为欲获得所欲果之上首之具慧者，趣入彼方便时，因无因不得果，故学习了知方便则从方便生果，为了知方便而趣入经义摄集。
故为趣入支分之主要，应说必要之必要。
彼复成为方便之关联等能说之论，不能说彼，故为显示彼必要之必要之真实方便故，说关联等。
故'关联随顺方便，能得士夫义，观察所作语，余非所作境。'以此说关联及随顺方便。

།དེའང་བསྒྲུབ པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔ་རབས་དག་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐབས་ནུས་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཙམ་གྱིས་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པ་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་ དམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ།།ཚིག་ཙམ་ནི་མི་བཟློགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གེགས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་འགྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་ན་ཕྲད་པ་སྲིད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།གེགས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཉིད་པས་འདི་ལ་འཇུག་པ་ཡང་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པས་གལ་ཏེ་གང་བརྗོད་ པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ལོགས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞིག་ན་དགོས་པ་བརྗོད་པས་འབྲེལ་པ་མ་བརྗོད་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་དང་དགོས་པ་དག་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོར་བསྟན་གྱི་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ལས་ལོགས་ ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་འདི་ནི་འདིའི་དགོས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། འདི་ནི་འདིའི་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་གང་ཞིག་གང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དེའི་དགོས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་ པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མདོ་སྡེ་མཐའ་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དགོས་པ་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་མཐའ་དག་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་སྤངས་པ་དང་། བླ་མ་ལ་རག་ལུས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོར་བུར་གསུངས་པ་རྣམས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་།གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ནི་འདིར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ པ་དག་ཏུ་འབྲས་བུའི་མཆོག་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ལུང་སྔ་མ་ལས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དོན་སྟོན་པའོ། །དགོས་པ་ནི་དོན་ཤེས་པའོ། །དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ནི་དོན་གྲུབ་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་ ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགོས་པ་བསྟན་ཏེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་གསུངས་པའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ནས་ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་འབྲས་བུའི་ དོན་མིང་གིས་ཡུལ་ཅན་དུ་ཤེས་པ་ནི་དགོས་པ་ནི་དོན་ཤེས་པའོ།།འདིར་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་ན་ནི་དེ་ཟློས་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ལུང་འཆད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གསུང་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ ལ་དགོས་པ་དང་ཚིག་དང་ལུང་སྣ་ཚོགས་ཤིང་སྣ་ཚོགས་པར་བསྟན་པ་དང་།སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་ཟུར་ཕྱིན་ལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་གང་ཟག་ཅིག་གིས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བར་གཏན་ལ་འབེབས་པས་ན་ཉེས་པ་གཉི་ག་རྒྱང་བསྲིངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ ཡང་བསྡུས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་ལུས་ཧ་ཅང་རྒྱས་པ་རྣམས་ཚིག་ཉུང་ངུར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་སུ་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་དོན་འགྲེལ་པས་བསྟན་བཅོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སྐབས་ཀྱིས་འབྱེད་པས་ཀྱང་ ཉེས་པ་གཉིས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རང་བཟོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མདོར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ།

而且这并非不能成就，因为有古代的所缘境，因为方便合理有力。也并非无有止境，因为仅此便能成办义利，而且事业的果实圆满即是究竟。也并非不是所欲求的，因为最殊胜的果实即一切种智等确实是所欲求的。
也不应说'仅是言说不能遮止'，因为未见障碍，因为已说明义利能成就，何况也是从会遇的可能性方面而言。若非如此，则一切也不会趣入事业，因为有障碍的可能性。
另外，圣者龙树因获得授记，是最可信的圣教，因此趣入此论确实合理。关联性不必另外说明，因为无果，假使有所说而不了解，那么应另外说明，但由于已说明必要性，故无不说明关联性的过失。
如是，论典与必要性是以方便与方便所生的体性而说，并非其他，因此不必离开说明必要性而另外说明。如是，当说'此是彼之必要'时，即已说明'此是彼之成就'，否则，若某者不成就某法而成为其必要，则过失太过。
其中所说的内容是：此处安住于持戒等四法的体性，是世尊在一切经典中所说的获得一切种智的道。必要性是：此处为了断除对正法的轻蔑，以及依止上师，将佛陀一切圣教中零散宣说的内容，由圣者龙树以其通达经典义理且具有摄受他人大悲心而明显宣说。
必要性的必要性是：依此如前所说的修行，于暂时与究竟中次第成就最胜果位。因此，如前圣教所说：所诠是显示义理，必要性是了知义理，必要性的必要性是成就义理，关联性是方便与方便所生。
因此，'摄集'表明必要性，'大乘'表明必要性的必要性，'宝经论'表明所诠。其中，摄集经典所说义理后，以名言为境而了知地道次第与果位的内容即是'必要性是了知义理'。
此处有人说：若解释世尊所说义理则成重复，若不解释则如何称为解释圣教？答：不然，因为佛语义理极为甚深且非寻思境界，且必要性、文句、教证各异，种种宣说，如前所说具足诸相，极为明显周遍决定，为令一补特伽罗修行而抉择了义，故远离二过。
另外，由说'摄集'，是为了以少文字显示过于广大的内容，由造论解释分别，是为了以义释摄集论典，除圣教外由处所分别，也远离二过。因此，'经典'表明非自造，因为略说蕴等义理故称为'经典'。

།ཡང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་ཏེ། འོག་ནས་འཆད་ པར་འགྱུར་རོ།།བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཟློས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པའི་སྒྲ་ནི་བཞོན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདིར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཆེན་པོ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་མོས་ པ་ཆེན་པོ་དང་།ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་། དུས་ཆེན་པོ་དང་། ཡང་དག་སྒྲུབ་པ་པོ་ཆེན་པོ་དང་། རྣམ་པ་བདུན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ གསུངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དག་ནི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་ཉམས་སུ་བླངས་པ་འདི་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཐོས་ཤིང་བསམས་ཏེ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུའི་དམ་ པ་འགྲུབ་པ་དེ་བསྟན་ཏེ།འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པས་ན་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་གི་སྤྱོད་པའི་ མིང་གིས་བརྩད་པར་མི་བྱ་སྟེ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་གང་གིས་ཤེ་ན། ཉན་ཐོས་དག་གིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་སྤོང་བར་ཟད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ནི་ཕན་འདོགས་པར་ཞུགས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ནི་ རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་པ་དག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མགོ་བཅད་པ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ལ་སློབ་པ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སློབ་པོ། །ཉན་ཐོས་དག་ནི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཐེག་པ་ གཅིག་ཏུ་སློབ་པོ།།ཉན་ཐོས་དག་ནི་རང་གི་ཐེག་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཀྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ནི་ཐེག་པ་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པར་བྱེད་དོ། །ཉན་ཐོས་དག་ནི་བདག་མེད་པ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ མཐར་ཐུག་པའང་མི་ཐོབ་སྟེ།ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཐར་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་པ་འདིའི་གནས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་པར་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བསྟན་ཏེ་ དོན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་སྤྲས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་ཏེ། གནོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། མུན་པའི་ནང་དུ་འོད་འབྱིན་པ་དང་། དབུལ་བ་འདོར་བ་དང་། དགའ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ།

或者也是为了主要显示三摩地。'种种'一词是显示了了义，下文将会解释。'摄'字是为了避免重复的过失。关于'大乘'，'乘'字是指乘骑，因为能够运载到他处。'大'是指具有大法。什么是大法？圣龙树亲说：'布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧和慈悲是大乘。'
在此，圣无著足下说：'从大法而来的广大部类、大菩提心、对大法的大信解、大增上意乐、大资粮、大时间、大正行者这七种是大乘。'因此，在此义理中，圣龙树说具有持戒等五种法，这一切都应当了知。
怎样呢？圣龙树和圣无著所说的相符，修习这些法，以具足圆满戒律为基础，闻思修习，成就殊胜果位。如圣无著所说：'以如理听闻、思维为先导的修习行相而趣入，具足修习则圆满成就果位，故为出离。'
不应以声闻乘行为的名称来争论，因为义理的差别极大。何种差别呢？声闻仅仅是断除损害他人，而大乘则是趣入利益他人。他们仅通达蕴等，而大乘则通达一切明处。
声闻学习视涅槃如断头般，而大乘学习不住涅槃。声闻视为种种乘，而大乘学习一乘。声闻仅精进于自乘，而大乘通达一切乘。声闻仅修无我，而大乘修习方便智慧双运。
他们也不能获得究竟果位。《楞伽经》中说：'大慧，声闻和独觉无解脱。'暂时仅止于此处。如是显示了道与果位在暂时与究竟中的必要之必要，为成就义利故。
什么是大乘的比喻？以宝为喻。宝具有四种法：息灭灾难、在黑暗中放光、除贫穷、增长喜悦。

།དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡོན་ཏན་ བཞི་དང་ལྡན་ཏེ།སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ནི་ཡིད་དགའ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་ པ་དང་།མིང་དང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མུན་པའི་ནང་དུ་འོད་འབྱིན་པ་དང་། དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་ བར་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་འཇོམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གནོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་དག་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ། །གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདུས་པ་ལ་གསུངས་ཤིང་བཤད་པའོ། །བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བས་ན་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དོ།།ད་ནི་མདོའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་མོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། གྲོགས་པོ་དག་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་དཀོན་ནོ། །མིར་སྐྱེ་བ་འཐོབ་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །དལ་ བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དཀོན་ནོ།།འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ནི་དཀོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མདོའི་དོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འཆད་པར་བཞེད་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐ་མ་ཆེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་རྙེད་པར་ དཀའ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏོ། །དད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་གསུམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་འབྱིན་པའི་ལས་ ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ།།དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །འཇམ་ དཔལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་ལེའུ་ནས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་སྟེ། རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཐ་མས་ནི་འབྲས་བུའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་འདི་བཞི་དང་ལྡན་ན་འབྲས་བུའི་མཆོག་འགྲུབ་པས་མདོའི་ ཚིག་འདི་བཞིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པས་འདི་ལས་གཞན་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྟེན་དལ་འབྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པས་ན་དལ་བའོ། །འབྱོར་པ་ནི་བཅུ་སྟེ། རང་ གི་འབྱོར་པ་ལྔ་དང་།གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་ལེགས་དང་། ཕན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས། དཀའ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་ནས་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་སྟེ།སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤངས་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སེམས་ལེགས་པར་གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ ཞེས་བྱའོ།།འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

同样地，大乘也具有四种功德：由于律仪戒、摄善法戒、饶益有情戒是增长欢喜之因，如前所说的闻法诸相是生起七圣财之因而能除贫穷，以名义为境的四种思慧能遣除三种无明而能于黑暗中放光明，以义为境的三种修慧是见断和修断烦恼障之因而能息灭所断之害。这些广说将在下文解释。
'论'一词遍及一切，是对眷属大众所说和宣讲。'将说'是誓言。关联性因为是以理可知，故以方便与从方便所生之相而说。
现在解释经义，如世尊在《大般若波罗蜜多经》中所说：'诸友，佛陀出世甚为稀有，获得人身甚为稀有，具足闲暇甚为稀有，解脱轮回甚为稀有。'此经义圣者龙树欲解释故说十一种难得：从佛陀出世极难得乃至最后信解广大殊胜极难得。
其中前三种难得显示修行所依的闲暇具足。信心、发菩提心和悲心难得三者显示坚固发菩提心。断除诽谤菩萨的业障等显示清净戒律。'于所缘行无障'等显示闻法诸相。'通达涅槃自性'等显示思慧。如《文殊神变品》所说等显示修慧。显示佛陀与菩萨的广大殊胜，最后难得显示果位义。
如是具足此四法则能成就最胜果位，故此经文以四者成就士夫之义，此外未作他说。为显示所依闲暇具足之相故立'佛陀出世极难得'之宗。其中远离八无暇故为闲暇。圆满有十种：自圆满五种与他圆满五种。
其中他圆满五种是：诸佛出世、宣说正法、所说法住、随顺住法、为他悲悯。其中诸佛出世者何？即是于此有人为一切众生发起善愿与利益心，经历千难万苦，以广大福慧资粮于三无数劫获得最后身，坐于菩提座，断除五障，善住四念处，修习三十七菩提分法，现证无上正等正觉，此即名为佛陀出世。过去、未来、现在一切诸佛世尊皆如是出世。

།དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཉིད་དང་། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ དུ་བྱུང་ནས།འཇིག་རྟེན་ལ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་དེ་ནི་དམ་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གདམས་ཤིང་བསྟན་པ་འམ་བསྔགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ།དེ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་དུས་ཇི་སྲིད་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་ཉམས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་མི་ནུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ གྱིས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་དང་། མཐུ་ཡོད་པར་རིག་ནས། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་གི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་འབབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་མཚོན་པའི་དོན་དུ་སངས རྒྱས་འབྱུང་བ་སྨོས་སོ།།འདིར་དང་པོ་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྨོས་པས། གོ་རིམས་ལས་འགལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་འབྱོར་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ཇི་སྐད་ དུ།སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ། །རིན་ཆེན་སྣོད་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་སྟོན། །ཅེའོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་མིན་གྱི་གནས་སུ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས། འཛམ་བུའི་ གླིང་ལ་སོགས་པར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་མངོན་པར་འབྱུང་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ།རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་མཛེས་པ་ཡི། །འོག་མིན་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བར། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་པོ་ནི་འདིར་འཚང་རྒྱ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏེ།མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་སྤངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་བས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་མ་ གཏོགས་པ་དག་གིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མདོ་ལས་གང་དག་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་དག་ནི་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།

什么是宣说正法？就是那些佛陀世尊以及他们的声闻们出现于世间后，为了悲悯世间，以圣谛为基础，宣说十二部经，这就称为宣说正法。正法是由殊胜的诸佛和佛的声闻们所教导、宣说或赞叹的，因此称为正法，对此的解说就称为宣说正法。
什么是正法住世？从佛陀世尊在世转法轮宣说正法开始，直到佛陀世尊圆寂为止的这段时期内，修行不衰退，正法不隐没，这就称为正法住世。应当了知这种住世是以现证胜义法的方式而存在的。
什么是随顺正法住世？就是通过对正法的证悟，了知众生具有现证正法的根机和能力，随顺于如实证悟而给予教导和指引，这就称为随顺正法住世。
什么是为他人生起悲悯？'他人'指的是施主和供养者，为了他们的生活资具，如法衣、饮食、卧具、坐具、医药和其他任何资具而生起悲悯，这就称为为他人生起悲悯。为了显示他人的五种圆满而提及佛陀出世。
在此首先提到他人的加行，为何违背次第？因为佛陀出世等是获得自身圆满的因。'佛陀'具有断除和智慧的含义，如云：'远离一切障垢染，获得一切种智性，如开启珍宝之器，如实显示成佛性。'
'出现'是指在色究竟天成就法身和圆满受用身，经中说在阎浮提等处示现释迦牟尼佛身，如云：'种种珍宝庄严的色究竟天宫殊胜悦意，于彼正等觉成佛，化身则于此成道。'
'极其'的含义是'最为'，因为是信解行地者的境界，如云：'彼时于法流，为得诸佛陀，止观及智慧，断证获广大教授。'除了安住于信解行地者外，其他人不见化身，因此说'难得'。
那么，经中说发愿往生极乐世界的人将得见无量寿佛。

།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཚན་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་ཡོངས་རྫོགས་དཔལ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆེར་མཆོད་པའི་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཚན་འཛིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། འགལ་བས་ཅི་མངོན་ཞེ་ན་ཞེས་ རྒོལ་བ་ལ།ལན་ནི་འགལ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་ས་བོན་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། འོ་ན་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པས་དེ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པའི་དགོས་པ་ནི་ཆོས་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འང་མོས་པས་ སྤྱོད་པའི་ས་ཆེན་པོ་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་།ཆོས་མ་ཐོས་པར་ནི་སྤང་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐ་མལ་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཐོས་པ་འབྱུང་བས་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་གདུལ་བྱ་རྒྱུད་ དང་།ས་དག་ལ་སྣང་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོ་ནར་འདོད་དེ། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ཕན་པ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ལམ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ད་ལྟ་དལ་བ་དམ་པ་རྙེད་པ་ལས། །གལ་ཏེ་ཐར་འདོད་བག་མེད་སྤང་བར་གྱིས། །ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ ན་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཐོབ་པ་ལ་འདོད་དོ།།གཞན་དག་ནི་ས་བོན་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གི་རིགས་པའོ། །ལུང་དངོས་བསྟན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་དུ་མ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རང་བཟོ་མ་ཡིན་པས་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་པའི་ དོན་དུ་བསྟན་པས་ན་དུ་མ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།ལུང་གི་དོན་རིགས་པས་བརྟགས་པ་དང་། ལུང་བསྟན་པས་ན་བྱན་བྱས་པ་དང་། ལུང་གི་དོན་ལུང་གིས་བཤད་པ་དང་། ལུང་གི་དོན་ལུང་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་འདི་བཞིས་ན་ངེས་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ལ་དེ་བཞིན་མཚོན་པའི་ ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་ལུང་དང་མི་འགལ་བ་དང་།ལུང་གི་དོན་ལུང་གིས་བཤད་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་ས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ འཕགས་ཀྱང་སྲིད།ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ནི་ས་ལ་ལྷུང་ཡང་སྲིད། ཆུ་ཀླུང་ནི་རྒྱུན་ནས་ལྡོག་ཀྱང་སྲིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་སློང་དག་ཅེས་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གསུངས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བརྙེས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོད པར་འོས་པ་ཡིན་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །སྐུ་ཚེ་དང་། མཚན་དང་། སྐུ་དང་རིགས་མ་གཏོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ།བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཉིད་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲངས་པ་ནི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའོ། །དེ་ལ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ན་བྱེ་བའོ། །བྱེ་བ་རང་གི་འགྱུར་ནས་གནས་བཞི་པ་ནི་ཁྲག་ཁྲིག་གོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སྟོང་གསུམ་དུའོ། །དཔེ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་ སྨོས་ཏེ།ཁ་དོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །གསལ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མདོག་གོ། །འོད་འབྱིན་པས་ན་འོད་བཟང་པོའོ། །དཔག་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལྕགས་ཆུ་རི་བོང་ལུག་དང་གླང་། །ཉི་ཟེར་རྡུལ་དང་སྲོ་མ་དང་། །དེ་ལས་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །སོར་ནི་ཉི་ཤུ་བཞི་ལ་ཁྲུ། །ཁྲུ་བཞི་ལ་ནི་ གཞུ་འདོམ་གང་།།གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ལ་ནི། །རྒྱང་གྲགས་དེ་ལ་དགོན་པར་འདོད། །དེ་བརྒྱད་དཔག་ཚད་ཅེས་བྱའོ།

同样，如是圆满正等觉名号善称者，及极圆满吉祥者，一切种大供养吉祥者，以及世尊释迦牟尼持名号者等，他们也将不退转而得见佛陀。对此有人提出质疑说有何矛盾？
答复是无有矛盾。因为那些是在相续中种下种子，是针对其他时间的密意。若说在资粮道上将见佛陀的教说与此相矛盾，也不是这样。因为见佛的目的是听闻佛法，这也是在大胜解行地上生起的缘故。若不闻法就不能了知所断等，就会变得无有意义。
若不是这样，从凡夫处也能听闻佛法，何必要见佛呢？那些也是由佛陀加持力，显现于所化众生相续和诸地中，所以认为唯是佛陀的加持。如说：'佛陀世间利益大仙人，百俱胝劫方能出现，今得殊胜闲暇之时，若欲解脱当断放逸。'
因此，那些也是为了获得法流而说的。其他的是在相续中种下种子的因，所以无有矛盾，这是教证理。
直接宣说教证是从众多作为量的经典中了知的，因为不是自造的缘故称为经典。因为宣说了了义之义故说'众多'。以教义经由理证观察，以教证宣说，以教义经教解释，以教义不违教证而宣说，由此四相当知是了义。为显示如是，说教义不违教证和教义经教解释。
由此不欺诳故称为量。因为是正等觉佛陀的言教，如说：'诸比丘，大地升于虚空尚有可能，日月坠于地上尚有可能，江河逆流而上尚有可能，如来言教不会改变是决无可能的。'
问：如何宣说？答：说'诸比丘'是因为已断烦恼，以白四羯磨受具足戒故称为比丘。因宣说无颠倒故称如来。已得一切所证之义，是无上福田故应受供养，故称阿罗汉。如实通达诸法胜义故称正等觉佛陀。除寿量、相好、身相和种姓外无有差别故称'诸'。
'劫'是指八十中劫，即大劫。从一数至二称为多千。其中百个百千为俱胝。俱胝自乘至第四位是恒河沙数。世间是指三千世界。
成立譬喻说'阿难陀'。'颜色'是能诠词。'明亮'是自性色。因放光故称'妙光'。'由旬'是指：'铁水兔羊牛，日光尘芥子，由此而产生，二十四指手，四肘一弓量，五百弓一里，此为阿兰若，八里称由旬。'

།དེའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པ་ནི་མིག་གི་རབ་རིབ་སེལ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ནད་སེལ་བ་དང་། སྣའི་དབང་པོ་ལ་ཕན་ འདོགས་པས་མེ་ཏོག་དེ་ནི་རབ་རིབ་མེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་སྨོས་སོ།།གོང་དུ་འོད་བཟང་པོ་སྨོས་པ་ནི་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྣའི་དབང་པོའི་མི་མཐུན་པ་སྤོང་བས་ན་སེལ་བའོ། །མཐུན་པ་བསྐྱེད་པས་ན་འབྱིན་པའོ། །འོ་ན་ སྣའི་དབང་པོར་ཟད་དམ་ཞེ་ན།ཁམས་བཞི་དང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། ལྕེ་དང་། མིག་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དག་ནི་སའི་ཁམས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པས་དང་བར་འགྱུར་བའོ། །འོ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཚེ་འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་འཁོར་ལོ་ཅན། །དེ་དག་གླིང་གཅིག་གླིང་གཉིས་དང་། །གསུམ་དང་ བཞི་ལ་མས་རིམ་བཞིན།།ཕས་སུ་རང་འགྲོ་གཡུལ་བཤམས་དང་། །མཚོན་བརྩམས་ལས་རྒྱལ་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པ་དང་། ཐོབ་པའི་ཉམས་པའོ། །ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ནི་བཞི་སྟེ། རྩ་བའི་ ལྟུང་བ་ལྷག་པར་སྤྱད་པ་དང་།སོ་སོར་ལྟ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཆོས་འཆད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པས་ཉམས་པའོ། །དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མཚུངས་པའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་བཤད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་དང་། གནས་དང་། དུས་ མ་བརྗོད་པས་འདྲི་བ་ནི།མེ་ཏོག་དེ་ཅི་འདྲ་གང་དུ་ནམ་སྐྱེས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དུ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་པོ། །དགུ་འདས་གངས་རིའི་དེ་ནས་ནི། །སྤོས་ངད་ལྡན་པའི་ཚུ་རོལ་ན། །ཆུ་ཞེང་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པའི་མཚོ། །ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།དམྱལ་བའི་མེས་ཀྱང་དྲོ་བར་མི་ནུས་པས་མ་དྲོས་པའོ། །ཡང་རྒྱལ་པོ་བརྩམས་ཀྱི་འབྲས་ཁུའི་དོན་ཡིན་པས་ན་དྲོན་པོ་བླུགས་པ་གྲངས་པར་གྱུར་པས་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གནས་པས་ན་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་སྐྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་ནམ་སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ ཚོགས་མཐའ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།།བདུད་དཔུང་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཡུལ་ཆེན་པོ་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། །དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་ ཤེས་དང་།།བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡི། །དྲུག་པོ་དག་ལ་ལྡན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་མཚུངས་པས་ན་དག་ཅེས་བྱའོ། །དགའ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་རིགས་བཞི་པ་སྟེ། གཟིགས་པ་མཐའ་དག་ལ་ གཟིགས་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བྱོན་པའི་ཚེ།གླང་ཆེན་ཐལ་ཀར་མཆེ་བ་དྲུག་ལྡན་པ། །རྐང་གཉིས་མཆོག་དང་ལྡན་པས་ཞལ་བཞེས་ནས། །དྲང་སྲོང་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་བཞིན་དུ། །ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞུགས་པའོ། །འཕགས་པ་ བྱམས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བས་ན་བབས་པའོ།།ལྷའི་འཁོར་དུ་མས་བསྐོར་ནས་བྱོན་པས་ན་རིས་ཞེས་བྱའོ། །མགོ་ལྕོགས་པ་ནི་ཁ་འབུ་བའོ། །ལུམ་པའི་ཚལ་དུ་ཤིང་བླག་ཤའི་ཡལ་ག་ཡུམ་གྱིས་བཟུང་སྟེ། གློ་གཡས་པ་དྲལ་བའི་ཚེ་ཡང་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བླངས་ པའི་ཚེ་ལྷའི་བུས་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་མ་བརྟེན་པར་གོམ་པ་བདུན་བོར་བ་ནི་བལྟམས་པའོ།།མེ་ཏོག་གྱེས་པ་ནི་ཁ་འབྱེའོ།

其他功德是：能除眼翳，能使意识清明，能除身病，对鼻根有益，故说此花能除翳等四句。上文所说的'光明'即是'能照明'，为见色故。其中对鼻根的不适能去除故为'除'，能生适宜故为'生'。
若问是否仅限于鼻根？能使四大清净，即身根、舌根、眼根、耳根等是地大、水大、火大、风大，对此等有益故成清净。
若问转轮圣王具有三十二相时是否出现？故说'于一切转轮圣王'等。所谓转轮圣王，即：'金银铜铁轮，彼等一洲二洲及，三与四依次向下，自行列阵及，举兵胜利无损害。'
破戒有二种：未得之失坏与已得之失坏。又破戒有四：过度违犯根本堕罪，各别见解，宣说不清净法，以声闻缘觉发心而失坏。同时性即相等。
虽已说其功德，然未说形状、颜色、处所、时间，故问：'此花如何何处何时生？'其中说明生处：'大池无热恼'等。即：'此处向北黑山，九过雪山彼处，香气具足此方，水宽五十之池。'
因地狱火亦不能使其温暖故名无热恼。又因王所煮之粥汤，热水注入变冷故名无热恼。又因龙王名无热恼住此故名无热恼。
说明何时生：'当诸佛世尊'等。佛之含义已说。又因通达一切有义法聚、无义法聚、非有义非无义法聚一切种类故名佛。
因摧伏魔军等一切大战故名世尊。又：'具足自在及，妙色与吉祥，名声与智慧，精进圆满之，此六种具足，故说名具足。'依此方式亦为世尊。化身相等故名'诸'。
兜率即欲界天之第四天。观察一切所观后来至赡部洲时：'白象具六牙，两足尊应允，仙人住处如，入于母胎中。'依此方式入胎。
因圣弥勒受法王位灌顶故名'降'。因众天眷属围绕而来故名'类'。头低即开放。于蓝毗尼园中，母亲握住无忧树枝，右胁裂开时，梵天帝释接生，天子沐浴，不依靠而行七步即为诞生。花开即绽放。

།རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་ རྒྱས་པ་ནི་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པས་ན་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་ཡང་དག་པའོ། །སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པས་ན་རྫོགས་པའོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་ པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ།དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་ སྨིན་པས་ན་རྒྱས་པའོ།།གདུལ་བྱའི་གང་ཟག་མ་གཟིགས་པས་གཞན་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྣང་བ་ནུབ་པར་བྱེད་པས་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ལ་བྱོན་པ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་གཏོང་བས་ན་བོར་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཉམས་པས་ན་ཚལ་རྙིངས་པའོ། །ནམ་ཐ་མའི་ གསོལ་བ་བའི་དོན་གྲུབ་ནས་གྱད་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་ཀུ་ཤའི་གྲོང་དུ་གློ་གཡས་པ་ཕབ་པའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་མ་བྱུང་བ་དང་།ཉིད་ཀྱི་ཐུབ་པའི་བཀའི་མེས་བཞེན་ཞིང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱན་ནུབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། སའི་སྟེང་དུ་ལྷུང་བས་ན་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལྷགས་ པའོ།།མཛད་པ་དག་ནི་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་བཞི་སྨོས་ཤེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་མཛད་པ་བཞི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཏེ། བལྟམས་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བ་མེད་པ་གང་དུ་ཡང་མི་སྲིད་ལ།དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པ་མེད་དེ་གདུལ་བྱ་རྒྱུད་དག་པ་དག་ལ་མཛད་པ་བཞིས་དོན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁ་ཅིག་སྲོད་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐོ་རངས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ སུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཆེ་ཁྱད་ནི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་གསལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་གསལ་ཞེ་ན། ཁ་དོག་དཀར་རབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འབྱུང་བའི་ཚེའོ། །དཀར་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་ནང་ན་འབྱུང་བའི་ཚེའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་གཉིས་ཁོ་ན་སྨོས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མཐུན་པ་དང་། དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་རིགས་ནི་གཉིས་ཏེ། མདུན་ན་འདོན་པ་དང་། རྒྱལ་རིགས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་མཆོག་ཏུ་བྱས་ན་ནི་རྒྱལ་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ལ་མདུན་ ན་འདོན་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་ནི།བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་གཞན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ན་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ལུང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀྱེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའི་སྒྲའོ།།རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་འཚོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །བློ་དང་ལྡན་པས་གསལ་བའི་མཆོག་།རྒྱལ་སྲས་རྒྱལ་བའི་གཞི་དང་ནི། །རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་རྣམ་རྒྱལ་བྱེད། །རྩལ་དང་ ལྡན་པ་འཕགས་པའི་མཆོག་།དེད་དཔོན་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །སྙིང་རྗེ་ཅན་དང་བསོད་ནམས་ཆེ། །དབང་ཕྱུག་དེ་བཞིན་ཆོས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རི་མོར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་ཚོགས་བསགས་པ་ལ་རག་ལུས་པས་ན་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །བསྐལ པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ལ་མཐོང་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་སྨོས་སོ།

在金刚座上以金刚跏趺坐，依靠金刚般的禅定，自己无师而于一切法、一切相现前圆满成佛，即所谓无上等。因超越声闻和缘觉的证悟故为无上。通达无颠倒义理故为正等。断证究竟故为圆满。灭尽与不生智慧称为菩提，如说：'灭尽与不生之智慧称为菩提，因无尽无生，应当如是次第了知。'现前证得彼故称为现前圆满成佛。圆满成熟故为觉。
因未见所化之补特伽罗而为令他生厌故，化身之显现隐没，故于阎浮提八十一岁驾临，舍寿行故为舍，因衰败故为旧园。最后进食后于拘尸那城俯右胁而卧时，世间未生大神变，自身能仁教法衰微，阎浮提庄严隐没，即为圆寂。因坠落地上故为花等凋零。
事业不是说有十二种吗？为何说四种？虽然如此，但此处四种事业是一切佛所共有：诞生、现前圆满成佛、转法轮、涅槃，无有任何处所能无此四种，而苦行等并非一切处皆定有，因为对清净根机所化众生以四种事业即可成办利益，且有些于初夜现前圆满成佛，即于当日黎明圆寂者，不应说有十二种事业。
所谓'如何'之大小即车轮量。'具色且明'者，云何具色且明？生于王族时成极白色，生于婆罗门族时成白色。为何仅说二种种姓？世间中著名的和具大势力的种姓有二：大臣与王族。其中若以王族为胜则投生王族，若以大臣为胜则投生婆罗门族。为何如此？为调伏他故。若说白莲花经是权说，第二了义之教证即'菩萨藏中亦说'。'啊'是呼格词。'胜子'是为护持种姓而立的菩萨别名，如说：'菩萨大士，具慧明胜，胜子胜基，胜芽胜作，具力圣胜，导师大名，具悲福大，自在法具。'见画像等亦须积累资粮故难得。初无数劫见为最胜。

།མོས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པ་དགག་པ་ནི་གྲོགས་པོ་དག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་དགོས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཡིན། བག་ཡོད་པའི་ཆོས་སྟོན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེས་པ་མ་བྱུང་གི་སྔ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཡོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་པ་ནི། བག་ཡོད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བག་ཡོད་འཆི་མེད་གནས་ཡིན་ཏེ། །བག་མེད་པ་ནི་འཆི་བའི་གནས། བག་ཡོད་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ ཏེ།།བག་མེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འཆི། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བག་ཡོད་པའི་ལེགས་པ་ལྔ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཅིང་དེ་ལས་མི་ཉམས་པ་དང་། ཕྱོགས་མཚམས་སུ་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་དང་། འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་། འཆི་བའི་ཚེ་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། ཤི་ བའི་འོག་ཏུ་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་བག་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གོང་དུ་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་དྲང་དོན་དེ་དཔེ་མི་བྱེད་པས་སོ་ཞེ་ན། ཟླ་བ་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ མདོ་གཞན་དག་ལས་སོ།།འོ་ན་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། གང་དག་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་དབང་པོ་དག་།མཐོང་ན་ཡེ་ ཤེས་མཐོང་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་པ་བསྟན་ཏོ། །རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་གྱི་མཚན་ལན་གསུམ་ཐོས་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཐོས་པ་དོན་ཡོད་པའོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དོན་ཡོད་པ་ནི་ཁྱེའུ་གླང་པོ་སྐྱོང་ལྟ་བུའོ། ། མཐར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་འདྲེན་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་དོན་ཡོད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །བྱེད་པ་ནི་མཚོན་པའི་དོན་ཏོ། །གོང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཡང་སྲིད་མི་མཐོང་ཡང་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ དེ་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་དང་། བརྒྱད་ཁྲི་དང་སུམ་བརྒྱར་ནི་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་འདི་དང་། བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་མཐོང་ཡང་སྲིད་པའོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྙེད་དཀའ་བ་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མར་སྦྱར་བ་ལས། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྙེད་དཀའ་བའི་གཏམ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།གཉིས་པ་མིར་འགྱུར་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པ་ནི། མིར་འགྱུར་བ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་འབྱོར་པ་ལྔ་མཚོན་ པའི་དོན་དུ་མིར་འགྱུར་བ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལ་རང་གི་འབྱོར་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། མིར་གྱུར་པ་དང་། ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་། གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མིར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་པ།སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་འམ། བུད་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གང་དུ། འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། དམ་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་སོང་བ་ རྣམས་དང་།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་འགྲོ་བའི་དབུས་ཀྱི་རྐུན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། ཀླ་ཀློ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། རིགས་མཐོན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ།

在胜解行地中不见佛陀，对于资粮地中遮遣欲望，即'诸友'等，是宣说佛陀出世的必要之法。所谓宣说正念法，即依闻法而在过失未生之前等的五种正念，即正念是为了获得涅槃，如说：'正念是不死处，放逸是死亡处，正念者不会死，放逸者常死亡。'
正念有五种功德：获得广大受用而不衰退，于四方八方广受称誉，于一切眷属中无有怯懦，临终时无有悔恨，死后转生天界等，由此宣说正念是一切法之根本。
上文说如优昙钵罗花，若说这是不了义的比喻，则月藏品中也说，即从其他经中举例。
若问遇见佛陀有何功德，从功德门中宣说：'若有见闻'等，'有意义'一词应遍及一切。由'因为见到胜者诸根，即是见到智慧'等说明见佛有意义。听闻宝髻佛号三遍即得转生三十三天等，这是说明听闻有意义。承事有意义如童子护象的例子。最终令获得涅槃故为导师。
有些人解释说：'如何见闻承事有意义即是世间导师。'作为是表示的含义。上文说'或见如来或不见'等，如此的话，贤劫经中也说，六十劫、八万劫和三百劫中不得见佛。在此劫、星宿劫和功德庄严劫中则可得见。
已说佛陀出世难得。摄经论释契经量中，佛陀出世难得品第一。
第二、宣说得人身难：说'得人身难'，为表示五种自圆满而说得人身。其中五种自圆满是什么？即得人身、生于中土、诸根具足、信仰正法、业际不倒。
其中何为得人身？即此处某人与人类同分而生，具男根或生为女人，此即称为得人身。何为生于中土？即此处某人生于四众、圣者、正行者、善士所往来的中土，非盗贼地、非边地，生于高贵种姓、受用圆满之处，此即称为生于中土。

།དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གླེན་པ་དང་། དིག་པ་དང་། ལྐུགས་པ་དང་། ལག་པས་བརྡ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིང་། ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་མ་ཚང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་རྣ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ སོགས་པ་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་མ་ཚང་བ་མེད་པས་གང་གིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་ པ་དང་།སེམས་དང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྔ་པོ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མ་བྱས ཤིང་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྔ་པོ་དེ་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་ལ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་འཕགས་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་མཐའ་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་ མཐའ་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དེ་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་འབྱོར་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་འོག་ནས་དཔེ་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་ལུང་ལས། ངས་ནི་གང་དག་བསྟན་པ་ཡི། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པས་མེ་ཏོག་གཅིག་ཕུལ་བ་ཙམ་ཡང་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་གསུངས་ན་ནི་མི་ལུས་ཐོབ་པ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འདིར་ནི་དེ་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ནས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་གཏི་མུག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དམྱལ་ བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་ཐར་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། རྒྱ་མཚོ་ཆེ་གནས་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་དང་། །རུས་སྦལ་ཕྲད་པ་ལས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱད་པས་དེ་ འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད།།ཅེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་དགེ་བ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ལས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན་དཔེ་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ནི་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དགེ་སློང་དག་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ས་ཆེན་པོ་ནི་དབུས་ཀྱི་གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པའོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེ་དགོད་པའོ། །རུས་སྦལ་སྨོས་པ་ནི་དེ་དེའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཧ་ཅང་ཡང་ཉལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུབ་པ་ནི་ཚེའི་ཚད་དོ། །འཚོ་བ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱིས་གནས་པའོ། །ངེས་ པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟེས་ན་འགྱུར་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་བསྟེས་ན་འགྱུར་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྤངས་པ་དང་།ཡེ་ཤེས་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་སྟེ་རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མ་ལུས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ་བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ནི་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་སྟེ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ནི་ཞི་བའོ།

什么是诸根具足？即是说，此处有人不是愚笨、聋哑、残疾、手语交流者，能够理解善说与恶说诸法之义，不缺乏肢体与支分，耳朵等诸根完整，具有修习善法的机缘，这就称为诸根具足。
什么是信仰处所？即是说，此处有人对如来所说的教法生起信心，获得净信，这就称为信仰处所。所谓'处所'，是指如来所说的教法，因为它是世间与出世间一切白法生起的处所。由于它的引导，对此生起信心，这就是信仰处所，因为能清除一切烦恼垢染与污浊。
什么是业际不颠倒？即是说，在此生中未造作也未教唆他人造作五无间业中的任何一种，这就称为业际不颠倒。如果在此生中造作、积累了五无间业而未舍弃，就没有证得涅槃、生起圣道的机缘，因此这些业际称为业际不颠倒。
由于使自身具足这五支，所以称为自圆满。下面将举例说明其难得。
那么，经中说：'我所说的八无暇，应当远离。'等等，说即使供养一朵花也最终会成为涅槃之因，更何况获得人身？这是真实的。这里是指从畜生道获得人身，为什么呢？因为极其愚痴的缘故。至于地狱等处，因为有较多的思维能力，能生起厌离心而得解脱。
这从何得知？圣者亲口说道：'大海中的轭孔与海龟相遇，较之畜生获得人身更为困难，因此人主应当修习正法以获得其果。'
另外，从具足十善业而获得人身并不困难。因此，由于这三种业的缘故，比喻是确定的。
其中前说是什么？即'如何'等词。答复是'比丘们'等等。大地是指中央四洲及须弥山。'譬如'等词是作比喻。
提到海龟是因为那里是它的住处，而且它非常嗜睡。寿量是指寿命的长度。生存是指依靠饮食而住。
为了确定而重复说：'世尊，确实如此。善逝，确实如此。'其中'善逝'是指自利圆满与他利圆满。
其中自利圆满是指断除与智慧二者。断除圆满是指无退转而行，如同病愈。智慧圆满是指完全通达，如同瓶子盛满。他利圆满是指庄严而行，如同妙相。从轮回中解脱即是寂静。

།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་ཐེག་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ། །སྟེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་རྣམ་པ་ གསུམ་ཅི་རིགས་པས་སོ།།ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བ་དང་། མ་ངེས་པར་མྱོང་བའོ། །དཔེ་དེས་སྨོས་པ་ནི་གོང་དུ་སྦྱར་བ་དང་། འོག་ཏུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ། ལུང་གི་ཚད་མས་ སྦྱར་བ་ལས།མི་ལུས་ཐོབ་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།ད་ནི་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་མཛད་དོ། །གོང་དུ་བཤད་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་བ་དེ་དྲང་བའི་དོན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི་ངེས་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་དལ་བ་འབྱོར་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པ་ནི། དལ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ལ། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བས་ན་འབྱོར་པ་ལྔ་བསྟན་ཏེ། ངན་སོང་གསུམ་ལས་ལོག་པས་ན་མིར་གྱུར་པའོ། །མཐའ་འཁོབ་ནས་དགེ་བསྙེན་མ་མི་འོང་བའི་ནང་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །གླེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཚང་བ་བསྟན་ཏོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པས་ནི་གནས་ལ་དད་པ་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བས་ནི་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དག་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པ་ནི་དལ་བ་ཡིན་ལ། མི་ཁོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་འོག་ནས་ཀྱང་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་དལ་བའི་དུས་ནི་གཅིག སྟེ།ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་མཐའ་དག་སྟོན་པ་ལས་སོ། །གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་འཛེག་པ་ལ་བྱའོ། །ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གནས་མ་ཡིན་པས་མི་ཁོམ་པའོ། །གཙོ་བོ་བསྡུས་པ་ནི་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ ནི་མཐའ་ཡས་པའོ།།གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་གོ། །དེ་ལ་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ནི་རིགས་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། །གཤིན་རྗེའི་རིགས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དག་གོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་དང་ལུས་དང་དངོས་པོ་བསྟན་པས་ནི་ དམྱལ་བའོ།།དུད་དེ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། བླུན་པའི་ཕྱིར་དུད་འགྲོའོ། །གཤིན་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་རིགས་ནི་ཡི་དགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་ལ་དམྱལ་བའི་ཁམས་ནི་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཡང་སོས་དང་། ཐིག་ནག་དང་། བསྡུས་འཇོམས་དང་། ངུ་འབོད་ དང་།ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་། ཚ་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། མནར་མེད་པ་སྟེ་ཆུ་བུར་ཅན་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པར་བསྡུའོ། །ཉི་ཚེ་བ་དང་ཉེ་འཁོར་བ་འང་ཚ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་འཁོར་དུ་བསྡུའོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ནི་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་ བ་དང་།དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ་སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཁམ་གྱི་ཟས་དང་། རེག་པའི་ཟས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཟས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་ཅན་ཏེ་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རྐང་པ་མེད་པ་དང་། རྐང་གཉིས་པ་དང་། རྐང་བཞི་པ་དང་། རྐང་མངས་ཏེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ རྣམ་པ་བཞིའོ།།ཡི་དགས་ནི་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང་། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང་། ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཏེ་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་དམྱལ་བ་དག་ནི་རྫུབ་པའོ། །ཡི་དགས་ནི་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། རྫུབ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ། བདག་གིས་ མཚན་མོ་བུ་ལྔ་དང་།།དེ་བཞིན་ཉིན་མོ་བུ་ལྔ་དག་།བསྐྱེད་ཅིང་བསྐྱེད་ཅིང་ཟོས་གྱུར་ཏེ། །འོན་ཀྱང་བདག་ནི་འགྲངས་མ་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་གནས་རིགས་བཞི་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་ཆེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་གནས་པའོ།

有余依和无余依，声闻和独觉乘是所教之法。大乘是殊胜所教。'所以'是指随顺三种业。三种业是指顺生受、顺后受和不定受。举例说明是为了与上文和下文相连。从《经集论释》以圣教量所配，获得人身难得之说为第二。
现在为了显示闲暇圆满难得，立誓说明闲暇圆满难得。若问上述经文所说是否为不了义，第二是为了证成了义和广说闲暇圆满的特征而说'闲暇圆满难得'。其中显示人身难得，是说明闲暇的特征，因闲暇圆满难得而说五种圆满：脱离三恶趣故为人身；从边地到不来优婆夷之间未生故为生于中土；非愚钝等说明诸根具足；非邪见故为信解处所及业果不颠倒；佛出世间说明他五种圆满。
其他说法认为，远离八无暇为闲暇。何为无暇？即地狱等，为证明此义，下文亦说'行梵行者得闲暇时唯一'故。'众多差别'是指宣说一切乘。'从一引生'是指向上攀升。非修法处故为无暇。主要归纳为八种，种类差别则无量。'补特伽罗'是指男女。
其中地狱是指十八界。旁生处是三十六俱胝种类。阎魔界是三十六种。其中以自性、身体和事物说明地狱。因为弯曲行走及愚痴故为旁生。'阎魔'是指为众生之主，其种类是饿鬼世间。
其中地狱界略说八种：等活、黑绳、众合、号叫、大号叫、炎热、极热、无间。泡疱等八种摄入等活等。孤独地狱和近边地狱也摄入八热地狱眷属中。旁生处有化生、胎生、卵生、湿生四种生处。段食、触食、意思食、识食四种为了维生。无足、二足、四足、多足为四种色身形态。
饿鬼有外障、内障、食饮障碍，略说三种。其中地狱是化生。饿鬼有胎生和化生两种。如何显示胎生？如说：'我于夜生五子，如是昼生五子，生已复啖之，然我仍未饱足。'长寿天是色界第四禅处，住于广果天一分。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཁོམ་པ་ ཡིན་ཞེ་ན།ལུས་དེ་ཞི་བ་དང་། ཚེ་ཟད་པའི་ཚེ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་མི་འོང་བས་ན་མཐའ་འཁོབ་པའོ། །མཐའ་འཁོབ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། རྐུ་འཕྲོག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀླ་ཀློ་ནི་ཀླ་ཀློ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་ཆགས་སེམས་ཅན་ཏེ་ཡིད་ཀྱིས་བདག་གིར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནོད་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་བ་ཅན་ནོ། །འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གཙོ་བོ་སྨོས་པ་སྟེ། དགེ་ཚུལ་ཕ་ནི་དགེ་སློང་གི་འཁོར་དུ་བསྡུའོ། །དགེ་ཚུལ་མ་དང་དགེ་སློང་མ་ནི་དགེ་སློང་མའི་འཁོར་དུ་བསྡུའོ། །བསྙེན་གནས་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་འཁོར་དུ་བསྡུའོ། །ཡིད་ཤས་ཆུང་བས་ན་གླེན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དོན་གོ་བའི་མཐུ་མེད་པའོ། །སྒོ་ལྔའི་དབང་པོ་ཤས་ཆུང་བས་ན་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལག་བརྡ་བྱེད་པའོ། །གང་གི་དོན་ཞེ་ན། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕན་པའི་དོན་སྟོན་པས་ན་ལེགས་པར་སྨྲས་པའོ། །ཕན པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་པས་ན་ཉེས་པར་སྨྲས་པའོ།།ཡང་རྣ་བར་སྙན་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཉེས་པར་སྨྲས་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་སྐུར་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་བ་དང་། བྱེད་པ་ལ་སྐུར་བའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ལ་སྐུར་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡང་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མ་ཆགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནས་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས་བཟང་པོར་སྦྱིན་པས་ན་མཆོད་སྦྱིན་ཏེ་དེ་ནི་རྩ་འཇིང་དང་སྐུར་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་འབྱོར་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན། བཟླས་ལ་བརྩོན་ན་དགའ་འགྱུར་ཞིང་། །བསྒོམ་ལ་བརྩོན་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །མཆོད་ལ་བརྩོན་ན་མཆོད་འགྱུར་ཞིང་། །མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་འབྱོར། །ཞེའོ། །བྱེད་པ་ལ་སྐུར་བ་ནི་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལེགས་ པར་བྱས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་ཚེ་རིང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པར་བྱས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཚེ་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། སྲོག་གཅོད་པ་ཡིས་ཚེ་ཐུང་འགྱུར། །མ་བྱིན་ལེན་པས་ དབུལ་བ་ཉིད།།བྱི་འོ་བྱས་པས་དགྲ་དང་བཅས། །བརྫུན་དུ་སྨྲས་པས་སྐུར་པ་སྟེ། །ཕྲ་མ་ཡིས་ནི་བཤེས་དང་འབྱེད། །རྩུབ་པོའི་ཚིག་གིས་མི་སྙན་ཐོས། །མ་འབྲེལ་སྨྲ་བ་ཚིག་མི་བཙུན། །བརྣབ་སེམས་ཡིད་ལ་རེ་བ་འཇོམས། །གནོད་སེམས་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བཤད། །ལོག་པར་ལྟ་ བས་ལྟ་ངན་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། དབང་དང་། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའོ། །འདི་དག་གིས་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་སྨྲས་པ་སྟེ། མི་འདྲ་བར་སྨིན་ པས་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ།།རིས་མཐུན་པའི་སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའོ། །རིས་མཐུན་པ་དོར་བའི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕ་རོལ་ལོ། །ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕ་ཡང་མེད་མ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྲམ་ཟེ་ནི་སྤྱོད་པ་གཙང་བའི་ཕྱིར། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤངས་པའོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྡེ་ལྔ་སྟེ། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་ཕ་དང་། དགེ་ཚུལ་མའི་སྡོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་བྱེད་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ་། །ཁྱིམ་པའི་རྟགས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་མ་བྲེགས་ ཤིང་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱེད་པ་ནི་བྲམ་ཟེའོ།།ཡང་ན་ཆོས་འདི་བའི་ཆ་བྱད་ཅན་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ་། །ཕྱི་རོལ་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་བྲམ་ཟེའོ། །ཡང་ན་དགེ་སྦྱོང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལམ་རྒྱལ་བ་དང་། སྟོན་པ་དང་། འཚོ་བ་དང་། སུན་འབྱིན་པར་ བྱེད་པའོ།

如果问为什么是无暇，是因为当身体寂灭和寿命终尽时有邪见。因为四众不来故为边地。
什么是两种边地？即行窃盗等，而夷狄就是指夷狄本身。贪心是有贪著之心，因为意识执为己有。害心是有嗔恨心。
四众是说主要的，比丘戒子归入比丘众中。比丘尼戒女和比丘尼归入比丘尼众中。近住归入近事众中。
因心力微弱故为愚人。因此即无理解义理的能力。因五根微弱故如羊般哑。因此即用手势表达。
为何义？所谓善说等，因显示利益义故为善说。因显示无利义故为恶说。又悦耳者为善说。与此相反者为恶说。
邪见有三种：谤因、谤果和谤作用。其中谤因即说'无布施'等，从无贪善根而布施，因为这是富有的因。由于平等布施和在良辰吉日布施故为祭祀，因为这是获得根本和受敬重的因。布施的殊胜即称为护摩，因为这是获得圆满的因。
因此说：'精进持咒则生喜，精进修定则解脱，精进供养则受供，向火献供则圆满。'
谤作用即说'无善行'等。其中善行是指离杀生等，因为这些是长寿等的因。恶行是指杀生等，因为这些是短命等的因。
如说：'杀生令寿短，不与取贫穷，邪淫得怨敌，妄语遭诽谤，离间令亲离，恶语闻恶声，绮语言不威，贪心坏所愿，害心生怖畏，邪见成恶见。'等。
其中果报有四种：异熟、等流、增上和士用。这些详细解释将在下文出现。其中因为是主要的故说异熟，因不相似而成熟故为异熟。
同类的显现是此世间。舍离同类的未来生由业力成就的他世。
破坏实有事物即说'无父无母'等。其中所谓沙门是因具足五种法。婆罗门因行为清净故离过失。
或者出家五众即：比丘、比丘尼、沙弥、沙弥尼，依止这些戒律而作义利者是沙门。在家相未剃发须发而着白衣，以梵行等门作义利者是婆罗门。
或者具内教形相者是沙门。具外道形相者是婆罗门。又沙门有四种：胜道、说道、活命和污道。

།དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལམ་རྒྱལ་བ་སྟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་དང་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ནི་སྟོན་པ་དང་འཚོ་བ་སྟེ་ཞུགས་པའོ། །བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་མིང་དང་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་སྐབས་ འདིར་སྒྲུབ་པ་བྲམ་ཟེ་ལ་འདོད་དེ་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་ན་ཡང་དག་པར་སོང་བའོ།།ཡང་ན་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དག་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་ན་ལམ་རྒྱལ་བའི་དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་སོང་བའོ། །དེ་དག་ནི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་གསུམ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ ལ་གནས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ།།དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རིག་པའོ། །དེ་ལས་ བཟློག་པ་ནི་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དལ་བའི་དུས་ནི་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བཤད་པར་བྱ་བ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་འཛིན་བྱེད་དང་སྨྲ་བྱེད་དང་། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མར དགེ་བ།བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པས་ཐོག་མར་དགེ་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་དག་ལ་འཇིགས་ པར་ལྟ་བའོ།།བར་དུ་དགེ་བ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། འདོད་པས་དབེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་གཏན་བཞིའོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པ་ ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་དུས་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། བརྗོད་བྱའི་དོན་མ་ལོག་ཅིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དོན་བཟང་བའོ། ། ལ་སོགས་པ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གསལ་ཞིང་དོན་མྱུར་དུ་གོ་བར་བྱེད་པས་ཚིག་ འབྲུ་བཟང་པོའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དེས་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་ཅིང་སྟོན་ཅེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཚངས་པའོ། །དེ་ལ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་ལས་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཚངས་པར་གྱུར་པ། བསིལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའི་གྲངས་སོ་ཞེའོ།།དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང་། །ལམ་མ་རྟོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཟག་བཅས་གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། །ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཞེའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་པའི་ཆོས་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་མ་འདྲེས་པའོ། །ལམ་དེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ལམ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ བས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།ལམ་དེ་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱུད་ཀྱི་དག་པས་དག་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བྱང་བའོ། །ལ་ལ་དག་ནི་ཐོས་པའི་ཚེ་དད་པ་བསྐྱེད་པས་ཐོག་མར་དགེ་བའོ། །སེམས་པའི་ཚེ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པས་བར་དུ་དགེ་བའོ།

关于第一种情况，如来是道中胜利者即是真实地前行者。说法者与善入者是导师与养育者即是入者。所谓婆罗门是从种姓、名称和修行的角度分为三种，在此处的意义上是指修行的婆罗门，因为已作所应作且已断除一切不善法故称为真实地前行者。
或者，有学和无学二者因为以见道和修道断除烦恼而战胜，故称为道中胜利的沙门，因此应当配合预流等来理解。其中预流、一来、不还诸位是真实地前行者。他们是入于三种道果者，入于阿罗汉道者是真实地入者。住于阿罗汉果位者是阿罗汉。
阿罗汉的功德是什么呢？所谓了知世间等，即天眼通、死生智通、漏尽通是了知世间。与此相反的是，住于梵行的补特伽罗闲暇时唯一等。
如来所说的法是什么呢？说初善等。法的功德类别是这样的：即所说和所证。为什么呢？因为如说：'导师正法有二种，即教证二体性，持彼说彼者，唯是修行者。'
因此，所说之法所教示的是初善、中善、后善，即以增上戒学教示故初善，具足戒律，以别解脱戒防护，具足仪轨和行境，于微细罪过见为可畏。
中善是增上心学，即离欲等四种禅定。后善是增上慧学，即为了知四圣谛而从漏、有、无明、见漏中心得解脱的智见。
如此三时善法是什么样的呢？所诠义不颠倒且殊胜圆满故义善。等等能诠词清晰且能速解故文词善妙。
如此之法成办和显示什么呢？所谓梵行，有余蕴等涅槃是梵。于此显示什么呢？经中说：'寂静、成梵、清凉'是涅槃的异名。
因为是彼之因故称为行，因为是道的有为法中最主要者。又如说：'有漏无漏诸法及，未证道之有为法，皆是有漏因为彼，诸漏于中得增长。'
因此，所谓梵行是显示所证第一义法。第一义法是什么样的呢？与外道不共。以此道断除三界烦恼故圆满。此道本性解脱故清净。此道生于漏尽者相续中，以相续清净故清净。
有些说初闻法时生起信心故初善，思维时生起欢喜故中善。

།བསྒོམ་པའི་ཚེ་བློ་རྒྱ་ཆེན་ པོ་བསྐྱེད་པས་ཐ་མར་དགེ་བའོ།།མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་དོན་འབྱུང་བས་དོན་བཟང་པོའོ། །དེ་འཆད་པའི་ཚིག་གསལ་ཞིང་ཟུར་ཕྱིན་པས་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས། ཐོག་མ་ལ་ སོགས་པར་དགེ་བའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་འབྱུང་སྟེ། མི་འཚེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་འབྱུང་ལ། ཕྱུགས་བསད་དེ་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ན་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བརྫུན་གྱིས་སླུ་བ་སྡིག་པའི་མཆོག་།ཅེས་འབྱུང་ལ། རྩེད་མོ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་ པ་དང་།བག་མ་ལེན་པ་དང་། ནོར་འཕྲོག་པ་དང་། སྲོག་གི་ཕྱིར་ནི་བརྫུན་སྨྲ་བར་བྱ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བས་ན་དོན་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འབྲེལ་པ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། ཅལ་ཅོལ་དུ་སྨྲ་བས་ན་ཚིག་འབྲུ་ངན་པའོ། །མི་ཐོད་ཅན་དང་། གཅེར་བུ་པ་དང་འདྲེས་པས་མ་འདྲེས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ས་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོའི་ཕྱིར་རོ། །བར་དུ་དགེ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྔ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །འོ་ན་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ བསྟན་པ་དྲང་བའི་དོན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།ངེས་དོན་གྱི་ལུང་བསྟན་པ་ནི་གྲོགས་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ལུང་གཞན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་དལ་བ་འབྱོར་པ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེ་ན། གཏན་ ཚིགས་གཞན་བསྟན་ཏེ་དཔེར་ན། ཀ་རུ་ནག་པོ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དྲི་འབྱུང་གི་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་དལ་བ་འབྱོར་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཚོགས་པ་ལས་ཐོབ་ཀྱི་གྱི་ན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་སྨོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མཛེས་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ངེས་དོན་དུ་བྱ་བ་དང་།ཚུལ་གཞན་གྱིས་བཤད་པར་བཤད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པའི་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་སངས་རྒྱས་སྙིང་ པོ་ལས་དགེ་སློང་དག་དལ་འབྱོར་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ།གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་དང་། རང་གི་འབྱོར་པ་ལྔའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་དོན་སློབ་དཔོན་གྱིས་མདོ་དུ་མས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བའི་དལ་འབྱོར་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་སྨྲས་ སོ།།རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། རིགས་དམའ་བ་སྤངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རིགས་མཐོ་བས་ན་རིགས་དམའ་བ་སྤངས་པའོ། །ཅི་མི་ཤེས་པས་ན་གླེན་པའོ། །བྱེ་བྲག་མི་ ཕྱེད་པས་ན་བླུན་པའོ།།ཞར་བ་དང་རླིག་པ་ཕྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཉམས་པའོ། །ཕོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་མ་ཉམས་པས་ཕོར་སྐྱེས་པའོ། །འོ་ན་བུད་མེད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་ཤེ་ན། རྟེན་དམན་པའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་ལེགས་པས་ན་གཟུགས་བཟང་པོའོ། །འབྱོར་ པ་དང་ལྡན་པས་ནི་མི་དབུལ་བའོ།།གཟི་བརྗིད་ཆེ་བས་ན་མི་བརྙས་པའོ། །ཚིག་བཙུན་པས་ན་ཚིག་མཉན་པའོ། །མང་པོས་བཀུར་བས་ན་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པས་གེགས་སུ་འགྱུར་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་ལ། མ་ཡིན་ན་དོན་མེད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཚད་མར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་སྨོས་པ་ཉེས་པ་མེད་དོ།

在修行时生起广大心意故为最后善。因为是增上生和解脱之因，故能生起增上生和解脱之义利，是善妙之义。讲说此法的文字清晰准确，故为善妙之句。
有些人说，因为是外道法的对治，故为最初善等。为什么这样说呢？因为他们前后语言相违，如说'不害是最胜法'，却又说'杀牲畜作祭祀则生天界'；说'欺诳妄语是最大罪'，却又说'为游戏、非梵行、娶妻、夺财、护命而说妄语'。
又因说有我故非善义。语言不相连贯、不明晰、杂乱无章，故为恶句。与持人头者、裸行外道混杂，故非不杂。仅是下地的对治，故非圆满。生起自地烦恼，故非清净。与他地烦恼心相应，故非清净地。非涅槃之因，故非梵行。
其他人说：最初善是因为义理善妙。中间善是因为文句善妙。最后善是不杂等五种文句。
那么，难得暇满的开示不是了义吗？了义经典开示是从'诸友'等开始。有些人认为是通过开示其他经典来总结。有些人说，如果问暇满为何难得，则举其他理由说明，例如：如同黑芝麻偶尔会有香气而非永久，暇满也是由具足戒律且因缘具足而得，不是随意可得。为此而说此经。
有些人说为了庄严、为了了义、为了以其他方式解释、为了显示上师亲见，以及为了显示所有已说未说经义而作解释。
有些人说为了庄严，如是在《佛性经》中说：'比丘们，暇满有十种：他圆满五种，自圆满五种。'上师以多部经典解释此义。现在为显示《月藏品》中所说的其他暇满，故说'复次彼中所说'。
'清净'是指具足十种功德。'平等性'是指无有缺失。为显示此义，说'远离下劣种姓'等。其中，因为种姓高贵故远离下劣种姓。因不了知故为愚。因不能分别故为痴。
盲、阉人等为根损。具男根且未损故为生为男。若问为何不说女人？因为所依劣故未说。形貌端正故为相好。具财富故不贫穷。威严故不受轻视。言语尊重故为言教被听从。众人恭敬故为众人瞻仰。
若问：若十种平等性不圆满成为障碍则太过，若不成障碍则无义。答：不是这样，而是为显示功德标准而说此，无过失。

།མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །དལ་འབྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ བསྟན་པ་བཤད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་གཟོད་དད་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལུང་དང་ རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བྱའོ།།དད་པ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དང་བའི་དད་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། འདོད་པའི་དད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་ནི་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བའོ། །འོ་ན་ལུང་ལས་ཀྱང་དད་པ་གང་ ཞེ་ན།ལས་དང་འབྲས་བུ་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། འདོད་པ་དང་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་རྒོལ་བའི་དད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དེ་དགོངས་པའི་དོན་ཏེ། བྱེ་བྲག་གམ་སྒོ་ནས་སྤྱི་མཚོན་པས་འགལ་བ་མེད་པ་བསྟན་པ་དེ་ ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སྐབས་འདི་ལའོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་ པའོ།།སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །སྤྱིའི་དོན་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དགོས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པས་ན་དད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དང་བ་མང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཕན་ཡོན་ ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དང་བའི་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པའི་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དང་བའི་བྱེད་པ་ནི་ནོར་བུ་ཆུ་དང་བྱེད་ལྟར་རྒྱུད་ཀྱི་རྙོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཕྱིར་ཞིང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་འདོད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དང་བ་ མ་ཡིན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཕགས་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། དེའི་དགེ་འདུན་དག་གོ། །དམ་པ་ནི་གང་ཟག་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་གིས་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་སོ། །འདོད་པའི་ བྱེད་པ་ནི་སེར་སྣ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཐོབ་པ་དང་སྤངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སེར་སྣ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སེར་སྣ་དང་འཆལ་པའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ཆགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ལམ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྷུག་ པར་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུ་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལག་པ་བརྐྱང་བ་ནི་གུས་པ་དང་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་ནི་སྔ་རོལ་དང་དེའི་ཚེ་དང་བྱིན་ཟིན་ནས་ཡི་རང་བ་དང་། དང་བ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་མི་འཆད་ པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཆོས་དང་བབ་ཅོལ་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་སྒྲུབ་སྟེ་དུས་དུས་སུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ།།གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྦྱིན་གནས་དག་ལ་འབུལ་བའོ། །སྦྱིན་པ་འགྱེད་པར་དགའ་བ་ནི་དུས་དུས་སུ་ཕ་དང་མ་དང་བུ་དང་བྲན་ཕོ་ དང་བྲན་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་འགྱེད་པའོ།

从《经集论释》以正量论典相配而说的获得闲暇圆满难得之语，为第三。已说闲暇圆满之相。
现在将说明菩提心教法。其中首先衔接处说：'如来教法中获得信心甚难'。为何如此？因为经中说：'供养千万亿佛后方能获得信心'。
其中教法是指正法教证和证悟的本体。信心具有不退转之相。此有三种：净信、胜解信和欲乐信。此等对于三宝等境各自生起。
若问：'与经中所说信心是什么？即业果真谛、三宝胜解、欲乐及心净'相违否？对此质疑信心如何？答：此是密意义。从别相或门中表示共相故无相违，如《如来密意经》等所说。
'于此'是指说明信心之处。'善男子或善女人'表示获得闲暇圆满之补特伽罗。具足空性和不退转大悲是增上意乐。'发心'是指发愿之本体。由于住于总义中以因缘力别说必要，故称为信心。
因此说明信心是'多净信'等，应知作用、境、本体及利益。其中作用有三：净信作用、欲乐作用和胜解作用。
其中净信作用如摩尼宝清水般令相续无浊，故常欲见圣者、欲听闻正法。其中非净信是因常修故。圣者是远离业和烦恼者，即正等正觉佛及其僧伽。殊胜是指彼等补特伽罗，因彼等所行故称正法。
欲乐作用是无悭吝等，缘得与断故。为获得涅槃之因道谛，及缘苦因集谛。为断苦因集谛故说'无悭'，因为悭吝、破戒等是苦因故。为获得涅槃之因道谛故说'广行布施'等，因为无贪体性等六波罗蜜多是所欲之道故。
其中广行布施是布施与果不相系，因回向涅槃故。伸手是恭敬而广大布施。喜行布施是布施前、布施时及布施后随喜、净信及无悔。不断布施是一向如法非轻率地成办受用，而于时时刻刻再三舍弃布施物。圆满布施是供养布施处。喜行分施是时时对父母、子女、男女仆从等普遍分施。

།ཡང་ན་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མི་རྟེན་པ་དང་། །དགའ་བ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སྦྱིན་པ་དང་། འཁོར་ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་། གང་ལ་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ ལྷུག་པར་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མི་སྲིད་པས་ལྷུག་པར་གཏོང་བའོ། །མི་འགྱོད་པས་ན་དགའ་བའོ། །གུས་པ་དང་ལྡན་པས་མཆོད་སྦྱིན་ནོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་དགེ་བ་གཏོང་བས་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་དགའ་ བས་འགྱེད་པ་ལ་དགའ་བའོ།།གཏོང་བའི་ཚེ་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ། །འབྲས་བུ་འདོད་པའི་རེ་བ་མེད་པས་རྙོག་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་ཟིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ལྷུག་པར་གཏོང་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དགའ་བ་དང་གུས་པའི་མཆོག་སྦྱིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ ནི་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།བཟོད་པ་ནི་དགའ་བ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པས་ན་རྙོག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་མཚོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལ་ཡིས་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་སོམ་ཉི་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་ཕྱེད་པས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱའོ། །ངེས་པར་འཛིན་པས་མོས་པའོ། །བྱེ་ བྲག་ཕྱེད་པས་རྟོགས་པའོ།།ཐོས་པའི་ཚེ་སོམ་ཉི་མེད་པའོ། །བསམ་པའི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཡིད་གཉིས་མེད་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་སོམ་ཉི་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལས་དག་ནི། ། བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་གཉེན་པོས་མ་བཅོས་པར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བས་ཆུད་མི་ཟའོ། །ཆུད་མི་ཟ་བ་ཅི་ཞིག་གནོད། །ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ན་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཆུད་མི ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོས་མ་བཅོས་ན་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ན་དེ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་ལས་དག་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཉེན་པོས་བསྒོམ་ཞིང་རྒྱུ་འགོག་པས་ན་མི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའོ། །ངེས་དོན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདུན་དང་ཞེ་སྡང་འཇིགས་པ་དང་། །རྨོངས་པས་གང་ཞིག་ཆོས་མི་འདའ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་བྱ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན། ང་ཡི་བསྟན་ལ་མ་གུས་གང་། །དེ་ཡིས་ང་མཐོང་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེའོ། །དད་པའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དད་པ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ།དགེ་བའི་ཆོས་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ལ་དད་གྱུར་ཅིང་། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་ལ་དད་གྱུར་པ། །སངས་རྒྱས་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་ལ་ དད་བྱེད་ན།།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡུལ་གང་ལ་དད་པར་གྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དད་པའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ དང་དགེ་འདུན་དང་།སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་། ལམ་དང་། ལས་དང་། འབྲས་བུ་རྣམས་སོ། །ཡུལ་དེ་གསུམ་མཚོན་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་གང་རྣམས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་ པོ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་།བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མཛད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། གཟིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ།

或者布施有六种：即不依靠的布施、欢喜的布施、反复的布施、对堪能者的布施、完全舍弃的布施、对眷属的布施。如是应当了知布施及布施对象的差别而行广大布施等。
另外，由于不可能而行广大布施；由于无悔而生欢喜；由于具足恭敬而行供施；由于舍身财善业而成就圆满布施；由于随喜而乐于分施；布施时无嗔恚；由于无求果报之期望而无杂染。
或者由六波罗蜜所摄：其中布施波罗蜜即广大布施；持戒即欢喜与恭敬供施；精进即圆满布施；忍辱即欢喜与无嗔恚；由禅定与智慧所摄故无杂染。如是应当了知持戒布施等，此处应当了知为譬喻。
宣说信解之作用即'于业与业果生信解'等。其中信解等三者应当配合无疑等三者。或者由不退转而生信解，由决定执持而生胜解，由辨别而生证悟。闻时无疑，思时无犹豫，修时无二念，有些人如是认为。有些人说在加行等三时中即是无疑等。
'诸有情之业，百劫亦不失，因缘聚会时，必当生果报。'由于若无对治则不能穷尽故不失坏。不失坏有何过患？若断烦恼则成无分别灭。不是的，所谓不失坏是指若无对治则生果报，若烦恼尽则正是所欲，无始以来的诸业如何能尽呢？由修对治及断除因故不作不善。
从宣说了义门中摄义即'复从彼中所生'。'贪嗔怖愚痴，何者不违法'，以此方式即不作诸恶业。否则'于我教不敬者，见我有何益'。
为显示信心之对境而作'信心是'等衔接。善法即是能生一切白法之因的菩提心。先行即如经中所说：'信乐佛及佛法已，信乐无上菩提已，若信佛子诸行为，即生诸胜士之心。'
其中以三种信心于何境生信呢？如是说'于如来等'等。信心之境有三种：佛法僧，苦集灭，道，业与果。为显示彼三境而说如来，因为是主要的缘故。如来有何功德呢？即蕴清净功德、语清净、业清净、智清净、见清净及殊胜功德等。

།དེ་ལ་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཕུང་པོའོ། །བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་དང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལས་ བརྩམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པའོ།།མཛད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་རྟོག་པ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །མཁྱེན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་ དང་།སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་པར་མཁྱེན་པའོ། །གཟིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཤའི་སྤྱན་དང་། ལྷའི་སྤྱན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་དང་། གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་གཉིས་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །དེ་ལ་ཟག་པ མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་དེས་བསྟན་པ་ནི་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ། །ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ། །འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་ཟབ་པའོ། །སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུ་བ་ཆད་པའོ། །གཞི་མ་གྲུབ་པས་མིག་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཅན མེད་པ་ལ་ཆོས་མི་འཐད་པས་མི་འགག་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསུང་ཡན་ལག་ དྲུག་ཅུ་ནི།གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། འཁྲུལ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་མི་མཁྱེན་པའམ་ ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཇི་ལྟ་བའི་དོན་མཁྱེན་པས་མི་མཁྱེན་པ་མེད་པའོ། །ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་མཁྱེན་པས་མ་གཟིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོས་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་པའོ། །མཛད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། སྤྱན་ཡོངས་སུ་ དག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ་གཟིགས་པས་ན་ཀུན་ནས་སྤྱན་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་གདུལ་བྱ་དུས་གསུམ་པ་རྣམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་བར་དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་མི་རྟོག་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གཟིགས་པས་ན་ཀུན་ནས་སྤྱན་དང་ལྡན་པའོ། ། དྲུག་མངོན་པར་མཁྱེན་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྤྱན་ལྔ་ལས་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤའི་སྤྱན་སྨོས་ཏེ། མཐར་ཐུག་པ མེད་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ།།མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་སྐུ་མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི། སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་སྣང་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟོན་པས་ཟབ་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟོན་པས་དོན་དམ་པ་སྟོན་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་གསུང་མངོན་པར་འཕགས་ པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།ཐུགས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་མངོན་པར་འཕགས་པའོ།

关于蕴的完全清净，即是戒蕴、定蕴、慧蕴、解脱蕴和解脱智见蕴。
关于语言的完全清净，是从如实而说诸法自性，从如量而说诸法差别。
事业有二种：无分别和一切时事业。
智有六种：神通境智、天耳通、他心智、死生智、宿命随念智和漏尽通智。
眼有五种：肉眼、天眼、慧眼、法眼和佛眼。
殊胜有三种：身殊胜、语殊胜和意殊胜。如来功德略说即是这些。为什么呢？因为摄尽自他一切利益，经中所说的一切功德也都摄于这两者。
其中，从五无漏蕴中因为是主要的，所以解脱智见蕴称为无障碍智见。
从如实而说诸法自性，即是所说'难见'等，因为非凡夫境界故难知，因为非量境界故难知，因为是圣者行境故甚深，因为离戏论故断诸行，因为无实体故'无眼'等。
因为无有法相故说'亦无灭'等。
虽然如此，但在世俗谛中从如量而说诸法差别，即说'具足六十支'等。六十支语言，当从《秘密不可思议经》中了知。其作用为何？因为是一切迷惑的对治。所说'语业清净'等。
如是广说摄要故说'无不知'等。由知如实义故无不知，由知如量故无不见，由此二者自性故无不现证，无不证悟。
事业清净即说'具足遍眼'，因昼夜六时观察故具足遍眼。或者因不舍三时所化众生，以一切时事业和无分别事业观察故具足遍眼。
因为六通中漏尽通为主要，故说漏尽通即'离贪'等。
五眼中清净眼为首，故说肉眼，因无边际故无量。
从殊胜功德中，身殊胜即顶相不现。说世俗谛故甚深，说胜义谛故说胜义，此二为语殊胜功德。
意殊胜即是一切佛法无上，其中为显示三十二相和八十随好故为身殊胜。

།གསུང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་གསུང་འཕགས་པ་བསྟན་ཏེ།གསུང་ཡན་ལག་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཉན་ན་བདེ་ཞིང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་། ཟབ་ཅིང་དབྱངས་རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་དང་། གཏང་མི་བྲ་ཞིང་རྣར་སྙན་པ་དང་། མ་འཁྲུགས་ཤིང་གསལ་ བའོ།། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ ནས་མཁྱེན་པ་དང་།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་དང་། དབང་བཅུ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་། དགོངས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཐུགས་མངོན་པར་འཕགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ ཉིད་གང་ཞེ་ན།དེ་ལ་དད་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དང་བ་དང་། འདོད་པའི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མི་བརྫི་བས་ནི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ མངོན་པར་དད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེས་གསུངས་པའི་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།རྙོག་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མོས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ངོ་ བོ་ཉིད་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།རང་དང་གཞན་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བས་རྒྱུའི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ལས་མི་སྐྱེ་བས་འབྲས་བུ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དད་པའོ།།དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ནས་ས་ལྔ་པའི་བར་དུ་ཐབས་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ས་དྲུག་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ནི་རྙོག་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་ བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།།ཐེག་པ་མཆོག་འདོད་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟེ། མདོར་ན་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ས་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་དག་ནི་དངོས་སུ་བྱུང་བ་དང་ཞར་ལ་བྱུང་བའི་དོན་ཏེ། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་དད་ པ་ནི་དངོས་སུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ནི་ཡིན་ལ།རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞར་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྙོག་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ། །དེ་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་པའི་སེམས་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ།

为了显示具有五支的语言，宣说圣语。什么是五支语言？即是完全了知并将了知、听之悦耳无违逆、深邃且有韵律、不厌烦且动听、不乱且清晰。
三十七菩提分法、四无量、八解脱、九次第定、十遍处、八胜处、无烦恼、愿智、四无碍解、四遍净、十力、四无畏、三不护、三念住、无忘失法性、永断习气、大悲心、十八不共法等，这些是一切佛法，是殊胜之智。
这三种功德应当从般若波罗蜜多中了知。其本质是什么？关于'什么是信力'等所说：信有三种，即确信、净信、欲信的本质。由于不可摧毁故称为力，意为广大。
其中确信的本质是'深信'等，佛法即是其所说的业果不颠倒的特征，称为业和业报。其中身等造作称为业，即善等三种。
分别即是我见，在胜解行地对一切法无我的确信是无分别心。'一切法'指一切内外事物，因离一多故，以无自性故是空性；不从自他二者及无因生故是无相；不从有无二者生故是无愿；因此远离一切造作而无所造作，即远离一切分别，这是见道定中的信心。
从此后得直至第五地，方便智慧双运的本质之信即是布施等。从第六地至第十地的四种智慧即是缘起智等。如是，十波罗蜜多是见道和修道的确信本质。
有些说：善趣之因是业和业报。断除烦恼障是无分别。由断所知障故是空性等。因欲求最上乘故是六波罗蜜多。总之，是由确信善趣和解脱道而成。
有些说：是直接和间接的意义，即对业和业报的信心是直接的确信，无分别心等是间接的。其中分别是能取所取，远离彼等的自证心光明本质即是无分别心。

།ཀུན་ ཏུ་བརྟགས་པ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དག་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འོད་གསལ་བའི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་ པ་དང་།ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཞན་ནོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་བརྗོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་དང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་བསྟན་ཏོ་ ཞེས་འདོད་དོ།།དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་དད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་དང་བར་བྱེད་པས་ན་ནོར་བུ་ཆུ་དང་ལྟར་དང་བར་བྱེད་པའོ། རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་གང་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་དང་བར་བྱེད་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ནི་དང་བའི་དད་པ་ནི་མོས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་མོས་པར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འདོད་དེ། རེ་ཞིག་ཚོགས་ཀྱིས་ལ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཤིན་ཏུ་སྐོམ་ནས་ངུ་ཞིང་ཆོ་ངེས་འདེབས་ཏེ།ཉིན་མཚན་བདུན་འདས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པ་ལས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བས་ཞག་བདུན་ དུ་མིག་མི་འཛུམས་པར་ལྟ་ཞིང་མཆི་མའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འཕགས་པ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་མིག་མཆི་མས་གང་བར་ངུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་མི་བཟློགས་པས་ན་ དད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ།།དྲོད་དང་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའོ། །བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དད་པ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཞེན་པས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་བརླའི་ཤ་བཏོགས་ཤིང་རུས་པ་གཅོག་པ་དང་། ལག་པ་ཕུག་སྟེ་ཁྲག་གཟག་གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་ཞེན་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དངོས་པོར་ ལྟ་བས་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ།།དེ་ལྟར་དང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་ནས་འདོད་པའི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་གསུངས་པའོ། །བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་དད་པའོ། །དེ་ལ་ དད་པ་ནི་འདོད་པའི་དད་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འོག་ནས་གཞན་གྱི་སྒྲ་ཐོས་ནས་མངོན་པར་དད་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ནི་འདུན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་དོན་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་དག་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤོང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་དད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐོས་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་རིམ་ཅན་དུ་བསླབ་པར་བྱ་བས་བདེན་པ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་རིམ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ན་དང་པོར་ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ལས་ཡང་དག་དོན་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །དེ་ལས་ཆོས་ཐོབ་དེ་ཡོད་དེ་ལས་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །གང་ཚེ་དེ་ ནི་སོ་སོ་ཡང་རིག་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ངེས།།ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོ་སྨོན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ། །འཇུག་པའི་སྡོམ་པ་ལེན་པས་ན་སྤྱོད་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་རྣམ་པ་བཅུ་ ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ།

遍计所执、依他起和圆成实三种自性是以相无自性、生无自性和胜义无自性空性等为体，除了光明心之外不寻求其他心的自性，法性之外的其他心也不存在自性的表述，因此是无为法。如是以清净见解圆满行持，即是六波罗蜜多和四摄事的教授。
第一自性即是净信的相，所谓贪等分别得以清净，如同宝珠清水般得以清净。何为无分别？即是无执著。境界是什么？即是大乘。四种是大乘相续清净的主要因，故说大乘。其他说法认为净信是胜解为主，故在胜解行地。
暂时在资粮地随顺文字，如常啼菩萨对善知识和般若波罗蜜多极其渴慕而哭泣悲叹，如经过七昼夜。又如《教王经》中说：'见到正等正觉佛像七日之间目不转睛而视，泪流不止。'又如圣财童子一见善知识，双目即充满泪水而哭泣等。因此在资粮地对大乘的胜解不退转，故称信力。
在暖位和顶位阶段由于具有主导力故称根。在忍位和世第一法位由于不被摧毁故称力。此处因为是主要的，故仅说信，精进等也应当了知。其中由于对身等无执著故通达无贪著，如常啼菩萨割大腿肉、折骨头，刺手臂放血等。无执著是通达无自性，由于不被实有见摧毁故称力。
如是解说净信自性后，为显示欲信自性而说'复次'。欲证四谛而依止善知识是对他音之信。其中信是欲信。如何？如下文所说'闻他音已生起胜解'。欲即是胜解，因为从他音和如理作意中获得义利。
其中苦、集、灭、道四谛是所应知、所应断、所应证、所应修，故首先对他音生信，即是欲闻法。何法？为次第修学而证悟四谛。所谓次第修学即是戒、闻、思、修，如说：'此中首先依闻生起作意，从如理作意生起证悟真实境界的智慧，从此获得法，从彼生起殊胜智慧。若无各别证悟，如何能决定？'
因此首先在相续中生起具有发愿的心，故是正持菩提心。受持行戒故是行。见道所摄的十种心即是菩提心。

།ལམ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུད་པའི་འབྱོར་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་གསུམ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་བསམ་པའོ། །དངོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའོ།།གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའོ། །གཉི་གའི་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །ལམ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ཆོས་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་རིམ་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་རྣམས་སོ།།ལ་ལ་ན་རེ་མོས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་དད་པའི་སྟོབས་གཙོ་བོར་བཤད་པ་དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཞེས་བྱ། གང་གིས་བརྫི་བར་མི་ནུས་ཤེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ འོག་ནས་འཆད་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་ཞེས་བྱ་ལ།དེ་དག་གིས་མི་མཐུན་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་ན་མི་བརྫི་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་རག་ལུས་པས་གཞན་གྱི་སྒྲའོ། །གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ད་ནི་ཕན་ཡོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་ བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་མདོ་གཅིག་གིས་བཤད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ནི། ཟླ་བ་སྙིང་པོ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་དང་བའི་ཕན་ ཡོན་ནི།དང་བ་མང་བ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་འདོད་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །འདོད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྤོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་གང་ ཞེ་ན།དང་བའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཆེས་ན་འདོད་པའི་འདུན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་གོ་རིམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དད་པ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་གསོལ་བ་གདབ་ པར་བྱ་སྟེ།སློབ་དཔོན་ཁྱོད་ལས་བདག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དད་པའི་རྩ་བ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ནོད་པར་འཚལ་གྱི་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བསྟན་དུ་གསོལ། དེས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་གི་རྩ་བ་དད་པ་བརྟན་པར་འདོད་པ་ནི་ལེགས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དང་། དེས་ཁྱོད་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བ་དང་། མཆི་མ་འཁྲུག་པའི་དང་བ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་ཐོས པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དང་།ཡང་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའང་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་ཞིང་བརྟན་པོར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྷར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐུ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་དེ་ཐོབ་པ་དོན དུ་གཉེར་བར་བྱའོ།།མི་དགེ་བ་མཐའ་དག་སྤང་བར་བྱའོ།

入此道之资粮有三种，为表示此三种，不变即是意乐。具有三种果之实际加行即是加行。成办自利之方便即是波罗蜜多。成办他利之方便即是摄事。成办二者之因即是善巧方便，也就是善知识。果之体性即是前述诸法，也就是佛法。四种道即是菩萨法，这些是次第修学诸加行。
有人说：'以胜解为主之初地忍和以信解胜法为主所说的力，为何称为力？为何不能被摧毁呢？'具足下文所说菩提心等故称为力，以彼等降伏违品故不被摧毁。具足菩提心等诸法，依赖摄受故为他声。'从他'即是指从圆满正等觉等，如说：'尔时于法流，为得诸佛之，止观广大智，获得广教授。'如是许也。
今当说功德，'舍利子'等是开示处。其中以一经说即是'从菩萨藏中'。以多经门中说即是从月藏及龙王海所问中所说。其中净信功德即是多有净信，欲见圣者，欲听正法。胜解功德即是于业及业异熟生胜解。希求功德即是断除十不善业道等，因为是苦因故。十不善之相下文当说。是作与非作之体性，亦是业，亦是善趣恶趣之道故名业道。
具功德之信生起次第云何？具净信者当生胜解。若胜解则生希求欲，此是次第。是故当说令信坚固之方便，首先应当祈请具相善知识：'愿上师为令我发菩提心故，传授令信根坚固之方便，祈以悲心开示。'彼亦当说：'善哉善男子，欲令一切白法之根本信心坚固。是故汝当忆念具足三十二相八十随好之正等觉，则汝当生身毛竖立、热泪涌现之无染净信。'
或者依所闻相而作意，或者如是作意圣者众之相，即当如是。此亦当常修令坚固。又当教示：'复次善男子，汝当如是胜解因：从一切白法所生，善男子如来身即法身，从百福所生'等下文所说，当生胜解信。是故汝当于如是身生起希求，当以获得为所求。当断一切不善。

།འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ནས། དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པས་ མི་ཕྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དད་པའི་རྩ་བ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་དད་པ་ཅན་དེ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སོང་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་ པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ལུང་ལེན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ།།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བསྒྲུབ་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །འདི་དག་གིས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་ནི་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ་དང་། ཡང་སྲིད་ཟད་པའོ། ། བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །གང་ཟག་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་དང་པོ་དང་བར་དང་ཐ་མར་བསྟན་ཏོ། །འདི་དག་གིས་ནི་དང་པོའི་དད་པ་བསྒོམ པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ།།ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། །སྣོད་དུ་རིག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་པའི་དད་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བདེན་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་སྟོང་ པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཀྱང་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་གཏམ་མོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མི་འཐད་པས་ ན་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བའོ།།ཀུན་དུ་བརྟགས་པས་མེད་པས་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ང་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་བདག་གོ། །ཞུམ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ནོ། །འཚོ་བའི་ཕྱིར་སྲོག་གོ། །འབྱུང་ཞིང་འཇིགས་པས་གང་ཟག་གོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ།།ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་བསྒྲུབ་པས་ཆགས་པ་མེད་པར་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆགས་པ་ནི་དངོས་པོར་ཞེན་པའོ། །ལྷག་པར་ཞེན་པའི་གནས་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤུངས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའོ། །རིགས་ ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ཁམས་སོ།།སྐྱེ་བའི་སྒོ་ཡིན་པས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆད་པའི་གནས་སྤངས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི་ སྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་པས།དེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒོམ་པ་རྣམ་པར་མི་སྒོམ་པའི། །སྒོམ་པ་དམ་པ་འདོད་པ་སྟེ། །ཐོབ་པར་ལྟ་བ་མེད་རྣམས་ཀྱི། །ཐོབ་པར་ཡང་ནི་དམ་པར་འདོད། །ཅེས་འཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་བསྟན་པ་ནི་བག་ཡོད་པ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འོག་ནས་ཀྱང་། ཐབས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་འཆིང་བར་བཤད་དོ། །ད་ནི་མདོ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་དད་པའི་ཕན་ཡོན་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དཔེར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པ་དང་འདོད་ པའི་ཕན་ཡོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི།མོས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མོས་པ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །གང་ལ་མོས་པ་ཞེ་ན། ཡིད་ཆེས་པས་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །འདོད་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྨོན་པ་དང་ ལྡན་པའོ།།ཡི་དམ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཇུག་པའི་སྡོམ་པའོ།

应当了知轮回五蕴之苦。应当修持八支圣道。应当证得涅槃。如是教导后，如实修持彼等，具足不退转者，称为信根坚固。
因此，初始亲近善知识者，即所谓具信者、沙门、婆罗门等。于彼等正行者，为获得果位之因即多闻，精进于闻法者为传授教法之善知识。
如理作意者，为修行之善知识。此等即显示凡夫之善知识。圣者则是超越疑惑、断尽后有者。无上善知识即是圆满佛陀。
彼等补特伽罗为何？即所说之菩萨与佛之声闻。信解等三者分别显示为初、中、后。此等即显示初始信心之修持方法。
所谓开示业与异熟，即显示信解之修持方法。所谓知为法器等，即显示希求信心之修持方法，为求证得涅槃故，应当双修二谛，即所谓空性等。
其中，显示胜义谛即空性等。然仅此缘起而有，故为缘起之说。空性等已如前说。法性中因果不成立，故无生无起。
由遍计故无，故无我等。我慢故为我。怯弱故为有情。存活故为命。生灭故为补特伽罗。因缘和合而生果故为缘起。
如所闻而修故，所说无执著而入等。执著即执实有。由过分执著处故，说蕴等。积聚故为蕴。具种类义故为界。为生门故为处。
彼等亦远离断见处，谓自性，以自性空故。若谓无所得，则说求佛智慧。修空性为诸修行中最胜，由此得证涅槃寂灭。如说：'不修诸修行，是为最胜修，无所得见者，是为最胜得。'
彼空性亦由方便摄持而显示，即所谓趣入正念。解释彼即所谓护诸根等。因此下文亦说离方便之智慧为束缚。
今为显示信心之诸多功德，故说月藏品等。信心功德如同如意宝珠为喻而说，以能获得前说诸功德故。
总示信解与希求之功德，即所谓胜解力。胜解即决定执持。于何胜解？由信解则趣入业果。由希求则不舍菩提心等。菩提心即具发愿。依誓言即行戒。

།ཇི་ལྟར་ཡི་དམ་ལ་བརྟེན་ཞེ་ན། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ནི་ཉེས་པར་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པའོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དཀོན་ཏེ། དཀོན་པའི་དཔེ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་ནོ། །དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ནི་མོས་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའོ། །མོས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། ། འཇུག་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་བསྒོམ་པའོ། །མི་འདོར་བ་ནི་མི་གཏོང་བའོ། །བརྟེན་པ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །སྤངས་པ་ནི་འདོར་བའོ། །བཟོད་པ་ནི་ལེན་པའོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དད་པའི་ཡུལ་གཞན་བརྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ན་སེམས་དཔའོ།།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས། ཁྱད་ཞུགས་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ལ་འདོད་པའི་དད་པའི་ཡུལ་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་འགོག་པ་ནི། གཉེན་པོ་མེད་པ་སྟེ། གདུལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ནི། མ་འགགས་པ་སྟེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཀྱང་སྤང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཁོ་ནའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ལམ་གཙོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དག་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་བདེན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་མདོ་ཉིད་གཙོར་ བྱས་པ་ལའོ།།ཆོས་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོས་སྒྱུར་བར་མི་ནུས་པས་གཉེན་པོ་མེད་པའོ། །གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་ཅན་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་མ་འགགས་པའོ། ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ནི་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་མི་འཐད་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །དེས་ན་འགོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཙོར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འགྲེལ་པ་གཞན་འདོད་དོ། །ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དང་བའི་དད་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྩམས་པ་ནི། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ནི་ཐུགས་དང་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་སོ། །སྤྱོད་ལམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་བཞུགས་པ་དང་། བཞེངས་པ་དང་། གཟིམས་པ་དང་། འཆག་པ་སྟེ་གནས་སྐབས་ བཞིར་དོན་མཛད་པས་ན་ཕྲིན་ལས་སོ།།བྱ་བ་ནི་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རང་གི་དོན་མཛད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་དོན་ཇི་ལྟར་མཛད་ཅེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་དེ་དག་ཀྱང་གདུལ་བྱ་མ་ལུས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་ ན་ཁྱབ་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །ཁྱབ་པ་ཞེས་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེའོ། །ཕྲིན་ལས་དག་ཀྱང་གང་དུ་མཛད་ཅེ་ན། གནས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་བཞུགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ཟད་དམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་ དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་།མི་ཟད་པ་སྟེ་ཕྲིན་ལས་ཟད་པ་མེད་པས་ན། རྟག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི། སེང་གེ་འབངས་བཟངས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་གཞན་དུ་སྤྲུལ་པ་དང་། དེ་ཡང་འདས་པའི་དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔ་རོལ་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསྟན་པ་དང་། དེའང་དུས་ལས་བཞེངས་པས་ན་ད་ལྟར་བསྟན་པ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་མོས་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མདོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེང་གེ་འབངས་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེའི་བུའི་མིང་ངོ་། །རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ཚུལ་ལོ།

如何依止本尊呢？以戒律清净断除一切不善法。以利益众生而忍受一切过失。'具足'一词应当遍及一切，'将获得'是语词的增益。有些人说先前所说的具足信心是稀有的，稀有的比喻如同珍宝。以其他方式解说信心的特征是胜解力等。胜解是大乘。趣入是修习信解。不舍是不放弃。依止是不动摇。舍弃是抛弃。忍受是接纳，也如是解说。
现在为了坚固先前所说的信心对境，说'一切法'等，由于欲求获得果位故为菩萨。超胜声闻缘觉乘故为大菩萨。功德差别是依暂时力引导则成为坚固菩提心。
其中显示所欲信心的对境是'一切法'等。一切法是四谛。其中灭谛是无对治，因为不能调伏。道谛是未灭，因为智慧从上至上生起。彼等虽是所断，唯是灭谛。不是的，因为主要是生起的道。苦谛和集谛是从颠倒认知而生故是迷乱，是不可言说的真实。
有些人说功德差别是以经典为主。法是一切内外事物。法性空性因为事物不能转变故无对治。离一多等故未生。无有法相故未灭。世俗谛和胜义谛因为一体异体不成立故不可言说。因此主要显示灭的本性，其他注释如是认为。
现在宣说先前所说清净信心的对境之事业功德，说'任运成就'等。其中无分别事业说'任运成就及无分别'，行为是身语事业。行仪有四种：安住、起身、休息、行走，以四种情况作利益故为事业。所作唯是利他，因为已完成自利。
如何完成自利呢？虽然如此，然而为了如国王般发心。彼等事业也是一切所化众生的事业故遍及，如说：'佛陀事业广大故，称为遍及而宣说。'事业在何处作呢？说'处'，因为是化身所依故。事业是否仅有一种呢？不是，因所化意乐力故种种，无尽即事业无有穷尽故，如说'恒常性中明显宣说'的方式，故说'阎浮提尘'等。
一切时分的事业，说'狮子贤臣'等。依他意乐而化现他处，且于无量过去之前释迦牟尼现前成佛而教化，彼亦从时间而起故现在教化三种，'若信解'是三种经典。其中'狮子贤臣'是狮子王之子的名字。本生故事是往昔的行为。

།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ནི། ཤའི་ཕྱིར་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཁ་བཏགས་པ་ལ་བརྟན་པས་སོ། ། མར་མེ་མཛད་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་པའི་ཐ་མར་བསྙེན་བཀུར་བའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ངོ་། །བཟང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ནས་སོ། །སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་མཁྱེན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། ། ཤཱཀྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མས་དབེན་གྱི་ཆུང་མ་བླངས་པ་ལས་བཏགས་པའི་མིང་ངོ་། །བསད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་འཚོ་བ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་རྣམས་རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོས་བསད་པར་བསྟན་པའོ། ། སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས། དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །།དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱང ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བས་དད་པ་བརྟན་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི།འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་པད་མ་དཀར་པོའི་མདོ་ ཚད་མར་བྱས་ནས་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་བ་ནི།ཅི་མངོན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པར་བསྟན་པ་ནི། མདོ་མང་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་ བདག་ཉིད་དོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ལ་འདོད་ཅེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་དམ་པ་འདོད་པ་ནི་སྨོན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་ལ་འབད་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ ལ།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་སྨོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྨོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྨོན་པར་འདོད་དོ། །སྨོན་ ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཇུག་པར་འདོད་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བས་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་དང་ ལྡན་པའོ།།ཆས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕན་ཡོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། ས་བོན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྨོན་པ་ དང་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་དོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའོ། །ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་པ་མཁན་པོ་གཞན་དག་ནི་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་འདི་དག་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འདོད་ དོ།།དེ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་མོས་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ་ཞེ་ན། འདི་དག་ཀྱང་མོས་ པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད།ས་དེ་ལ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། ས་འདི་ལའང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་དེ། མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དྲང་། འདོད་པའི་དབང་གིས་བྱེ་བྲག་གི་མངོན་རྟགས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་མཐོང་ ལམ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེས་ན་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་ནི་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །སྤྲོས་པས་ཤིན་ཏུ་ཆོག་གོ།

成熟一切有情是通过为了肉而对眷属等加以称呼而得以坚固。
燃灯佛是在三个无数劫的第二个无数劫末尾承事的圆满正觉佛的名号。
'贤'是从他获得授记之后的称号。
因为是一佛所知，故为佛境界。
释迦是因娶摩耶夫人而得名。
'杀'是死亡的异名，意为失去生命。'宣说'是指圣者未生怨王杀害见真谛补特伽罗的宣说。
令成熟是为了生起厌离。
从《经集论释》以圣教量配合而成的获得信心难得之说为第四。获得信心难得已宣说完毕。
因具信者生起菩提心，故坚固信心后为坚固菩提心而作衔接：
'此等'等文即是所说。难得是因为是获得佛果之因。
以《妙法白莲经》为量而成佛之因如何的质疑是'云何显现'。
彼即是密意，说明是针对他时的密意：'诸多经典'所说。
菩提心有二种：即愿和行的自性。
为何如此？因为是对果和因的欲求。
如此，欲求殊胜果是愿，精进于彼因是行。
有人说：胜义菩提心缘空性是行，世俗菩提心以大悲为主是愿。
有人说：造作善根是行，不造作是愿。
有人说：清净意乐是愿，因为是愿望；圆满加行是行，因为是实践。
因此分类的说明是'诸'等。
其中'诸'是具信者。'发菩提心'是具愿者。'趣入'是行。
应知菩提心的功德、体性和发心的自性。其中首先总说功德：
'如种子'等，菩提心是愿行的自性。
佛法是力等。'种子'是因为成为生起之因。
其他注释家认为《华严经》中所说这些是胜义菩提心的功德。
这是不合理的。若说胜义是以欲求自性作为胜解所缘，这只是欲求而已。
若是见道，则彼生起的主要因是什么？若说是发心，为何不许这些在胜解行地？
若说彼地无有，为何此地有？实际上也是没有。
'如诸佛法种子'的含义又如何解释？依欲求的差别相又是什么？
若说发心不是见道生起之因，又如何是修道生起之因？
因此观察推究是完全相同的。广说到此为止。

།ད་ནི་དཀྱུས་མ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། ཚོགས་ ཀྱི་ས་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུ་སྟེ།ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཉིད་མོས་པས་འདུ་བྱེད་པས་མཐུན་པའི་ཆ་འཛིན་པས་ན་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་ འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཞིང་ལྟ་བུའོ།།བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པས་སྲེག་པའི་མེ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་སྤོང་བས་སའི་འོག་ལྟ་བུའོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རབ་ ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཐོབ་པས་ས་དང་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ།།དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ནི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ས་བཅུའི་ གནས་སྐབས་སུ་མཛད་པ་མཐའ་དག་བྱེད་པས་ན་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མཛད་པ་མཐའ་དག་བྱེད་པས་ན་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བས་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དེར་ཟད་དམ་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ་མཚོན་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་དོན་བསྡུ་བ་ནི།མདོར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་མཐའ་ཡས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ནོ། །འོ་ན་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ན་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཅིའི་ཕྱིར་འབད།མ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུའི་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པས་ན། གོང་དུ་ས་བོན་གྱི་ཆར་དཔེར་བསྟན་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ལོག་རྟོག་སྤངས་པའི་ སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་འཐད་པས་བསྟན་པ་ནི།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གསེར་འགྱུར་གྱི་དཔེས་ བསྟན་ཏེ།བསྔོ་བ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི། སྒྲོན་མའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ བསམ་པ་ཅན་མ་བསྒྲལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དང་ལྡན་པའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་གི་ས་ཐག་བསྲིངས་པས་ན་ནོར་བུའི་ཅོད་པན་ཐོགས་པའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་དུ་སྨིན་པ་ནི་དབང་གི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ པ་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པ་དག་ནི་ཚེ་གཞན་ནས་རང་འཁྲུངས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི།ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། རིན་དུ་མི་ཆོག་པ་ནི་ དགོས་པ་མ་ལུས་པ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་འཕྲལ་ལམ།དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐེག་པ་དམན་པ་འཇིག་པ་ནི། སེང་གེའི་འོ་མའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་ཐག་སྲིང་བར་ བྱེད་པ་ནི་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ།།ཡང་གཞན་དག་ནི་ཚུལ་གཞན་དུ་འཆད་དེ། སྤྲོས་པར་མི་བྱའོ།

现在为了显示正文内容，首先讲解证悟的意义。在资粮道位时，如同白法的种子，因为从正确领受的表示而生起，在暖位时由于以胜解缘于法性而造作，由于执持顺分，故如种子。
在顶位时，由于断除邪见相续，故如同增长之田地。具足忍位时，由于不善业不生果报，故如焚烧之火。在胜法位时，由于远离能取所取，断除身等不善业，故如地下。
由于获得圆满成办自他利益，在初地位时如如意宝珠。在无垢等地位时，断除破戒等过失，由于依赖身圆满等欲求，故如妙瓶。在十地位时，由于成办一切事业，故如钩。在佛地，由于成办一切事业，故如塔。由于具足恭敬，果不失坏，故如塔。
若问功德法是否仅此而已？并非如此，仅是譬喻而已，如是总结说：'简言之'。若详细分别则无量，即所谓'一切佛法'等。其中能成就之道的资粮是一切法。力等是功德。
若问：由于具足佛陀功德等一切，在发心之时即已成就果位，为何还要多劫精进？并非如此，因为是以果名安立于因，如前以种子分作譬喻，故无相违。如是遣除邪解而以理证显示功德，即所谓'为何如此'等。
现在以譬喻显示菩提心二种利益。如说'譬如'等。一切种智之异熟果以点金术为喻，因为回向不失坏。由于是烦恼障的对治，胜义菩提心即离不顺品之果，以灯喻显示，因为大障碍由小对治能除。
具有欲得佛果之意乐者，欲度未度者，由具悲心顶髻宝之力所生之果，由于远离恶趣之地，故以持宝冠之龙王为喻，外在成熟是增上果。
获得菩提心且未退失者，从他世起即由菩提心，乃至一切种智之间发心，成办自他利益之等流果，以如意宝珠王为喻，因为无价即从彼生一切所需故。其中，胜解行位是有漏，见道等是无漏。
声闻缘觉种性者也由摄受差别等发菩提心的士用，暂时或立即灭除小乘，以狮子乳为喻。具足无间等业者也由发菩提心所依之力获得士用，能远离恶趣等，以勇士为喻。
又有他人作别种解释，不作广说。

།ད་ནི་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་སྨོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པས་ དཔེས་འདྲེན་པའོ།།འདིར་ཁྱད་པར་གཉིས་ཏེ་སྨོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་སྨོན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། འབྲི་བ་དང་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། རྒྱུད་དམན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བླ་མ་དང་སྦྱིན་གནས་ལ་ལོག་པར་སླུ་བ་དང་། གཞན་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་ལ་ཞེ་སྡང་བས་ངན་དུ་བརྗོད་པ་དང་།སེམས་ཅན་ལ་གཡོ་དང་སྒྱུས་སྤྱོད་པའོ། །རྒྱུ་དེ་བཞི་བསྟན་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཤེས་བཞིན་བཞད་གད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་བརྫུན་མི་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་དང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྟོན་པ་ལྟར་སེམས་པ་དང་།གཞན་ལ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཆོས་འདི་བཞིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་གསེར་གྱི་རྒྱན་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །དེ་ལ་འཁོར་བའི་དབུལ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་ པོ་ཁྱོད་ལན་དུ་མར་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།མིང་མི་འདོར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗོད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འོད་སྲུངས་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚེ་བརྗེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ ནན་ཏན་གྱི་སྒྲ་བསྟན་པས་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་འདོད་དོ།།ལ་ལ་ནི་འཇུག་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་འདོད་དོ། །ད་ནི་འབྲི་བ་དང་བྲལ་བའི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གོང་ནས་གོང་དུ་མི་སྤེལ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོ་གོང་ནས་ གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཚོལ་བ་ནི་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ནི་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་ལ་བྱའོ། །ཕན་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་བདེ་བའོ། །བདེ་བ་ནི་ཚེ་འདིའི་འདོད་པར་ བྱ་བའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བསྒྲལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ཆུ་བོ་དང་འདྲ་བས། དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བསྒལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཁོང་བསྒྲིལ་དང་འདྲ་བས། དེ་གཅད་པའི་ཕྱིར་དགོལ་བའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དག་ནི་ངལ་བའི་གནས་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་དབེན་པས་དེ་དག་བསྟི་བའི་ཕྱིར་དབུགས་དབྱུང་བའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་མྱ་ངན་གྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་བརླན་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པས། བྱང་ ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ།།སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་ཅེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྟོབས་ལ་སོགས་ པ་ནི་ཆོས་སོ།།ཤིན་ཏུ་དགྱེས་པས་ངོ་མཚར་བའི་ཕྱིར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ཟློས་ཏེ་གསུངས་པའོ། །སྟོན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དད་པ་ནི་འདོད་པའི་དད་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །སྨོན་པ་ནི་འབྲས་བུའི་འདོད་ཆེས་པས་སོ། ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དངོས་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་སུ་སྙན་པ་བརྗོད་པ་བསྔགས་པའོ། །སྔོན་དུ་བཀུར་བར་བྱེད་པས་བསྟོད་པའོ། །ལྐོག་ཏུ་ཡང་དགའ་བ་དང་ལྡན་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ།

现在为了宣说殊胜利益，所以说'善男子，譬如'等等。首先在说明所述利益的时候，以比喻来引导。
这里有两种殊胜：愿的殊胜和行的殊胜。其中愿的利益殊胜有四种：胜伏忘失菩提心的殊胜，远离减损的殊胜，胜伏随顺的殊胜，胜伏下劣种性的殊胜，以及胜伏不相应无量的殊胜。
其中忘失菩提心有四种因：欺骗上师和施主，令他人对非处生起后悔，因嗔恨而诽谤菩萨，以及用谄诳对待众生。这四种因就如同金刚宝石破碎一般。
其对治有四种：即使为了开玩笑也不说妄语，引导他人趣向圆满菩提，视菩萨如同导师，以及对他人具有清净意乐。以这四法胜伏，就如同金饰般的功德胜伏。
其中遮除轮回贫穷是指获得增上，如经中说：'大王，你多次生于天界'等。
不舍弃名号是指不舍弃菩提心，如经中说：'迦叶，具足四法者，即使转生也不舍弃菩提心'等。
有些人说，由于说明精进之声，仅仅是远离修行。有些人认为仅仅是远离趣入。
现在要说明远离减损的随顺殊胜胜伏，因为不从上而上增长就会导致功德减损，所以要以其对治从上而上增长。
说'大王'等，求法即是听闻和思维法。为什么呢？如说'义利'等，义指增上生和决定胜。利益是指未来的安乐。安乐是指今生所欲。
如何呢？如说'度脱'等，烦恼如同河流，为断除它而度脱。三种苦如同束缚，为断除它而解脱。我见是疲惫之处，由法性城邑空寂，为安住它而出离。分别是生苦之基，是忧愁之因，为永断它而涅槃。
如是被悲心润泽者，为利他而欲得智慧，为发菩提心而证得一切智。由无一切障垢染，而证得一切种智。
如何证得呢？说'圆满一切法'，力等即是法。以极其欢喜而稀有，所以重复说'善哉善哉'。
如导师一样，诸天随喜，即所说'又'，信是欲信，求是加行，愿是由于果的强烈希求。
真实随喜是在各方称扬赞叹。先恭敬而赞颂。私下也具足欢喜而随喜。

།ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་ན་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་གསུངས་སོ། །འོ་ན སྨོན་པ་ཙམ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་ཅེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལེན་དུ་སྨོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་འདུ་ བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕན་ཡོན་གྱི་འཐད་པ་ནི་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤེལ་བ་ནི་འབྲི་བ་སྟེ་ཉམས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ ལན་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དམན་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཅུང་ཟད་ལ་བྱ་སྟེ། དེས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོས་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི། ནམ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་སེམས་ཀྱི་རིགས་ལྔ་དང་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་ངོ་། །སེམས་ཀྱི་རིགས་ལྔ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་དང་། རང་རྒྱལ་བའི་སེམས་དང་། མི་དང་ལྷ་དོན་དུ་གཉེར་ བའི་སེམས་དང་།ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་སོ། །སེམས་གཞན་ནི་མི་དང་ལྷ་འདོད་པའི་སེམས་དང་། ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་བྱའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཚོགས་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི། བྱམས་ པ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལ་ལ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉེན་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པས་ཕན་ཡོན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་འཇུག་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་ པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདིར་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡོད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་ཕྲུ་གུ་སྒོ་ངའི་ནང་ནས་སྒྲ་ སྒྲོགས་པ་ལྟར།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡང་དེ་མ་བརྟོལ་ཞིང་ཁམས་གསུམ་ནས་མ་བྱུང་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་འཐད་པ་ནི། སེང་གེའི་ཕྲུ་གུའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་པའོ། །མ་རྫོགས་པ་ནི་ འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཅན་ནོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་བརྡ་ལས་བྱུང་བའོ། །བདུད་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་སྤྱོད་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པའི་ སེམས་ཡིན་པས་ན།སྙིང་ལྟ་བུ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཚོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

在开始、中间和最后随喜而生起欢喜等三句话。那么，对于仅仅发愿为何要随喜呢？如此问难时，发愿是为了希求成佛。因为这是趣入其因的功德、是其他功德之根本，所以说'如是'等。若证得佛果，其果即是转法轮和集会，这是以利益而成立的道理。
有些人说法轮是指见道。如是以悲心增长菩提心是对减退、退失的对治，所以在此经中广说'大王，你当于昼三时夜三时将善根回向圆满菩提'等。
劣因是指少许福德智慧资粮，以此不能获得圆满菩提，故以广大福德智慧资粮胜过它，即说'何时菩萨'等。以圆满意乐远离五种心性，不离一切智心。五种心性是声闻心、独觉心、希求人天心、不可记心和不善心。其他心是指希求人天心、不可记心和不善心。所缘是所欲获得。烦恼是指悭吝等。
六波罗蜜是布施等。其中般若是智慧资粮，其余是福德资粮。精进和禅定是二种资粮，如是解说。无量是慈等。与此相违是嗔等，其对治即是'大慈'等。
有人说不相顺分是声闻心等，因为是调伏自己。这些对治也是菩提心，故说为利益。现在为显示趣入利益的差别而说'文殊'等。此中差别有五种：显示所依补特伽罗差别的利益，即凡夫生起菩提心并具菩萨戒，为何呢？文殊，如迦陵频伽雏鸟在蛋中发声，凡夫虽具我见，未破壳、未出三界，亦能发空性之声，如前所说理由成立。
以狮子幼崽为喻显示：智慧力是缘空性。未圆满是具一切束缚而执实有见。发心是从言说而生。魔是天子魔。显示意乐差别的利益即'阿难'等。一切种智的主要行为是具趣入的心，故如心脏，为令菩萨存活。

།སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་པ་མི་ཕྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདོད་པ་ལྔ་སྤྱོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཡིན་པས་བསྔགས་པ་ནི་དབུལ་ཡང་ བཀུར་རོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་ཡོན་ལྔ་སྤྱོད་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་སྐྱབས་སོང་སྟེ། །སངས་རྒྱས་འགྲུབ་བྱ་སྙམ་དུ་ཀུན་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་ན། །མཁས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གནས་རིག་པར་བྱ། །ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ མ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པ་གཉིས་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་དག་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བས་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསམ་པ་དམན་པ་དག་ལྟ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་བོར་འཆལ་བ་ཡིན་པས་ན།གཡོག་བྱ་བར་མཚོན་པར་མི་མཛད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་དགེ་བའི་ས་ལམ་བཅུ། །སྤྱོད་ཀྱང་དགྲ་ བཅོམ་རང་རྒྱལ་ཉིད་ལ་འདོད་བསྐྱེད་ན།།དེ་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐྱོན་བྱུང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཡིན། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་མི་མཁས་དེ་བཞིན་སྤྱོད་པ་ཉམས། །ཞེའོ། །འདིར་གང་ཟག་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཤེ་ན། ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་བུད་མེད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་དང་ལྷན་ཅིག་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་སྤྱད་པ་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་པའི ཡོན་ཏན་ལྔ་ཐག་རིང་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཧ་ཅང་མི་སྲིད་པ་འགྱུར་རོ། ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྤྱད་པ་ཡང་གཞན་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་ཏུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པས་ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་འདོད་པ་སྤངས་པར་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྤྱོད་པས་དྲང་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྙིང་ལས་ཆུང་ངུའི་སྤྱོད་པ་དག་དང་འགལ་བ ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ནི་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སྡོམ་པ་ལ་འདོད་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད། ཚངས་པའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་གནང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་གནང་བ་དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་དེ་སྡོམ་པ་ནི་བཅས་པའི་ རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོད་ སྲུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདིར་གང་དུ་བསྟན་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་བསླབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན། ཡོན་ཏན་དམན་པར་བསྟན་པ་ ནི་ཕྱག་གི་འོས་མ་ཡིན་པས་ཕྱག་མི་འཚལ་བ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ། མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡི་བུ་མོར་གྱུར་པ་ནི། །མྱ་ངན་མེད་བྱིན་ཡོན་ཏན་གཟི་བརྗིད་ལྡན། །དགྲ་བཅོམ་ལྔ་བརྒྱ་དག་ནི་ལྷགས་གྱུར་ཀྱང་། །དེ་ལ་ཕྱག་བྱའི་ཕྱིར་ནི་དེ་མ་ལངས། །ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འབྲས་བུ་འདོད་པས་རྒྱུ་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་གང་གིས་ཤེ་ན། སྙིང་རྗེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའོ་ ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཡོན་ཏན་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ།

由于空性和大悲的差别，对佛陀和众生所生起的不退转之心，即使享受五欲，也因具有清净行为的戒律而受到赞叹，虽贫穷也应受到尊敬。如经中所说：'即使菩萨受用五欲妙欲，若皈依佛法僧三宝，心想成就佛果，具有一切智之发心，智者应知彼住于戒度。'
若非如此，则通达二无我的圣者们也因缺乏大悲心而不受赞叹，凡夫因发心低劣而舍弃戒律成为破戒者，故不堪为仆从。如云：'纵使亿劫行十善地道，若生声闻缘觉之欲，彼时戒律有过失而破戒，破戒无智慧且行为退失。'
此处是就何等补特伽罗而言？显然是专就在家菩萨而说。为何如此？如说菩萨法胜与六万八千女人共同受用五欲妙欲等，以及《勇猛请问经》中也说到在家菩萨的行为。
出家菩萨应当远离五欲妙欲。为何如此？因为具足别解脱戒者若违背菩萨戒，如何能成为菩萨？清净发心的行为若非如此，也极不应理。受用五欲也只是为了引导他人，而非真实。这只是欲望而已。由此说明有在家菩萨，否则如何能以受用欲望来引导他人远离欲望？小乘行为相违者只是欲望而已。
此即是说，戒律之名是指律仪，否则如何称为出家菩萨？非梵行的戒律也不允许出家人行持。那些开许也是戒律本身，因为律仪是随顺制戒而行。菩萨藏中也说到为利益而杀生等，故唯是制戒。因此为显示发心清净为主要，故引经文。为显示行为差别的功德，故说'迦叶'等。
此处所说的清净发心、圆满行为、安住戒律等四种行为具足者，称为入于学处。如前所说，显示功德低劣者不堪受礼拜故不礼拜，如说：'未生怨王之女，名无忧施具功德威严，虽有五百阿罗汉莅临，她也不起身礼拜。'
如来对菩萨表示恭敬，是为了赞叹菩提心，为显示欲求果位者应当精进于因。圆满布施由何而成？为显示以大悲殊胜，说'功德聚无法言说'，功德即是果位的殊胜性。

།སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒོལ་བ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ཚད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབས་ ན་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དག་གྲོལ་བར་འགྱུར།གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕན་པ་ནི་ཕན་པ་བྱས་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་དག་མ་གྲོལ་ན་འཚང་རྒྱ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་ཏེ། དེའི་ལན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གྲོལ་ བས་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འོ་ན་སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཁོ་ན་སྤྱོད་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གྲོལ་བས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་ འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་སེམས་སོ།།དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའོ། །མི་འཆད་པ་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། །དེ་བསྐོར་ན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བྱུང་ན་མངོན་ པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བས་ན་མི་འཆད་པའོ།།ལ་ལ་ན་རེ་རིགས་ནི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་གཞི་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པས་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ན་རེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཅས་པའི་བསླབ་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བཞུགས་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ལ་ལ་ནི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་ནས་ཕན་ཡོན་མཐའ་དག་བསྡུ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལ་ལ་དག་ནི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་ པའི་ཕན་ཡོན་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ།།ལ་ལ་དག་ནི་འཇུག་པའི་ཕན་ཡོན་བསྡུ་བར་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྡུ་བར་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་དེ་དག་ངེས་དོན་གྱི་ཤེས་བྱེད་དུ་འཆད་དོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ངོ་བོ་ ཉིད་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འཕགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་འདྲེན་པར་ནུས་པ་སྟེ།ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བསྒྲིབས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་དྲི་མ་ཅན་གྱི་འཁོར་བཞི་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན་པའི་ ཕྱིར་དང་།སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི། བརྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ཏེ། སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ། །དོན་ཆེ་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས། གང་ལས་ཁྱད་པར་ འཕགས་ཤེ་ན།ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་རྒྱལ་བའི་སེམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེ་བསྟན་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་གོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བས་ ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའོ།

如前所述的质难是：'为什么会这样呢？'这是问题。答复是：由于众生界无量，所以缘于此的功德福德资粮也无量，如是显示。
那么，如果利益一切众生，为什么众生能得解脱？若非解脱的利益，就不能称为已作利益。如果众生未得解脱，又怎能成佛呢？这就是'为什么会这样呢？'的质难。对此的回答是'众生界是无尽的'，表明解脱也无有穷尽。
若问是否会如前所说的过失，答：不会。因为菩萨清净的发心才是修行的主要，又因为众生解脱无有穷尽，所以依靠众生所生的福德也无有穷尽，这就是'如何'等所说的内容。
显示智慧的殊胜是：'菩提心的资粮'等所说。'资粮'是指以智慧缘于空性的智慧资粮。'菩提心'是指胜义心。三宝种性是指空性和大悲。'不断'是指现证佛果，现证佛果后转法轮，转法轮后生起圣智，生起圣智后现证圆满佛果，如是轮转不断。
有人说种性是指真谛等所依。有人说由四谛所摄的见道而入初地。有人说是指六波罗蜜多。有人说是方便和智慧，方便善巧是父，智慧是母，由此所生。有人说是佛所制定的学处。有人认为是现前诸佛安住的三昧和大悲心。有人说是指愿心和行心。
如是广说之后，总摄一切功德是：'菩提心的福德何等'等所说。有人认为是总摄愿心和行心的功德。有人认为是总摄行心的功德。有人认为是总摄圆满加行的功德。有人解释这些是了义的证明。
现在显示菩提心的本质：此处本质是指缘于殊胜境界的意识，能引发无尽，境界是空性和大悲。阿赖耶识是无覆无记故，染污意是恒与四染污心所相应故，五识因不坚固故，唯说意识。如说：'大欢喜大精进，大义利大生起，菩萨大士心，具二利心生起。'
何者殊胜，较何者殊胜？智慧和大悲较凡夫、声闻、缘觉的心殊胜。如《正法集经》中所说：'一切法'是指一切善法。由此生起故如是称呼。其中以智慧通达一切法空性，故说等同法界等。

།ཀུན་རྫོབ་གཞི་མེད་པ་ལ་དམིགས་པས་ན། ཡེ་ཤེས་སྟོང་པའོ། །འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་གློ་བུར་བའོ། །སླུ་བས་ན་གནས་ པ་མ་ཡིན་པའོ།།རྟག་ཏུ་མི་རུང་བས་ན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས། སྙིང་རྗེ་བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ ལྟ་བུ་ཡིན་པས་མཉམ་པའོ།།འོན་ཀྱང་སྣང་བ་ཙམ་མི་འགོག་ཅིང་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་མོ། །འཁྲུལ་བ་དང་བྲལ་བས་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པའོ། །འོ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། གློ་བུར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་རིག་པ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ ཉིད་དངོས་ལ་མི་བརྟེན་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི། ཕན་པ་དང་བདེ་ བའི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྨོན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྨོན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་། རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །འདིར་ ནི་གནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདོད་དོ།།མི་དང་ལྷའི་འབྲས་བུ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་དག་ནི་བར་མ་དོའོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་། རྐྱེན་ནི་གང་། ཁས་ལེན་པ་ནི་གང་། མི་ཉམས་པ་ནི་གང་། ཉམས་པ་ནི་གང་། ཉམས་པ་རྗེས་སུ་གསོ་ བ་ནི་གང་ཞེ་ན།རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་གོམས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་དང་། སྐྱབས་སུ་སོང་བས་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པས་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྟེན་མངོན་དུ་གྱུར་པས་རྒྱུད་དང་བར་གྱུར་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་གོམས་པའོ། །རྐྱེན་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ དབང་དུ་གྱུར་པའོ།།ཁས་ལེན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དངོས་གཞི་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་རྗེས་སུ་གདམས་ངག་སྦྱིན་པའོ། །མི་ཉམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཏེ། ཉམས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཉམས་ པ་རྗེས་སུ་གསོ་བ་ནི་ཉམས་པ་ལས་ཕྱིར་འཆོས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྨོན་པའི་སེམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ས་གཞི་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བྱམས་པ་ ནི་གསེར་དང་འདྲ་བས་སོ།།སྙིང་རྗེ་ནི་ས་བོན་དང་འདྲ་བས་སོ། །དགའ་བ་ནི་ངོ་སེལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་གོམས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་རིམ་ཅན་དུ་གོམས་པ་དང་། འབྲིང་གིས་འབྲིང་དུ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཅིག་ཅར་དུ་གོམས་པར་བྱས་པའོ། །དེས་རང་དང་ གཞན་མཉམ་པར་གྱུར་པ་དང་།གཞན་གཅེས་པར་གྱུར་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

由于缘于无有世俗基础，故为空性智慧。由于从迷乱因而生，故为暂时。由于欺诳，故非安住。由于永远不适宜，故非所应遍知。通过向他人宣说断除如是迷乱的空性之门，宣说悲心，即'众生亦'等文。
其他诸法皆为空性，如同虚空界故平等。然而不遮止仅有显现且不诽谤，故仅为所知。离迷乱故为空性智慧。若问：既然智慧的对境是世俗，如何安住？称为暂时生起，因为观察无明的缘故。不依真实法性故非安住。非现量和比量的对境故非所应遍知，如是承许。
对此，具悲心缘众生较声闻等殊胜，即'利益与安乐心'等文。以空性较执实见殊胜，故说'以空性不变心'等。
今为宣说菩提心的自性，故说'以回向一切智性'等。自性有二种：发愿菩提心及趋入其因。因此，首先宣说发愿发心的自性，即如'一切智性'等。愿即是愿望，故称回向。
云何？即发愿：愿我现前圆满成佛后利益众生。菩提心有二种：住菩提心与证菩提心。此处承许住菩提心。人天果报及声闻缘觉是中间果。
也应如是宣说：发菩提心的因是什么？缘是什么？受持是什么？不退失是什么？退失是什么？恢复退失是什么？
因有五种：修习无量见众生苦、皈依了知自身、积资净相续、现前所依令相续清净、修习悲心。缘是善知识摄受。
受持是以圆满加行发愿正行并于后得给予教诫。不退失是修习菩提心等前说诸法，退失是前说违品。恢复退失是从退失中恢复。
如是，首先应知愿心。无量是舍、慈、悲、喜。其中首先应修舍，因如大地。其后慈如金。悲如种子。喜如增上。
云何修习？根器钝者次第修习，中等者中等修习，利根者顿时修习。由此令自他平等，珍爱他人即是其因。

།སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སྐྱབས་ཀྱི་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྒྱུ་གཉིས་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ། རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་བདེ་གཤེགས་ཆོས་ རྣམས་དང་།།དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་དད་ན་སེམས་སྐྱེ་བས། །བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་བསམ་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ། །རྒྱུ་མེད་མ་ཡིན་གྱི་ན་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེའོ། །དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སེམས་སྐྱེ་བ་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་འདོད་པ་སྐྱིད་པ་རྒྱལ་སྲིད་མིན། །བདག་བདེའི་དོན་དང་གྲགས་དང་ སྙན་ཕྱིར་མིན།།ཞེས་འབྱུང་བས་སྐྱབས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བསགས་པ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་རྣམས་ཏེ། བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལས་རྒྱུར་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །རྟེན་མངོན་དུ་ གྱུར་པ་ནི་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ།རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཞག་བདུན་དུ་མིག་མི་འཛུམས་པར་ལྟ་ཞིང་དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ནི་སྔར་ཚད་མེད་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ ཡིན་པས་ཡང་སྨོས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་གཞིལ་བའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཕན་བྱེད་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱེ། །ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུང་དང་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མངོན་ སུམ་པ་དང་།ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་ཐ་མ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁས་ལེན་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། དེ་བཞིན་བླ་མར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །དད་དང་མོས་པས་དགའ་བ་བསྐྱེད་བྱ་སྟེ། །སྲི་ཞུར་ མཆོད་བྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་སྟེ།།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁས་ལེན་པ་ནི་བདག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གསལ་བར་ཟད་དོ། །ད་ནི་འཇུག་པའི་སྡོམ་པ་ལེན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ པ་ནི།ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་དང་། རྐྱེན་དང་། རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་། བསྲུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་གོམས་པར་བྱ་བའི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་དམིགས་པའོ། །རྐྱེན་ནི་ ཕྱག་འཚལ་བ་དང་།སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བསྔོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། སློན་དཔོན་གྱི་མདུན་དུ་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་རྫོགས་ནས་སྡོམ་པ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། སློབ་ དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ།བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཞེས་བརྗོད་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་སྐད་དུ། མི་འགྱུར་སེམས་ནི་བརྟན་གྱིས་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་གྱིས། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་བྱས་ན། །ཁྱོད་ནི་ཡང་དག་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་ནས། སློབ་ མས་ད་ནི་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས།སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ནི། །འཁོར་བ་ཐ་མ་མེད་པ་ཡི། །སྔོན་གྱི་ཐ་མ་ཇི་སྲིད་པ། །དེ་སྲིད་སེམས་ཅན་ཕན་དོན་དུ། སྤྱོད་པ་དཔག་ཡས་སྤྱད་ པར་བྱ།།འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་སྤྱན་སྔ་འདིར། །བྱང་ཆུབ་དམ་པར་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མགྲོན་གཉེར་ཏེ། དབུལ་ཞིང་ཕོངས་ལས་དགྲོལ་བར་བྱ། །དི་རིང་ཕན་ཆད་གལ་ཏེ་ཡང་། བདག་གིས་འདོད་ཆགས་སེམས་བསྐྱེད་ན། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་གང་བཞུགས་པའི། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསླུས་པར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་ནམ་ཞིག་ཐོབ་བར་དུ། །ཐ་བའི་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་། །ཕྲག་དོག་དང་ནི་སེར་སྣ་ཡང་། །དི་རིང་ཕན་ཆད་མི་བྱའོ།

为了获得佛、法、僧的真谛而皈依，并且随行不退失皈依之法有两种因，如所说：'对诸佛和善逝之法，以及诸僧众生起信心，思维菩提功德而生起之心，非无因而是有因生起。'
如何知道想获得真谛之心生起？如说：'非为欲求安乐王位，非为自身利益名闻。'由此明显显示殊胜皈依。
积累资粮即从顶礼等直至回向之间，在普贤行愿中明显说为因。
现前所依即现前佛身，如在《教王经》中说：'见到色身后七日不眨眼观看，生起获得彼身之心。'
修习慈悲如前所说无量，因为是主要因故再次提及，因此说：'为了息灭众生一切苦，生起利益世间之心。'
善知识有两种：教法和修证。又有两种：现前摄受和殊胜。此处指后两者，为何？因为有两种承诺方式。
因此说：'对一切佛法僧，以及一切上师，以信解欢喜心，承事供养并发菩提心。'
承诺即发愿：愿我获得一切种智后利益众生。其余明显可知。
现在显示受持入菩萨戒的本质，如《善巧方便经》中所说等。此处应当了知因、本质、缘、后续行为和守护方式。
其中因是以修习慈悲缘取摄受众生。缘是顶礼、忏悔、随喜、回向和发愿成佛。
其中宣说本质即承诺：在上师前跪地，完成因缘之事后受戒，说：'上师尊重，我名某某'后祈请。
上师如是说：'坚固不变心，当发菩提心，若行诸行为，汝当成正觉。'
弟子想：'愿我今获得广大菩萨戒'而发心后说：'上师尊重，我名某某，为利益无始轮回以来乃至最后众生，当行无量行。在世间怙主前，发殊胜菩提心。摄受一切众生，解脱贫穷困苦。从今以后，若我生起贪心，将欺诳十方一切佛。直至获得菩提，不起恶心害心，嫉妒及悭吝。'

།ཚངས་པའི་སྤྱད་པ་བདག་གིས་སྤྱད། །སྡིག་དང་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ པ་དེས་པ་ལ།།སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ། །བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་རིངས་ཚུལ་དུ། །འཚང་རྒྱར་མོས་ཤིང་སྤྲོ་བ་མེད། །ཕྱི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་ཡང་། །སེམས་ཅན་གཅིག་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱ། །ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་སྦྱང་བར་བྱ། །ཕྱོགས་ནི་ བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་དུ།།བདག་གི་མིང་ནི་ཐོས་པར་བྱ། །བདག་གིས་བདག་ལ་ལུང་བསྟན་ཏེ། །སངས་རྒྱས་འགྱུར་བར་དགོས་པ་མེད། །བདག་གི་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་།བདག་དབང་འདི་ན་འདྲེན་པ་རྣམས། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྣམས་ཀྱང་། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བདག་གིས་ སྦྱང་།།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་། །མི་དགེའི་ལས་ནི་སྤྱད་མི་བྱ། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིས་ཇི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་སྡོམ་པ་གཟུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། སྡོམ་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པ་ཐུན་མོང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི། སྨོན་ པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏེ།ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དང་པོ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ནི། དི་རིང་ཕན་ཆད་གལ་ཏེ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་གཅིག་གིས་མདོར་སྟོན་ཏེ།སེམས་དཔའ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་དམ་བཅའོ། །དགེ་བ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་ནམ་ཞིག་ཐོབ་བར་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།ཁྱིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་ནི་བཟོད་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་བཟོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། ཐ་བ་དང་གནོད་སེམས་དང་ཕྲག་དོག་གོ། །སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པ་ནི། ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་སྤང་བར་སྤྲོ་བ་ནི། བཟོད་ པ་དང་སྦྱིན་པའོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བདག་གིས་སྤྱད། །སྡིག་པའི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དགེ་བསྙེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་སྡིག་པ་ལས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། སྦྱིན་པ་དང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །བཟོད་པའི་ཆོས་ ནི་ཁྱད་པར་དུ།།ཁྱིམ་པ་ལ་བཤད་སྙིང་རྗེ་ཡི། །སྙིང་པོ་ཅན་དུ་རྟག་བསྒོམ་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་དང་དེས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དགེ་བ་སྡུད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་སྡོམ་པ་དང་དེས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་དགེ་བ་སྡུད་པ་ཡིན་ལ་དེ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་དང་དེས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་སྡོམ་པ་ནི་ཡང་དག་བླངས་པའོ། །དེས་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ན། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི།བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་རིངས་ཚུལ་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མོས་ཤིང་སྤྲོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱུགས་རྫི་ལྟ་བུར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མོས་པ་ནི་འདོད་པའོ། །སྤྲོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་རྒྱུས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གཅིག་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཞིང་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིང་ཐོས་པས་ནི་གྲགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་སྡོམ་པ་བཟུང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། །བདག་གིས་བདག་ལ་ལུང་བསྟན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

我修持清净梵行，完全舍弃罪业和欲望，对于持守戒律和调柔，应当随学佛陀。我虽然信解迅速成佛，但无有欢喜，乃至最后际，也要为一个众生而修行。应当清净无量不可思议的佛刹，在一切十方，令我的名号得以闻知。我为自己授记，成佛无有疑虑。我的增上意乐清净，在此世间诸导师，身业和语业，我将一切清净，意业也要完全清净，不造作不善业。
如是应当宣说。对此如何发心并受持戒律呢？答曰：因为发愿并受持三种戒律。三种戒律是：律仪戒、摄众生戒和摄善法戒。其中第一个偈颂显示愿菩提心和行菩提心共同发心。然后半偈显示愿菩提心，半偈显示行菩提心。其余显示具足行菩提心的三种戒律。
首先律仪戒以惭愧为体性，以'从今日起若是'等一个偈颂简要显示，因为是主要菩萨所以说'若发心'。因为是广大发心所以立誓。摄善法戒以精进为体性，以'直至证得菩提'等两个偈颂显示。就在家人而言，是忍辱、布施和持戒。其中忍辱的违品是嗔恚、害心和嫉妒。布施的违品是嫉妒和悭吝，因此欢喜断除这些即是忍辱和布施。
'我修持清净梵行，完全舍弃罪恶欲望'是持戒，即优婆塞的含义，因为远离罪业。因此圣者龙树也说：'布施以及持戒，殊胜忍辱之法，对在家人所说，常修大悲为要。'就出家人而言，说'对于持守戒律和调柔，应当随学佛陀'，因为摄善法的主要是持戒和调柔。
或者说六波罗蜜多是摄善法，为表示这些而显示持戒和调柔。又持戒是正受持，调柔是因为不害他而成为殊胜身，则显示善法等。摄众生戒以悲心和智慧为体性，说'我虽然信解迅速成佛'等。'信解而无喜'是因为发如牧牛人般的菩提心。或者说信解是希求，无喜是不现前。为何如此？为了成熟众生和圆满佛法。
第一是'为一个众生而修行'。第二是清净刹土，以闻名表示名声，如说'在某某世界'等。如是受持戒律的功德是'我为自己授记'等。

།ཕན་ཡོན་གྱི་འཐད་པ་ནི། ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པར་གང་གིས་ཤེས་ཤེ་ན། བདག་དབང་འདི་ན་འདྲེན་པ་རྣམས། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་བསྡུ་ན། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྣམས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་ནི་རུང་ན། འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་སློབ་པ་འདོད་པ་གོ་ཇི་ལྟར་འཐད། མ་ཡིན་ཏེ་འཆིང་བ མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་སྤྲོ་བའི་རླབས་ཡོད་པས་འདིར་སློབ་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར།ཡང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཆད་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གྱི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པར་ གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་དྲང་།སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་། རང་བཞིན་བརྗོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐབས་ མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ཐབས་མཁས་པའི་བསྔོ་བས་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངེས་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་ཡོན་གྱིས་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། བསླབ་པ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ལུང་འབོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་ཡོན་གྱིས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པས་བསླབ་པ་མདོར་བསྡུས་པར་གོ་བར་འགྱུར་བས་དང་པོར་སྨོས་ཏེ། ཡང་། རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཕུང་པོ་ལས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་བསྐྱེད ཅིང་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བ་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཕན་ཡོན་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་བླངས་པ་ལས་འབྱུང་བས། རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་བསླབ་པ་མདོར་ བསྡུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གོ་བར་འགྱུར་རོ།།ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་འཐད་པའི་ལུང་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོའི་དོན་ནི། དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཕན་ཡོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མཚན་མ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། འོག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མེད་ ན་ཡང་ཆོ་ག་ནི་འདི་ཉིད་དོ།།མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མར་སྦྱར་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་སྙིང་རྗེ་བརྟན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།སྔར་སེམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་སྙིང་རྗེ་ཟློས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལུང་ལས། སྨོན་པ་དང་ནི་འཇུག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དང་། །མི་ལྡོག་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་འཕགས། །དེ་ཡི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ ནི།།བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེའོ། །ཞེས་འཆད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བརྟེན། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་སེམས་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྙིང་རྗེ་བརྟན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐྱེ་བ་ ན་གནས་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་ནི། །རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་མཛད་དོ། །འོ་ན་རིགས་ལས་གྱུར་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། གོམས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། གློ་བུར་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཇི་ལྟར་རྙེད་དཀའ་ཞེས་དེ་ལ་ རྒོལ་བ་ནི་ཅི་མངོན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ།།འབྲེལ་པ་དང་གློ་བུར་དག་ནི། ཉི་ཚེ་བ་དང་རེ་ཞིག་པ་ཡིན་པས་སྨོན་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དཀའ་བ་ཁོ་ནའོ།

关于利益的道理，即所谓'清净增上意乐'。如何知道增上意乐清净呢？即所谓'此处诸导师自在'。如是摄三种戒律之义，即所说'身语诸业等'。此处有言，若于清净意乐地则可，然具一切束缚之学处如何应理？不然，唯具一切束缚者有欢喜之波，故于此处学习，若非如此，清净意乐又如何能成？
又说文殊师利童子发菩提心以来，已经过恒河沙数百千万七倍尘数那由他劫，此说又如何解释？言说已足。因此，为显示因缘及自性之说故，说'菩萨善巧方便'。'以一切智心成无量'者，是由具足方便善巧而回向故。
若说小事以方便善巧回向成无量是密意，则显了义说'如贤劫经中'。后行有二种：以利益令生欢喜，及略说学处授记。其中以利益生欢喜，由显示学处略说而得了知，故首先说'复次，从宝藏中'。发心具戒律者是殊胜所依，如前所说，福德资粮极其增长，乃至因位亦不可忍。
利益亦从受持三种戒律而生，故了知自性说即是略说学处。具利益之正理教证，即说从般若波罗蜜多中出。有说宝积经义，是以胜义菩提心体性及利益而说。'具一切智性心'者，即无相心。何以显是胜义菩提心？以下说'应学般若波罗蜜多'故，亦有如是说。
若无善知识，仪轨亦即此。从经集解释契经量中，说求得发菩提心难得之语，是第五。发菩提心已说讫。
今当说坚固悲心。为何如此？因前说心生之因时再三说悲心故。其必要为何？如经说：'愿行及甚深广大，不退得果故，大乘最殊胜。其先行即是诸坚固者之悲心。'如是解说。
勇论师说：'一切功德依菩提心，最胜菩提心从悲心因生。'是故以悲心坚固则菩提心坚固，以是生起、安住及究竟之因故。'于诸有情大悲心，难得'作如是立宗。
然则从种性所生、从相续所生、从串习所生及暂时自性，如何难得？对此诘问即'云何显'。相续及暂时二者，是局部及暂时性故应愿求。余者确实困难。

།དཀའ་བ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་མང་པོ་ལས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་སྙིང་རྗེ་ནི་རང་གི་བདེ་བ་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན་པས་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་གསུངས་པས་ཏེ།རང་གི་བདེ་བ་སེལ་བས་ན་དགྲ་དཔའ་བོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཐོགས་ཤིང་དྲག་ཤུལ་དུ་འདེབས་པ་ལས་སྒྲོལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགོས་པ་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་མོས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྙིང་རྗེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དང་པོར་དགོས་པ་ནི་མངོན་པར་མོས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བར་དུ་དགོས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྤྱོད་པ་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐ་མར་དགོས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་འདྲེན་པའོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།དང་པོ་རྩ་བ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་དང་། ཐེག་པ་འོག་མར་མི་ལྷུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་བས་བསྒོམ་ པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དང་སྨོས་པ་ནི།བདག་གི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ།སྔར་སྨོས་པ་ཉིད་ཕན་ཡོན་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པ་དག་གིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མངོན་ པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ།།མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཉིད་མ་གྲོལ་བས་གཞན་དགྲོལ་བར་མི་ནུས་པས་ན་ལུས་ དང་སྲོག་ལ་མ་ཆགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ད་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཕན་བདེ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་དངོས་ལ་སྤྱོད་པ་དག་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པའི་སེམས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པས་ན་སྙིང་རྗེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཡུལ་གང་ལ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དངོས་ལ་གནས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དངོས་ལ་གནས་པ་ནི། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེས་འཕངས་པས་ཀྱེ་མ་བདག་ལྟ་བུ་འཆིང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་དག་གིས་ནི་རང་ཡང་གྲོལ་བར་མི་ནུས་ན། གཞན་དག་ཀྱང་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱི་མ་ལ་བདག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་གདོད་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སྨོས་སོ།།སེམས་བསྐྱེད་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཐོབ་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འབད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཐོབ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་ནི་སེར་སྣ་ཅན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་སྤོང་དུ་འཇུག་པའོ། །རྒྱུ་མ་སྤངས་ན་འབྲས་བུ་སྤངས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་རྒྱུ་བཟློག་པ་ཁོ་ན་སྨོས་སོ། །སྙིང་རྗེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་ན་ཉེན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྒྱལ་པོ་གསེར་མདོག་གི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་ ཉམས་པས།རང་སངས་རྒྱས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།

如果问及有何困难，经中说是因为听闻众多经典。此处慈悲的特征是舍弃自身安乐，慈悲的本质特征如月藏品中所说：由于消除自身安乐，如同从持金刚杵的勇猛敌人的凶暴攻击中解救。
显示必要性：如说'是趣入菩提胜解之前行'等。慈悲是生起菩提心的因，首先需要作为胜解的前行。因为是安住的因，令不退失是中间所需，称为'是正修大乘之前行'，正修即是令行为不退失。因为是究竟之因，令获得果位是最后所需，佛陀之法即是力等功德。前行即是引导。
修习慈悲的阶段有三种：首先为令根基稳固，在凡夫阶段；为不堕入下乘，在见道阶段；为令利益众生不退失，在第八地阶段。因此为表示三种修习阶段而说'于'字，如说：'观察自身迷惑，对他人迷惑生起慈悲'。迷惑即是造作恶行，因为是痛苦之因。
现在为显示功德，如说'欲证菩提者'等。虽然前面所说即是功德，但仍以其他方式显示，即以增上生和决定胜。如何显示？'欲证菩提者'是显示决定胜的功德。增上生的功德是：'生起大悲心后，不执著身命则生善趣'。
因自身未解脱故不能解脱他人，故说不应执著身命等。现在显示修习慈悲的方法：对于引导安乐的父母等可爱悦意者，处于痛苦因及实际者，欲除其苦的心即是慈悲，以前述方式修习故为具慈悲者。
对何境界？众生类有二种：安住实际痛苦者和行于痛苦因者。其中安住实际痛苦者，如说'苦恼众生'等。由此引发：'呜呼，如我这般为种种束缚所缚者，连自身都无法解脱，更何况他人。因此，愿我获得一切种智后，方能解脱诸苦'，由此发菩提心。
发心后住于见道者，因获得成办自他二利，故说'为此精进即为获得法性而精进'等。获得此后，行于痛苦因者即如说'悭吝者'等，令其断除。因不断因则不能断果，故唯说遮止因。
由为慈悲所转，故不退失而不从菩提退转。否则，如金色王本生中说：由慈悲退失而发缘觉心等。

།དེ་ལ་འདུ་བྱེད་དང་། འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། མི་དང་ལྷ་དང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཕན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་མེད་པས་ན་སྐྱབས་མེད་པའོ། ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཆོག་གི་ཆོས་སྟོན་པ་མེད་པས་ན་མགོན་མེད་པའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ངེས་པར་འགོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་ན་རྟེན་མེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་གྲོགས་པོ་མེད་པས་ན་དཔུང་གཉེན་མེད་པའོ། །ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འབད་རྩོལ་བརྩོན འགྲུས་རྩོམ་པའོ།།ཐབས་སྣ་ཚོགས་པས་ལུས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའོ། །མི་མཐུན་པ་ལས་བཟློག་པས་ན་སེར་སྣ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོད་པའོ། །མི་བཟོད་པ་ནི་བརྣག་མི་ནུས་པའོ། །རྩུབ་པ་ནི་ལུས་གདུང་བར་ བྱེད་པའོ།།ཚ་བ་ནི་སེམས་གདུང་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་བཅུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་འབད་པ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་ཅིང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གཞན་བསྟན་པ་ནི། ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ནི་སེམས་ ཅན་སྲེད་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའོ།།བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི་རང་དབང་ཡོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྔར་བསྟན་པ་དག་ནི། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཡུལ་སྔར་ བཤད་པ་དེ་ཉིད་འཆད་པ་ནི།ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ནི་གཉིས་ཏེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། །དེ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དང་། བསགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གྱུར་པ་དང་། བསགས་པ་རྒྱུ་མ་གྱུར་པར་ཟད་པས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ནི་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་འགྲིབ་པས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལ་ཆགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། སྲེད་པའི་ཁོལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲིབ་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། རང་དབང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མི་འདོད་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་ཕོངས་པ་སྟེ་མི་ཕན་པའོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། རང་དབང་ཡོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་འཐོབ པར་གྱུར་པས་ན་གར་དགའ་བར་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྨོན་པས་བསམ་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འགྲིབ་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། ཕན་ཚུན་མི་འཕྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་གི་གཙོ་བོ་ནི་ཞེ་སྡང་ཡིན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འོག་ནས་ཀྱང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་སྟེ། རྩོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་སེམས་འཁྲུགས་པའོ། །ཞེ་སྡང་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །གནོད སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སྡང་བའོ།།མང་བ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ལ་དགོད་པ་ནི། སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཟོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཇི་སྐད་དུ། བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་ སངས་རྒྱས་གསུངས།།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

对于这些，有为、变化和苦的痛苦等即是苦，分别对应人、天和三恶道。因为没有成办利益，所以无有救护。因为没有宣说殊胜出离法，所以无有怙主。因为没有安立于三乘，所以无有依怙。因为没有能除苦的友伴，所以无有亲友。
在闻思修的阶段中精进努力。以种种方便舍身等即是行难行。因为远离不善，所以对治悭吝等，由于修习布施等对治，所以安立于布施等。不能忍受即是不能容忍。粗暴即是身体受苦。热恼即是心受苦。
十法即是发菩提心、精进获得法性、行难行、修习六度、虽遭痛苦而不退转。其他所说的修习悲心方法即是'呜呼'等。其中所缘即是有贪等众生。修习方法即是'有自在'等。
其中前面所说的是殊胜加行，这里是清净意乐，这就是两种修习方法的差别。其中解释前面所说的修习悲心所缘即是'呜呼'等。'呜呼'等是表达信解之语。
这里有两种遭受痛苦的补特伽罗：属于在家一方的，他们也随其所应，由于未积累安乐因而成为痛苦，由于颠倒积累而成为痛苦因，由于所积耗尽而无有成为因故痛苦。其中在家人由于贪著儿女妻子等而痛苦，由于儿女妻子等衰损而痛苦。
其中由贪著而痛苦即是'贪爱奴仆'等。由衰损而痛苦即是'无自在'，因为随他人不欲之力故。因此无益即是不利。
如何修习对此的悲心呢？即是'有自在'等。由于获得天人故，以愿想'当随意而行'而显然是意乐。
出家者由烦恼增长和戒等衰损而痛苦即是'互不和合'等。烦恼中最主要的是嗔恨，为什么呢？因为能摧毁善根，如下文所说：'嗔恚能令百劫所积善根毁坏'。
其中不和合即是不相应，即争论。忿怒即是心乱。嗔恨即是愤怒。害心即是对众生的嗔恚。众多即是因为增长。为了断除这些而安立于忍辱即是'为断除'。为什么呢？因为忍辱是戒律果报的主要因，如说：'忍辱是最胜苦行，忍辱是最胜涅槃，如佛所说。出家者害他，害他者非沙门。'

།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ པ་དང་འཚོ་བ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྟེ།དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བཅུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྡིག་པའི་ལས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་དེ་ལ་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས་བཤེས་གཉེན་ངན་པས་བསླུས་པའི་དབང་ གིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་བཤེས་གཉེན་དང་ལྡན་པར་བྱ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགོད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པ་ཡིན་པས།ཀུན་དགའ་བོ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རིལ་གྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་ པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་བརྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདེ་བའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་དོན་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཆོས་ ཉན་ཅིང་སེམས་པ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་ནི།བརྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དེས་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པས་བྲལ་བ་སྟེ་ སྤངས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་སེམས་པའོ། །དེ་མེད་པས་བརྐམ་པ་སྟེ། དང་པོར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་སྟེ་བར་དུ་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ་ཐ་མར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་འགོད་པ་ནི་ཆགས་པ་སྤང་བ་དང་།འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པས་ཆད་པའི་མཐའ་སྤོང་བ་སྟེ། དེ་མེད་པས་ ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རྟག་པ་ནི་མི་འགྱུར་བའོ། །ཆད་པ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པ་སྟེ། མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཟབ་པ་ནི་ཚུ་རོལ་པས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་དེ་ལ་དགོད་པ་ནི་གཟུད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་དེ་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་རིག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་རིག་པ ནི་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མ་མཐོང་བ་སྟེ།ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་མཐོང་བའི་དོན་ཏེ། ཅི་མེད་ཅེ་ན། བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ནི་དགག་བྱ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པར་འགྱུར། བདེན་མོད་ཀྱི། འདིར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡང་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་ལ་ཡོད་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པར་ཟད་དོ།

所谓'由于远离善知识而破戒并痛苦，即是被恶友所摄'等等。破戒和破坏生计等是恶友，如《宝云经》中所说的十种恶友。
恶业即是过失，由于远离善知识而趋入其中，如《优昙钵罗经》中所说，由于被恶知识所欺而趋入大过失。
为了断除这些，应当亲近善知识而安住于戒律，即所谓'由善知识所摄'等。为什么呢？因为善知识是圆满的梵行者，如说：'阿难，梵行伴侣即是全部的梵行。'
如圣者龙树自己所说：'依止善知识，能圆满梵行，此为能仁说。'
如是具有两种过失而未积累安乐之因，即成为痛苦，所说'贪著'等。安乐之因即是依止殊胜善知识而听闻思维法义，如实修习义理。
于此，由于没有依止殊胜善知识和听闻思维法义，而住于痛苦之因，即所说'贪著'等。圣者智慧即是闻所生慧，其本质是善分别诸法，因为它能遣除无明等。
由于没有这些而远离，即是舍弃的意思。如理作意即是为了对治贪欲等而思维对治法。由于没有这些而贪著，因为最初执著的缘故。执著是因为中间不能舍离的缘故。不知足是因为最后反复希求的缘故。
为了断除这些而安立闻思智慧，是为了断除贪著和生起圣者智慧。如实修习义理有两种：世间和出世间的正见。
其中首先不诽谤业果而远离断见边，由于没有这些而不观业果等。常是不变，断是相续断绝，总之，是远离世间正见的意思。
为了断除这些而出世间，即正见，所说'甚深缘起'等。甚深是因为凡夫不能了解的缘故。已作不失且未作不遇，故不诽谤而安立于此即是引导。
智慧因为能善加分别，是无明的对治，由于远离这些而说'无明'等。无明是不见实有的本质。什么是实有呢？因为离迷乱的自性是无分别的本质而存在。
所谓愚痴是见无的意思。什么是无呢？因为无我等的缘故。有人说：除了所破的遮遣之外没有所立，怎么会有无分别的本质存在呢？
虽然如此，这里并不承认任何遍计所执的本质，仅仅是以'有'的名言安立于法性而已。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཐད། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་རིགས་ལ།ཡོད་པ་ཉིད་ན་གོ་ཇི་ལྟར་སྤངས་པར་འགྱུར་མིག་སེར་ལ་སོགས་པས་དུང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡང་ནང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་དུ་ཇི་ལྟར་གསལ། ཁབ་འཛག་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ ལས་འཁྲུལ་གྱི་ཡོད་པ་ཡང་ཞིག་ལས་འཁྲུལ།དེས་ན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོའི་དཔེ་དུང་ལྟ་བུ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སེར་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ནད་བྱང་བའི་ཚེ་དེར་སྣང་ན་ནི་རུང་ན། མིག་ནད་བྱང་བའི་ཚེ་ཁབ་འཛག་པ་དེ་ཉིད་གང་དུ་གནས། འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་དུས་ན་ རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པ་མངའ་བ་ཞིག་ན།མ་རིག་པའང་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར། དེ་མ་ལོག་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་གང་ལ་མིང་དུ་གདགས་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པ་འགའ་ཞིག་དེ་སྐད་དུ་ཟེར་མོད་ཀྱི། གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་པ་ནི་ངེས་པར་ཡོད་པ་ལུང་དང་རིགས་པ་ ལས་མངོན་ལ།དེ་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པའོ་ཞེས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་ལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། མེད་པར་ལྟ་བ་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཡོད་པར་ལྟ་བ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ན། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ ཐར་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་རིགས་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །ད་ནི་ཧ་ཅང་སྤྲོས་ནས། དཀྱུས་མ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་ལོངས་པར་གྱུར་པའོ། །མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཏུ་བརྗོད་པ་རྣམ་ གྲངས་སོ།།དེ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱིས་གནས་པས་གསོ་བའོ། །བུ་ནི་ལུས་ལ་བྱ་བར་འདོད་ལ་དེ་ལ་གནས་པས་ན་པུ་རུ་ཥ་སྟེ་སྐྱེས་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་དག་གིས་ན་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་ བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་བསགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྤངས་པ་ནི། འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསགས་པའི་དགེ་བ་སྲིད་པར་བསྔོས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ།འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་བདེ་བའི་སྲོག་འཕྲོག་པ་ནི་གཤེད་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགོད་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་ལས་དབྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསགས་པ་ རྒྱུར་མ་གྱུར་པ་ནི་བར་མ་དོར་ཟད་པ་ལ་བྱ་སྟེ།འབྲས་བུ་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་བདུད་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱས་པ་དང་། དངོས་པོར་ལྟ་བས་མཚན་མ་ལ་གནས་པའོ། །དང་པོ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདུད་ནི་འདིར་ལྷའི་ བུའི་བདུད་དེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའོ།།དེས་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་བྱས་ཤེ་ན། བཅིངས་པས་བཅིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དྲེགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བས་མཚན་མ་ལ་གནས་པ་ནི། གཡོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཡོ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། མི་བརྟན་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རློམ་སེམས་པ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་སྟེ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བས་མཚན་མ་ལ་གནས་པས་བསགས་པས་རྒྱུར་མ་གྱུར་པར་ཟད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒོ་བཅད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོར་ལྟ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒོ་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒོ་ལྟ་བུ་སྟེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

若不如此，则迷乱之因如何合理？无明等完全不存在而成为迷乱之因，应当以见道所断，若实有则如何能断？如黄眼病等所见之黄色螺贝等显现，也是内在本性清净，如何于外显现？如针孔漏水显现也是从无中迷乱，而非从有中迷乱。因此，说离二取本性如螺贝般，能取所取如黄色般的比喻也不合理。若在眼病痊愈时显现则可以，但眼病痊愈时，针孔漏水究竟安在？在断除迷乱之时具有后得智，无明又如何能转？若无明不转，又将何者称为佛陀？
有人说：'有些不了解圣龙树意趣的人这样说，但离二取的自证分确定存在，这从教证和理证中可见。执著其不存在是诽谤的邪执。'如圣无著明确宣说，圣龙树也说：'执无者堕恶趣，执有者生善趣，如实遍知者，不依二边得解脱。'等等，这些道理将在下文解释。
现在说明正文，不再过多延伸。意趣已经完成。何为无？所谓我等，我的异名。其中我等已经解释过。以段食而住故称为食。子是指身体，住于其中故称为补特伽罗。为断除如是无明而宣说法，称为圣者慧眼。由此说明未积累安乐因而成苦之断除。
现在说明已积累颠倒苦因之断除：所谓贪著轮回等，积累善业回向轮回是将苦颠倒执为乐，故成为苦因，即五蕴。由其生苦夺乐命故如刽子手。为断除此而安置于涅槃，所说出三界即断除三界苦之义。非因之积累指中途耗尽，因未成熟故。
耗尽之因有二：离善知识而为魔所害，及执实有而住相。初者即所谓被魔索所缚，此处魔指天子魔即欲界他化自在天。问：如何令其耗尽？答：以缚而缚，即令其傲慢等。执实有而住相即所谓动摇，动摇即分别，因令不稳固故。我慢即执实有，因执著故。为断除此而安立于圆满菩提，即所谓解脱等。
现在说明以执实有住相积累而成非因之耗尽：所谓关闭涅槃之门等，以执实有而未令布施等成熟即是关闭涅槃之门。其中布施等如门，因为是趣入故。

།ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ནི་བཅད་པ་ལྟ་བུ སྟེ།ཟད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཟད་པར་བྱས་ཤེ་ན། ཁྱིམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ལ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་གྱིས་སྤྱི་ལ་དང་། སྤྱི་དང་ལྡན་པས་སྤྱི་ལ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མི་སྤེལ་བ་དང་། མ་ཐོབ་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། སྤྱམས་པ་དང་། ཐག་བསྲིངས་པ་དང་། སྔར་བསྟན་པའི་སྲིད་པར་བསྔོས་པ་རྣམས ནི་ཟད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒོ་དབྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་སྙིང་རྗེ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །སྙིང་རྗེ་རྙེད་པར་ དཀའ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་མི་ཉམས་པར་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཚུལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང ཟག་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་།དམ་པའི་ཆོས་སྤོངས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་དང་། བརྙས་པའི་སེམས་དང་། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་བཞི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་བའོ། །རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བསྟན་པ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་ པ་དང་མ་འབྲེལ་པའོ།།སྡོམ་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཅེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་གཞན་དགོས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སྤང་བ་བསྟན་པ་ ནི།འདི་དག་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ནི། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། རྨ་འབྱིན་པའི་ཉེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟ་བུ་རུང་བ་ལ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏེ།སྡོམ་པ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་ལའང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལ་ལ་དག་ནི་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་པ་ལའོ་ཞེས་འདོད་དེ། བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གཞན་དུ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འོག་ནས་ཀྱང་དེ་ལ་རའི་ཤིང་ རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་།གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དག་ནི་ཉམས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་། ལུང་ལས་ཀྱང་དྲི་མ་དང་ཀླན་ཀའི་དཔེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དགེ་བསྙེན་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན།ཉེས་པ་འབྲིང་དུ་བསྟན་པས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ལྕི་བ་དང་འོག་མ་དག་ཀྱང་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བ་ལ་སོགས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྟོན་པ་ གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི།སྐྱབས་གསུམ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་མི་དང་ལྷ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལའོ། །དགེ་སློང་ནི་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་བསྔོས་པ་ལ་བྱའོ། །དད་པས་རྗེས་སུ་ འབྲང་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུག་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རང་གི་ཤེས་རབ་གཙོར་བྱེད་པའོ། །བརྒྱད་པ་ནི་གྲངས་ཀྱི་བརྒྱད་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལུས་པའོ། ། ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཟད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྤང་བྱ་རྣམས་ཀྱང་སྤངས་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ།

未成熟的就像被切断一样，因为已经穷尽了。如何穷尽呢？在家人对出家人，出家人对出家人，在家人和出家人对菩萨，菩萨对菩萨，殊胜菩萨对殊胜菩萨，殊胜菩萨对一般菩萨，具有一般性的对一般性的，同样地不增长、未获得、后悔、傲慢、延迟，以及前面所说的回向有为法等，这些都是穷尽的原因。
为了断除这些，菩萨修习慈悲就是开启涅槃之门等等。从《经集》的解释以圣教量所配的'慈悲难得之语'为第六。慈悲难得已经解释完毕。
如是发起菩提心之后，现在要解释如何守护使菩提心不退失的方法。这里退失的原因是违品。因此要说明断除违品，对人瞋恨、舍弃正法、魔业、轻蔑心，这四种障碍法是违品，与菩萨戒相关。所说的根本堕罪大多与菩萨戒不相关。
为什么要说与戒不相关的呢？因为通过说明大过失的特征而引发其他的需要。因此，与菩萨戒相关的违品障碍法的断除是'比这些更'等等。详细解释即'其中'等等所说的。造成伤害的过失是，对于具有菩萨戒的人来说，对任何菩萨都会产生这种过失的意思，即使是戒律已经退失的补特伽罗也会产生。
有些人认为是对于已得未失的，因为是一切学处的共同特征，否则会有太过之失。这是不对的，因为下文也说'其中以驴车行进的菩萨和以象车行进的菩萨都是退失的'，而且也有'任何'这样的词，经典中也以垢染和诽谤的比喻来说明。
那么为什么要解释优婆塞等呢？通过说明中等过失，对于菩萨境来说是极重过失，对下等来说也是为了断除而无过失。其中，众生的善根是断除杀生等白法。不依止其他导师是因为已受三皈依。善根是指成就人天的因。比丘是通过白四羯磨而受具足戒的。善根是指回向涅槃之因。
信随行是以信仰补特伽罗而趣入的。法随行是以自己的智慧为主的。第八是数量上的第八。预流果是获得见道的。一来果是欲界中还剩一次投生的。不还果是欲界的投生已尽的。阿罗汉是连有顶所断也已断除的。独觉是通过缘起性而证悟获得果位的。

།རའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མི་བརྟན་པའོ།།ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བརྟན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་ནི། ས་དང་པོ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སས་ བསྡུས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསྟན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ནི་མྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་བརྟན་པ་ནི་ངེས་ཤིང་བརྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ནི་ཤིན་ ཏུ་བུལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མྱུར་བ་སྨོས་པས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་རྒྱལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བྱའི་བརྟུལ་ཞུགས་ ཀྱིས་གནས་ཏེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་བསྟོད་པ་ལྟ་བུས་ཀྱང་བསྐལ་པ་མང་པོར་འདུམས་སུ་ཟད་ཀྱང་གྲངས་མེད་པ་ནི། སུས་ཀྱང་འདུམས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསྟན་པ་ནི་འདི་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཚོགས་ཀྱིས་ནས་བཟུང་བར་འདོད་དོ། །ལ་ལ་ནི་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་འདོད་མོད་ཀྱི་འདིར་ནི་དང་པོ་བརྡའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནས་འདོད་དེ་གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་བརྟན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བསྐལ་པ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་ལ་འདོད་དོ། །གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་དྲུག་ཅུར་ཕྱིན་པ་ལ་འདོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་འོག་མ་དག་ཏུ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མིང་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། གྲངས་ནི། རྐྱང་པ་དང་། ཁུག་པའོ། །དེ་ལ གྲངས་རྐྱང་པ་ནི་གཅིག་དང་བཅུ་དང་།བརྒྱ་དང་། སྟོང་དང་། ཁྲི་དང་། འབུམ་དང་། ས་ཡ་དང་། བྱེ་བ་དང་། དུང་ཕྱུར་ཏེ་གནས་དགུའོ། །ཁུག་པའི་གནས་ནི་གསུམ་ཏེ། ཐེར་འབུམ་དང་། ཁྲག་ཁྲིག་དང་། རབ་བཀྲམ་དང་། གཏམས་དང་། དཀྲིགས་དང་། མི་འཁྲུགས་པ་དང་། ཁྱད་སྦྱིན་དང་། དཔང་སྟེང་དང་། དེད་འདྲེན་ཞེས་བྱ་བ་དགུ་སྟེ། ཆེན་པོ་དགུ་བསྣན་པས་ཁུག་པ་དང་པོའོ། མཐའ་སྣང་དང་། རྒྱུ་རིག་དང་། འོད་མཛེས་དང་། དབང་པོ་དང་། ལེགས་བྱིན་དང་། རྟོགས་འགྲོ་དང་། འགྱིང་བརྟུལ་དང་། རྟ་རྒྱགས་དང་། སྟོབས་འཁོར་ཏེ་དགུ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཆེན་པོ་དགུ བསྣན་པ་ནི་ཁུག་པ་གཉིས་པའོ།།བརྡའ་ཤེས་དང་། རྣམ་འབྱུང་དང་། སྟོབས་མིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུམ་ནི། སྔ་མ་ལྟར་ཆེན་པོ་གསུམ་བསྣན་པས་ཁུག་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྐྱང་པ་དགུ་དང་། ཁུག་པའི་གནས་གསུམ་དུ་གྲངས་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། བསྡུ་ན་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་མངོན་པ་ལས་ སྣང་ངོ་།།ལྷག་མ་གྲངས་བརྒྱད་ནི་གཞུང་དུ་མི་སྣང་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཁུག་པའི་གནས་སུ་བརྒྱད་བསྣན་ན། ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུ་ནི་གྲངས་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་ལ། དྲུག་ཅུ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ལས་གསུངས་པས་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་གང་མ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ནི་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ལ་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་དག་ནི་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འདོད་པས་ཁྱད་པར་བྱས་ པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཡང་རུང་བའོ།།འདིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཁྲོས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་བའོ། །བརྙས་པ་ནི་ཁྱད་དུ་བསད་པའོ། །དཔེ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ནི་ལོག་སྲེད་ཅན་ལ་ སོགས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཙམ་ཡོད་པའོ། །སྤྱོ་བ་ནི་ཚིག་གིས་གཤེ་བའོ། །བརྒྱད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚང་འདྲུ་བའོ།

像马车那样行进和像象车那样行进的是不稳固的凡夫。
像月亮和太阳那样行进的是稳固的凡夫。
像声闻神通那样行进的是从初地到第七地。
像如来神通那样行进的是属于异熟地。
如是从凡夫开始直至第一无数劫是就迅速而言。
从初地到第七地稳固是就确定稳固而言。
从第八地到第十地是就极其缓慢而言，如是应知三无数劫。
说到迅速，是否有可能更快呢？不可能，例如如来星王时，如来释迦牟尼以鸟行住，虽以一偈赞叹，虽经多劫可数，但无数劫谁也不可能数尽的缘故。
所说的凡夫是指什么呢？有人说是指顺决择分，有人认为是从资粮道开始，有人认为是从获得忍位开始，但此处是从最初发起表示发心开始，否则无著圣者说一切胜解行地的修行者都是不稳固的缘故。
劫指大劫。所谓无数是指到达六十数处。
为什么称为无数呢？在下面诸数中，数的差别名称在阿毗达磨中说：数有单数和复数。
其中单数是一、十、百、千、万、十万、百万、千万、亿等九处。
复数处有三种：第一复数加九大数是：兆、京、垓、秭、穰、沟、涧、正、载。
第二复数如前加九大数是：极、恒河沙、阿僧祇、那由他、不可思议、无量、无数、无边、大数。
第三复数如前加三大数是：表示、出现、力目。如是单数九处和三复数处共四十二数，总摄则阿毗达磨中现五十一数。
其余八数虽在论中不见，然而若在复数处加八，则五十九为数的名称，第六十则超过如是名称故称无数，这是法师世亲所说。
其中随信行等的善根是指各自未获得所欲的果。
阿罗汉是缘于他人。
独觉是缘于二者。
菩萨是以求佛陀与众生利益而特殊化的任何善根。
此处善根是由布施、持戒、修习所生。
忿怒是瞋恚。轻蔑是轻视。
以其他比喻显示是指'若有某人'等，众生是指邪欲者等。
菩萨是指初业者仅有大乘胜解。
诽谤是言语辱骂。
第八是以破戒等挖苦。

།ཉམས་པ་ནི་དབྱུག་པ་དང་མཚོན་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྡེག་པའོ། །རྐྱེན་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཅི་མྱོང་ཞེ་ ན།གང་ལ་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྐྱེན་གང་ཡང་རུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འཚོ་བ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །ཁྱད་དུ་བསད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །སྤྱོ་བ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ངག་གི་ཁྱད་པར་རོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ ཞེས་སོ།།ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་ལྔ་པའི་མིང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟ་བུ་མྱོང་བ་ཞེ་ན། ལུས་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མཚོན་པ་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཐོང་གཤོལ་འབར་བ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིར་ལ་ལ་དག་ནི་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་སྤྱོས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ གྱི་གོང་མའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི་ཟླ་དང་། །རི་རབ་དག་ནི་འདོད་ལྷ་དང་། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། །སྟོང་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་ གཉིས་པ།།བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་སྟེ། མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས་གཞི་བླངས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་སྤོང་བའོ། །ཉེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་སྤངས་པས་འབྲས་བུ་བཅོམ་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ཉེས་པ་ཆེ་བར་མི་འཐད་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ མ་ཡིན་ཏེ།མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ན་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །མི་འཁོར་བར་བྱེད་ཅིང་སུན་འབྱིན་པས་ན་སྤོང་བའོ། །གང་ཟག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེ་ན། ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ དང་གང་ཟག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་ལས་མིང་བཏགས་པ་སྟེ། དཔག་ཚད་དྲུག་སྟོང་ཕྱེད་དང་བཞིའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་གླིང་གི་མིང་ངོ་། །ཅི་འདྲ་ཡང་རུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་སོ་སོར་འཆལ་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།དཔེ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཐ་དད་དུ་བསྟན་གྱི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་དང་པོ་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེས་པ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་བར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་བྱམས་ པ་སེང་གེ་སྒྲའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་ཁོང་ནས་རྨ་འབྱུང་ཞིང་སྨས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཞེ་སྡང་ཁོ་ནས་ལྷུང་བར་འགྱུར་གྱི།ལྷག་མས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེས་གཞན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འགྱུར་ལ་བཏང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དག་ནི་དེ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་སྡུད་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་སྡུད་པས་མཆོག་གོ།།ལུང་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། ཞེ་སྡང་གིས་འཇིགས་ ལ་ཐབས་མི་མཁས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ལྟུང་བས་འཇིགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཞེ་སྡང་ཁོ་ན་རྨ་འབྱིན་པར་བསྟན་པ་ནི།འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ།

损害是指用棍棒、武器、石块等殴打。如果问从这些因缘感受什么果报？所说'任何'是指任何因缘，即由破戒、破坏生计等因缘。轻蔑是指对众生特殊的加害。诽谤是如前所述的语言特征。其果报即异熟果是：大号叫地狱。大号叫是第五数处的名称。
如果问感受何种痛苦？如经中所说'身长五百由旬'等。形容痛苦即说'燃烧的铁犁'。此处有些人认为，这是轻蔑诽谤的果报，而非前者的果报，其余也应如是理解。
'三千大千世界'即：四大部洲与日月，须弥山与欲界天，梵天世界之千数，此称为小千世界。此千之千为二千，称为中千世界。彼千即三千界，同时毁灭与形成。
从大乘中取基础是指否定大乘非佛说。过失生起因相，对此质疑的回答是'一切如来'等，因为断除因即摧毁果，所以对如来作损害不应比对菩萨作损害过失更大，此为其义。
说大乘非佛说，因为不入经藏、不见于律藏、违背法性等而诽谤。不信受且诋毁故为否定。
如何否定诽谤补特伽罗？'非其他法'等，因为法与补特伽罗无别之义。
'瞻部洲'是从树的特征而得名，是指周长六千三百五十由旬的洲之名称。'任何'是指戒律，意为即使是各别破戒。
'凡夫'者。这些比喻是世尊观待眷属意乐而别别宣说，并非以证悟差别而说，一切皆唯对初学者而言。
云何显示这些过失与菩萨戒相关？如圣弥勒狮子吼经中所说。
云何显示是初学者？因说'若彼不舍一切智'故。
烦恼不是多种吗？为何说嗔恨从内生伤害损毁？菩萨唯以嗔恨堕落，而非其余，因为由此舍弃他人，舍弃则破戒断善根故。贪欲于此非是过失，因为摄受他人，故菩萨事业以摄受他人为最胜。
经中亦说：'菩萨堕罪从嗔生。'又说：'菩萨堕罪有二：嗔恨与愚痴。'又说：'善巧方便的菩萨畏惧嗔恨的过失，不善巧方便者畏惧贪欲的过失。'唯说嗔恨生伤害，如文殊游戏经中所说。

།འོ་ན་དེ་ལྟར་ཁོང་ཁྲོ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དཔེ་སྟོན་ཅིག་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་རབ་ཏུ་ དགའ་བའི་དབང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་མ་དད་ཅིང་།ཁོང་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྟུང་བར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་བརྙས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཉེས་པས་ཚེ་དང་འོད་དང་ཁ་དོག་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་ བས།ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བརྙས་པ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟད་པའི་རྒྱུར་གསལ་བས་དེ་བསྟན་པ་ནི་ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའོ། །ལ་ལ་དག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་ན་དེའི་གཉེན་པོ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན་པས་ན་སྦྱིན་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཞེས་སྨོས་སོ་ཞེའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའོ།།ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཐོས་པའི་དོན་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དབེན་པར་བྱ་བས་ན། དགོན་གནས་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་རྨ་འབྱིན་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ན་བྱམས་པའོ། །སྦྱོར་བ་བཟང་པོ་ནི་མིག་བསྐྱེད་པའོ། །མོས་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པའོ། །དད་པ་ནི་དང་བའི་དད་པའོ། །བསྔགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་དོན་གྱི་ལུང་ནི་དད་པའི་སྟོབས་ བསྐྱེད་པའི་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ།།བསླབ་པ་ནི་ཁྲིམས་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་དམན་པས་ན་དགེ་བསྙེན་ནོ། །དུས་ཐུང་བས་ན་ཉིན་གཅིག་གོ། །དངོས་པོ་དམན་པས་ན་ཟན་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཉུང་བས་ན་གཅིག་ཅེས་སྨོས་སོ། །ཆོས་གྲངས་མེད་པ་ནི་སྔ་མ་ཡུལ་མང་བས་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་རྡུལ་སྙེད་དང་།དུས་རིང་ལ་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་། རྟག་པས་ན་ཉིན་རེ་ཞིང་དང་། དངོས་པོ་བཟང་བས་ལྷའི་ཟས་དང་གོས་བྱིན་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡང་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལུང་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ན་གཟུགས་མཐོང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྣམས། །བདུད་རྣམས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡིས་ཀྱང་། །གང་ཕྱིར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པ། །དེ་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེའོ། །ཉན་ཐོས་སྨོས་པ་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དང་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ན་སྡོམ་པ་མཚུངས་པས་སོ། །ཡང་ན་ མི་ཕྱེད་པས་སོ།།ཡང་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཡང་ན་སྤངས་པ་འདྲ་བས་སོ། །ཡང་ན་གྲངས་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མི་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དུས་དེ་ཙམ་དུ་དངོས་པོ་བཟང་པོ་དང་མང་པོས་བྱས་པ་བས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱས་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།ལ་ལ་ན་རེ་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་བཤད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་འབྱུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་བསྔགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ།།རའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། དང་བའི་བསམ་པ་ལ་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུན་གྱི་བསམ་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཇི་སྐད་བརྗོད། སངས་རྒྱས་ ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ།

如果问到因为愤怒而耗尽善根是什么样的情况，请举例说明。菩萨法师极喜根被菩萨胜慧不信任并生起愤怒，因此堕入大地狱中。
如《华严经》中所说：'他们由于互相轻蔑之心的过失，而失去了寿命、光明和容色。'由此可见，愤怒和轻蔑都是耗尽善根的原因，这在《月灯经》中也有说明。
其中善根有三种：布施所生、持戒所生、修习所生。
其中布施所生有两种：利他和功德田所生，即布施和供养佛。有些人因无力布施而执著财物，其对治是供养佛，所以说布施和供养佛。
持戒即是持戒所生。听闻等是修习所生，修习所闻之义，应远离身心散乱和分别，故说住阿兰若。
如是说明了诽谤的过患后，现在为显示净信的功德而说'如是'等。由于意乐清净故是慈心。善行即是生起眼目。胜解是初学者。信是净信。赞叹是功德。
其了义经典即是《增长信力经》所说。学处即是五戒等。其中因境界低劣故说优婆塞。时间短暂故说一日。事物低劣故说食物。数量少故说一。
无量法即是前者因境界多故如尘数世界，时间长故如恒河沙劫，恒常故说每日，事物殊胜故说胜过布施天食天衣。
为何仅仅见到如来也能增长众多福德？因为圆满福德智慧，其果非无意义。经中也说：'即使佛的声音也非无意义，能成为涅槃之因。'何况见到色身？
所谓僧伽，是因为魔等不能分裂，如说：'佛法及僧众，百俱胝魔众，因不能分裂，故称为僧伽。'
提到声闻是因为恒常的缘故。或因为是净信的果。或因为戒律相同。或因为不可分裂。或因为具足功德。或因为断除相似。或因为数量众多。或因为非不依止。
为何供养具足眷属的世尊那么长时间、以众多殊胜供品所得的福德，不如供养菩萨的福德大？有人说因为因是主要的，所以说殊胜因，因为经中说从菩萨出生如来，从如来出生声闻。有人说是为了赞叹菩提心。
什么是如驴车般的圆满意乐？是指净信意乐。为什么？因为相续的意乐非圆满，若是那样，为何说如驴车？对佛生起善根即是缘佛的布施等。

།དེ་ལྟར་དང་པོའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ནས་ད་ནི་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྔ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཞིང་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའོ།།ཕྱིར་ཕུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དང་པོའི་སའི་ཆ་ནས་ཕྱིར་དེད་པའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་ཐུག་པ་སྟེ། དེའི་གོང་ན་གྲངས་ཀྱི་མིང་གཞན་མེད་པས་ཇི་སྐད་དུ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི། བརྗོད་དུ་མེད་ པས་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་མ་ཡིན་པ་དེའི་འོག་མར་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་མིང་གིས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་ལས། གྲངས་ཀྱི་གནས་ནི་གཉིས་[(]སྟེ[,]ཏེ[)]། ཁུག་པ་དང་། རྐྱང་པའོ། །རྐྱང་པ་ནི་བརྒྱ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། བྱེ་བ་དང་། ཁོད་ཁོད་དང་། ཐད་དགུ་དང་། ཁྲིག་ ཁྲིག་དང་།ཐམས་ཐམས་དང་། མྱད་མྱིད་དང་། གང་ཡ་དང་། བན་བུན་དང་། ཕྱར་ཕྱུར་དང་། ལྕག་ལྕིག་དང་། བྱང་བྱིང་དང་། ཆེམ་ཆེམ་དང་། ཕྱལ་ཕྱོལ་དང་། ཁྱད་ཁྱུད་དང་། ཟེར་ཟེར་དང་། ཁྲིབ་ཁྲིབ་དང་། ཡ་གངས་དང་། ཆོ་མ་དང་། ཁྲམ་ཁྲིམ་དང་། ནབ་ནུབ་དང་། སང་སང་དང་། བརྒྱུད་ ཡས་དང་།གཏང་ཡས་དང་། བཀྲ་ཡར་དང་། གསའ་ཡས་དང་། མི་མཚུངས་དང་། ལམ་ལུམ་དང་། ཡམ་ཡོམ་དང་། ཁྲལ་ཁྲུལ་དང་། ཐད་ཐུད་དང་། བསམ་ཕྱོད་དང་། བྲང་བྲེང་དང་། བགྲོད་ཡས་དང་། བསྔོ་ཡས་དང་། ཟང་ཡག་དང་། འཕྲོ་བཀྱེ་དང་། རྩེ་འཕྱོ་དང་། ཡོང་ཏན་དང་། འབྲུག་ གཡོས་དང་།སང་ཡལ་དང་། མཐིང་ཡུག་དང་། ཡིད་འཕྱོ་དང་། ནབ་ནེབ་དང་། ཁྲིག་ཐམས་དང་། ཡལ་ཡལ་དང་། བགྲང་ཡས་དང་། ཐུག་ཡལ་དང་། ཤང་ཤང་དང་། ཡག་ཡག་དང་། ཐམ་ཐིམ་དང་། རློམ་བསྙལ་དང་། གཞལ་འཕྱོས་དང་། གཞལ་ཡལ་དང་། གཞལ་མེད་ དང་།གཞལ་འཁོར་དང་། གཞལ་ཐིམ་དང་། གར་གཞལ་དང་། གཞལ་སངས་དང་། གཞལ་ཐག་དང་། གཞལ་ཕུལ་དང་། གཞལ་གཞི་དང་། འཕྱོ་འགྱུར་དང་། ཉར་ཉེར་དང་། ཕྱག་ཕྱིག་དང་། ཟལ་ཟུལ་དང་། སལ་སལ་དང་། གཡོ་ལྡེག་དང་། ཕན་ཕུན་དང་། བརྣང་ ཡ་དང་།རེམ་འགྲོལ་དང་། རྫི་ངད་དང་། རྫི་རྡུལ་དང་། ཕུན་ཡོལ་དང་། ངད་ངད་དང་། བགྲང་རྩི་དང་། ཟབ་བགྲང་དང་། དགའ་བརྐྱང་དང་། གཞུང་མདའ་དང་། འཁྲུལ་ཆད་དང་། འོལ་ཕྱོད་དང་། གདབ་ཡས་དང་། གཅལ་ཡས་དང་། བགྲང་ཡས་དང་། བྱིམ་འཕྱོ་དང་། ཡ་མེ་དང་། བསྙལ་ཡས་དང་། ལྡབ་ལྡེབ་ དང་།འབན་ཆད་དང་། ཕང་ཕུང་དང་། ཁྱེའུ་ཆང་དང་། ཞུང་ཟུང་དང་། མཆོག་ཡལ་དང་། མཐའ་བརྟུལ་དང་། ཡུན་འགྱངས་དང་། བུན་ལོབ་དང་། ལམ་ལོབ་དང་། བསྙད་ཡས་དང་། ལང་ལིང་དང་། ལྗབ་ལྗིབ་དང་། མི་བརྩལ་དང་། འབྱམ་ཡས་དང་། ང་འགྲང་དང་། སྨོས་ཡས་དང་། བཀྲ་ཆལ་དང་། ལོ་རྒྱས་ དང་།འབུམ་རྡིབ་དང་། གམ་གུམ་དང་། ལ་ལོ་དང་། བགྲང་འཕྱོས་ཏེ་དེའི་སྟེང་དུ་རྩ་བའི་གྲངས་བདུན་བསྣན་ན་བརྒྱ་བཅུ་དྲུག་ནི་གྲངས་རྐྱང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པས་སོ། །ཁུག་པའི་གནས་ནི་བཅུ་སྟེ། དཔག་ཡས་དང་། ཡལ་ཕྱོང་དང་། མུ་ཡལ་དང་། བགྲང་ཡོལ་དང་། མི་འཇལ་དང་། བསམ་ཕྱོད་དང་། མཐའ་ འབྱམ་དང་།དཔག་ཐག་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་སྟེང་དུ་བགྲོང་འཕྱོས་ལ་བསྒྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བསྒྲེས་པའི་བར་དུ་བཅུ་བསྣན་པ་ནི་ཁུག་པའི་གནས་བཅུ་སྟེ། ཉི་ཤུ་དང་སྤྱིར་སྡོམ་ན་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ནི་མིང་གིས་བསྟན་ པས་སོ།།དཔེ་དེ་ཉིད་སྦྱར་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །བསམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དཔྱོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ ནི་མ་ལུས་པར་འཛིན་པའོ།།དེ་ལ་ཚུལ་དམན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། འདྲེ་བ་ལ་སྤྱོད་པས་ན་དཔེ་གཉིས་བསྟན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱི་རིགས་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའོ། །བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བས་ན་མོས་པའོ། །སྦྱོར་བ་རྒྱ་ཆེ་བས་ཀློག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ།

如是宣说了初始的利益之后，现在宣说决定与不决定菩萨的特征：'此五菩萨'等。佛土是三千大千世界。'退回'是指从初地的部分退回。'不可说不可说'是指数量的究竟，因为在其上再无其他数量名称，如所说：'不可说不可说，以不可说而圆满一切'。
除此之外的下位是以名称表述的其他数量位，如经中所说：'数量位有二：循环和单一。单一有一百一十六，即：俱胝、俱致、他他、讫利讫利、坦坦、密密、刚雅、班布、恰普、拉吉、江井、谦谦、恰若、恰优、则则、赤赤、雅刚、措玛、昙昙、纳布、桑桑、杰雅、当雅、札雅、萨雅、米充、朗隆、央永、札珠、塔图、桑觉、章章、卓雅、哦雅、藏雅、抛切、泽觉、永丹、卓约、桑雅、听玉、宜觉、纳涅、赤坦、雅雅、刚雅、图雅、香香、雅雅、坦听、隆涅、夏觉、夏雅、夏美、夏括、夏听、嘎夏、夏桑、夏塔、夏普、夏息、觉杰、涅涅、恰吉、匝苏、萨萨、约勒、潘普、囊雅、仁卓、孜涅、孜度、普约、涅涅、刚资、匝刚、嘎江、雄达、楚切、沃觉、达雅、加雅、刚雅、金觉、雅美、涅雅、达德、班切、庞普、切昌、雄松、窍雅、塔图、云江、本洛、朗洛、涅雅、朗令、加吉、米匝、绷雅、昂章、莫雅、札恰、洛杰、本迪、嘎贡、拉洛、刚觉'，在此之上加上七个基本数，则一百一十六是就单一数量而言。
循环位有十：无量、雅庞、木雅、刚约、米加、桑觉、塔绷、巴塔、不可说、不可说不可说。在此之上加上从刚觉相乘等乃至不可说相乘为止的十个，是循环位十，总共二十，总数为一百三十六是以名称表示。
运用此比喻即：'如是'等。就闻而言是诵读、阅读和受持。就思而言是如理作意。观察是以智慧细致分别。通达是完全领受。其中由于行持低劣方式和混杂方式，故示现两个比喻。具有种性并发心故为大乘者。发心广大故为胜解。加行广大故为读诵和受持。

།དེ་ལ་ ཀློག་པ་ནི་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་དོ།།འཛིན་པ་ནི་དོན་རྣམ་པར་སེམས་པའོ། །གུས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེ་ས་ནི་ལུས་དང་ངག་གིའོ། །གཞོལ་བ་ནི་མོས་པའོ། །འབབ་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའོ། །བརྟེན་པ་ནི་འགྲོགས་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་ཉན་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་དོན་མི་ཉམས་ པར་བྱེད་པའོ།།འཆང་བ་ནི་གླེགས་བམ་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པས་བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་བསྟན་ནས། ཟང་ཟིང་གིས་བསྟི་སྟང་བྱེད་པར་བསྟན་པ་ནི། རབ་ཏུ་གུས་པས་མེ་ཏོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་གཞན་ལ་གུས་པ་ཡིན་པས་མི་བརྙན་ པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དག་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟོན་པ་དག་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །བདེན་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མི་སྤོང་བས་མོས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཤེས་ རབ་དང་སྙིང་རྗེའོ།།ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ཡང་ན་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཏོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བཤད་དོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ ལས་ནི།ཆོས་ལྔ་དང་ནི་རང་བཞིན་དང་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། །བདག་མེད་པ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། །མ་ལུས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས། །ཞེའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལྔ་ནི་མིང་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཀུན་ བརྟགས་པ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ཞལ་ནས་ནི། ས་བོན་དང་། འཇུག་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། གོ་རིམས་དང་། འབྲས་བུ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ནི་ས་བོན་ནོ། །འཇུག་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། ། སྒྲུབ་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །གོ་རིམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །འབྲས་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཆོས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། །འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་སྟོན། །ཞེས་གསུངས སོ།།མཁས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའོ། །མི་གཡོ་བས་ན་རྟག་ཏུའོ། །སྐྱབས་ནི་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་ཕན་པར་འདོད་པའི་སེམས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ བའི་སེམས་སོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོན་པ་བཞི་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་ཆོས་དང་། དོན་དང་། ངེས་པའི་དོན་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་དང་། ཚིག་དང་། དྲང་བའི་དོན་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ མི་རྟོན་པའོ།།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པའོ། །རང་གི་ལམ་ལ་གཞན་སྦྱོར་བ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་ཆོས་སྤོང་བའི་ཉེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ནི་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་གང་གིས་སྤོང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་སྤོང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ཅིང་མོས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་མཐོང་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྲིད་པས་ན དེ་སྨོས་སོ།།དམིགས་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྤོང་བ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཞེས་སྨོས་སོ། །རི་མོ་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །ཇི་ལྟར་རི་མོ་བྱེད་ཅེ་ན། ། འཁོར་དུ་འོངས་ན་ཡང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་མཐུན་པར་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་ནི་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པའོ། །འོངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོའི་གསང་དྲང་བའི་ཕྱིར་ལྷགས་པའོ། །འདུད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ལུས་ཀྱིས་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པའོ།

关于这些，阅读是指经典的本质。领会是指思维义理。恭敬是指心的特殊状态。礼貌是指身语的恭敬。专注是指信解。投入是指共同实践。依止是指亲近。寻求是指听闻。把握是指不失去义理。持守是指不放弃经典。
如是已说以修行来恭敬供养后，现在说以财物来恭敬供养：'以极其恭敬的心献上花朵'等等。菩萨行为的核心是对他人恭敬，所以说'不轻慢'。
六波罗蜜是深奥和广大的。又有人认为，世俗谛是深奥的，胜义谛的教法是广大的。由于不舍弃具有二谛的法而生信解。
大乘的义理是智慧和慈悲。或者是六波罗蜜。或者是深奥和广大的义理。圣者无著解释为发心等七种。圣者龙树解释为六波罗蜜和慈悲。
《楞伽经》中说：'五法及自性，八识并二无我，已摄大乘无余尽。'其中五法是：名、相、分别、真如、正智。遍计所执、依他起、圆成实是自性。
圣者弥勒说：种子、趣入、修行、次第、果报是大乘。种性是种子。趣入是发心。修行是自利利他。次第是六波罗蜜。果报是菩提的义利。因此说：'为诸有情宣说最胜乘法相，以五种自性显示无上义理方便。'
智者是指不颠倒了知。由于不动摇故说'恒常'。皈依是指人天乘和解脱。菩提心是愿菩提心和行菩提心。慈是利益众生之心。悲是拔除痛苦之心。
六波罗蜜是布施等。四依是在闻思修三个阶段中依止法、义、了义、智慧，而不依止人、文字、不了义、识。摄受事是布施、爱语、利行、同事。引导他人入自道是'以及其他'的意思。
现在为显示诽谤正法的过失而说'诽谤正法'。何人诽谤？说'大乘行者'。何时诽谤？说'百千俱胝佛'等，因为未得忍位且信解未圆满者，即使见到佛陀也可能造作大恶业，所以这样说。
'执著相'是指不具足三轮清净。诽谤什么？说'这甚深般若波罗蜜多'。诽谤是完全否定非佛说。如何诽谤？'即使来到法会中也不以身心随顺而行'，法会是指比丘等众。来到是为请法而来。由于不礼敬等故不以身随顺。

།ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས སྤོང་བས་སེམས་ཀྱིས་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པའོ།།དེས་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ནི། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོར་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདི་ལས་སྐྱེས་ ཤིང་བྱུང་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བོར་བའོ།།དེས་འབྲས་བུ་ཅི་མྱོང་ཞེ་ན། སྐྱེས་ནས་མྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བར་མ་ཆད་པ་དམྱལ་བ་ཁོ་ན་བརྒྱུད་པས་ན་འཁོར་བའོ། །འཇིག་པ་ནི་དུས་མཐའི་མེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆགས་ པ་ནི་དང་པོ་རླུང་ནས་བཟུང་སྟེའོ།།དེའི་ཚེའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བས་ན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ནས་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལས་ཟད་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བ་ནི། དུད་འགྲོ་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅིས་ཏེ་ མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་ལྐུགས་པ་དང་དམུས་ལོང་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བས་ན་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ནི་མཚམས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི་དེ་བས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་དང་འདྲ་ཞེས་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གནོད་པ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་བདུད་དག་ནི་དུ་ཞིག་ལ། གང་ཟག་ནི་གང་གི་ལ། དུས་ནི་ནམ་གྱི་ཚེ། གནོད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་།བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་དུ་ཞིག་།དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ནི་གང་ཞིག་ཅེ་ན་སྨྲས་པ། བདུད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཆི་བདག་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །གང་ཟག་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ལའོ། །དུས་ནི་དད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་ཚེའོ། །འཆིང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འོང་ཞིང་དེ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་པའོ།།བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་བརྒྱད་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཉི་ཤུའོ། །བརྟག་པའི་ཐབས་ནི་བཞི་སྟེ། རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟག་པ་དང་། འོད་ཟེར་ལ་བརྟག་པ་དང་། ཆོས་ བཤད་པ་ལ་བརྟག་པ་དང་།མཆོད་པ་ལ་བརྟག་པའོ། །ལ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པ་དང་ལྔའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །སྤང་བའི་ཐབས་ནི་ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བདུད་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདུད་དོ། །ལས་རྣམ་ པ་གཉིས་མཚོན་པ་ནི།བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ལ་བདུད་འབྱུང་བས་མིང་ལ་གནས་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་པས་ན་ཚིག་ཁོ་ན་ལའོ། །སྟོན་པས་མིང་ལ་ཞེན་པས་བསླུས་པ་ཞེས་ བྱའོ།།མིང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁྱོད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལྟས་དེ་དག་མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལྟས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ངན་སོང་དག་གིས་བྲོད་པ་དང་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་ལྡོག་ པ་ལ་སོགས་པའོ།།རློམ་སེམས་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ང་རྒྱལ་བའོ། །བརྙས་པ་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར། བདག་སྟོད་གཞན་ལ་སྨོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདུད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བླང་ཤིང་བློ་ཆུང་རིག་པར་བྱ། །ཞེའོ།

说'这不是法'而舍弃，心不随顺。若问由此将成何过失？对于现见之法等，将成为邪慧，即是远离智慧之义。舍弃即是断除。由于三世一切佛皆从此生起，故舍弃一切智性。
若问由此感受何果报？依据生后受报而言，故说'亿万劫'等。由于无间断地唯在地狱中轮转，故为轮回。坏灭即是劫末之火等。形成即是从最初之风开始。
此时由于他世界众生转生地狱，故说'从大地狱至大地狱'。其业报尽后向上转生，故说'转生畜生及阎魔世间'。因此，即使转生为人，也将生为哑者、盲者等，故说'如是'。
若有人争论说：'难道大罪过不是无间罪吗？'答复是：舍弃正法的罪过比那更大。为什么呢？因为切断了三世诸佛智慧之根本，故说不应与五无间罪相提并论。
若问此与菩萨戒有何关联？因为经中说'菩萨乘者'。现在为了显示魔业的危害，故说'诸菩萨的魔业'。此中魔有几种？何人？何时？如何危害？有几种魔业？断除的方法是什么？
答：魔有四种：即蕴魔、烦恼魔、死魔和天子魔。所针对的是初业者，即新入大乘者。时机是在信心与分别念强盛时、精进用功时、远离善知识时。为了超越束缚而精进修行时，魔来障碍使其不得超越。
魔业有八种障碍福德的魔业，和二十种障碍智慧的魔业。辨别的方法有四种：观察相续的功德、观察光明、观察说法、观察供养。有些人主张加上以空性观察为第五种。断除的方法是依止真实善知识而断除。
其中四魔是菩萨魔。表示两种业，即'魔业出自般若波罗蜜多'。初业者新入大乘时魔出现，故说'住于名相'，因为是初业者故仅在言词上。佛说执著名相而受欺骗。
若问是何种名相？即'当你现前圆满成佛时'等。因为是初业者，故说'虽无不退转之相'。不退转之相即是对于小乘，即使生起恶趣的怖畏也不退转等。
傲慢即是因魔语而生起我慢。轻蔑即是轻视。因此说：'自赞毁他的菩萨，应知为魔所摄受且智慧浅薄。'

།དུས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་དང་བྲལ་བ་ལས་འབྱུང་བས་ན་དེ་ཐབས་མི་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མ་ཟིན་ཅིང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མང་པོ་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གང་བྱེད་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།ལྟུང་བའི་རྩ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆེས་ལྕི་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཏན་གྱི་གེགས་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་སངས་རྒྱས། །ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གེགས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། བདུད་འབྱུང་བ་ནི། ལྷའི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་ལས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་སོ། །འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བདུད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྨོན་པ་ནི་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པའོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་གཙོར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པ་ནི་འདུན་པའོ། །འདུ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །རློམ་སེམས་པ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བའོ། །ཡོངས་སུ་རྟགས་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །གང་དུ་ལས་འཇུག་པ་ཞེས་ སྨོས་པ་དེ་གང་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞེན་པ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་བཤད་ཅེ་ན། དངོས་པོར་ལྟ་བ་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་པས་ཐར་པ་ཅི་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་འཆིང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས།སྦྱིན་པས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རློམ་སེམས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་དང་ཆོས་སུ་དངོས་པོ་ལྟ་བའོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཞེན་པའི་གནས་སུ་རྟོག་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་ པའོ།།ལན་པ་ནི་རྩོལ་བའོ། །མཚན་མ་ནི་གཡེང་བའོ། །རྒྱུ་བ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །མངོན་དུ་རྒྱུ་བ་མི་འབྱུང་བ་ཙམ་ལ་གཙོར་བྱེད་པས་ན། དགོན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་ལྟུང་བའོ། །ཆོས་གོས་ ལ་སོགས་པ་ངན་པས་ཆོག་པས་ན་འདོད་པ་ཆུང་བའོ།།མང་པོ་མི་འདོད་པས་ན་ཆོག་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ཆུང་བས་ནི་ཆོས་བཞི་སྤོང་བ་སྟེ། ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། ཁ་གསག་དང་། གཞོགས་སློང་དང་། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བའོ། །ཆོག་ཤེས་པས་ནི་རྙེད་པས་རྙེད་པ་སྤོང་ངོ་། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་སུ་རུང་བར་ བྱེད་པས་ན་སྦྱངས་པའོ།།ཡོན་ཏན་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཟས་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། གོས་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་དང་། གནས་ལས་གྱུར་པ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་མང་དུ་ཟ་བའི་གཉེན་པོ་ནི། སྟན་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྟན་གྱི་མཐའ་པ་དང་། ཆུའི་མཐའ་པའོ། །ཡང་ཡང་ཟ་བའི་གཉེན་པོ་ནི་ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །བཟང་པོ་ ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་བསོད་སྙོམས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཅི་ཐོབ་པ་ལེན་པ་དང་མཐར་གྱིས་རྒྱུ་བའོ། །གོས་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བོར་བ་དང་སྨད་པའི་དབང་གིས་སོ། །མང་པོའི་གཉེན་པོ་ཆོས་གོས་གསུམ་པའོ། །འཇམ་པའི་གཉེན་པོ་ཕྱིང་པ་བའོ། །འདུ་འཛི་ལ་ཆགས་པའི་ གཉེན་པོ་ནི་དགོན་པ་པའོ།།བླ་གབ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་བླ་གབ་མེད་པའོ། །སྟན་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གཞི་ཇི་བཞིན་པའོ། །གཙུག་ལག་ཁང་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཤིང་དྲུང་བའོ། །འཁྲིག་པ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་དུར་ཁྲོད་ པའོ།།ཉལ་བ་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཅོག་པུ་པའོ། །ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པར་བྱེད་པས་ན་བསྙུངས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་ཡང་འཆིང་བ་ཡིན་པས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་སོ།

时分为四种。由于远离善知识而生起，故其方便不善且远离智慧。远离善知识。未被善知识摄受而说，说多是为了显示。
若问做何业，则说声闻地等。堕落之根本即杀生等。最重者是因为能障碍一切种智，如说：'堕地狱者于菩提，非为永久之障碍，声闻与辟支佛，于最胜乘成障碍。'
对于具有分别者，魔的生起是：天子于业趣入等所说。业即身等之业。趣入即是分别。魔即烦恼，如说：'菩萨之烦恼即是分别'故。
愿求即是希求果。执取即是趣入因。最胜执取即是作为主要。欲即是意乐。想即是执取相。傲慢即是见实体。遍计即是行为。
所说趣入业于何处如何者，说是于菩提心等。执著即是见实体。为何说是魔业？见实体是束缚，故意为何得解脱之意。由见实体所发起之布施等加行亦唯是束缚，故说'布施生傲慢'等。
傲慢即是见自他及法之实体。最胜执取即是分别执著处。执取即是分别嗔等。具足即是精进。相即是散乱。行即是行为。
仅是不生现行为主，故说喜乐闲寂处及信解，以及舍心，舍弃众生即堕入舍。
以粗劣法衣等知足故为少欲。不欲多故为知足。其中少欲断除四法：矫现、谄诳、方便说、以得报得。知足则断以所得求所得。
令身等堪能故为头陀。功德有十二：食所生三、衣所生三、处所生六。其中多食对治是一座，亦即座之边际及水之边际。数数食对治是不后取。
执著胜妙对治是乞食，亦即随得而取及次第行。执著胜妙衣对治是粪扫衣，亦即由舍弃及轻贱力。多之对治是三衣。柔软对治是毛毡衣。
执著聚集对治是住阿兰若。执著遮盖对治是无遮盖。执著坐具对治是随地而坐。执著精舍对治是树下住。执著淫欲对治是住尸陀林。
执著卧具对治是常坐不卧。令资具匮乏故为杜多。如于布施等福德事，如是于智慧资粮执著亦是束缚，故说'住空性'等。
空性等即是胜观。无戏论即是止。极远离即是三摩地资粮。

།ཚོགས་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཕྱིར་བཀའ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ནི། ཇི་ཙམ་དུ་རྟོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་དེ་གཉིས་ཀས་སྤྱོད་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །ཐ་སྙད་བཞིར་རྟོག་པས་ན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ལས་དང་པོ་པ་དག་ཇི་ལྟར་འདུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ལ་ ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཏད་ནས།ཚོགས་བསགས་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཉེས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བས་ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་གི་།གཞན་དུ་ན་རྟོག་པ་དག་ནི། བཙན་ཐབས་སུ་སྤངས་པར་འདོད་ན་འདུས་བྱས་སུན་ཕྱུང་བས་གསོར་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་ པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ཤིང་།།ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་པ། །མི་གང་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པའི། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླབ། །ཅེས་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ཡོད་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམ་ པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས།འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་རི་རབ་དང་མཉམ་པ་ནི་བླ་ཡི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འོག་ནས་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡ་བྲལ་བ་ནི་འཆིང་བར་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ཐབས་དང་མི་ལྡན་པར་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་ནས་རིམ་གྱིས་སྤོང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པ་ ཞེས་བརྗོད་དེ།སྣ་ཚོགས་འདི་དག་འཁྲུལ་པ་ན། །མ་འཁྲུལ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། །འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་སྤོངས་ཤེས་ན། །མ་འཁྲུལ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་འདོད་དོ། །ད་ནི་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བདུད་འབྱུང་བས་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་བརྩོན་པ་ལས་འབྱུང་ ཞེས་སྨོས་སོ།།བརྩོན་པ་གང་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་བརྩོན་པ་ལ་བདུད་འབྱུང་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། གང་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་དང་བང་མཛོད་དང་ལྡན་པ་ལ། ཆོམ་རྐུན་པ་དག་གླགས་ཚོལ་ཞིང་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་ལ་དགྲས་ཅི་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར། དེ་ བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་ལ་བདུད་འབྱུང་གི་ལེ་ལོ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་པ་ནི།བརྩོན་པ་ལ་བདུད་གླགས་ཚོལ་གྱི་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ནི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལུང་ལས་ཀྱང་ང་དེའི་ཚེ་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དགེ་སློང་དག་མཚན་མོ་ནམ་ལངས་པ་ན་རི་དགས་ཅེ་སྤྱང་སྐད་འབྱིན་པའི་སྒྲ་ཐོས་སོ་ ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དགག་ཅེ་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གོམས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་མི་རུང་སྟེ། རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཐ་ སྙད་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་གཟུང་བ་དང་།འཛིན་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་པས་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་དང་བྲལ་བས་ན་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ཐོབ་པར་ལྟ་བ་མེད་པས་ཐོབ་པ་དམ་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་སྟེ། མི་སྦྱོར་བ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བཤད་པ་བསྡུ་བ་ནི་གང་ན་མིག་ལ་མི་སྦྱོར་བ་ཞེས་ གསུངས་སོ།

二资粮是佛陀所允许的，故称为教法修持。如是广说之义归纳为'乃至分别'等所说。共相、别相及二者之行为即是分别、遍计、周遍计度。由于分别四种名言，故有见等。
若问初业者如何安住？于具足一切种空性之胜义专注其心，积集资粮即能证悟彼义，并能断除一切过失，故初业者亦由破除门而断除。若非如此而欲强行断除分别，则由破除有为而成不可救药。如圣者所说：'不知离垢义，唯依闻行事，不作诸福德，彼等下劣人当毁'。
又如圣无著于《菩萨地》中亦说：'于实有事物说为无有即是诽谤，称为未善巧，应知是堕离此正法律'。是故世尊亦说：'宁可有如须弥山般的我见，不可有增上慢者的空性见，因为后者不可救药'。
下文亦说方便智慧分离即是束缚，又说若无方便而行一切善法亦是魔业。因此，知幻为幻而渐次断除，即称为断除幻相。如说：'此等种种幻，何者为无幻？若知唯是幻，当知即无幻'。
今于精进者生起魔业，故说其相为'魔业从精进生'。若问精进岂非魔之违品，云何说精进生魔业？对此诘难，如具宝藏者为盗贼寻隙，贫穷者于敌何为？如是精进行善者有魔现，懈怠者魔有何为？此即所说'于精进者魔寻隙'之义。
若问何为精进等？如说'乃至二取相应'。二即所取能取之体性。若问所取能取岂非实有？经中亦说：'我于尔时为名狮子不害支之鹿王'，又说：'诸比丘，夜晓时闻野干吼声'。
若问如何能破所取能取？对此诘难，所取能取乃无始以来串习之迷乱，故非真实，为理教所破。说无我之假名安立，即是说我与我所之所取能取，故无过失。世间由无始迷乱串习力，执著二取为真实，故说相应。
离二故为正相应，即无颠倒之义。就胜义而言，无所得见故，无相应即为最胜所得，以不相应即是相应故。无戏论即离八边戏论，如是所说总结即'于眼不相应'等所说。

།དད་པ་དང་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བས་ན་འདིར་མ་གསུངས་ཏེ། འདས་མ་ཐག་པའི་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐབས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ད་ནི་བདུད་ཀྱི་གནོད་པ་གང་བྱེད་པ་དེ་བསྟན་ཏེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། མ་མཐོང་བའི་ཚེ་རྟེན་ མཆོག་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བརྡར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟག་པ་རྣམ་པ་ལྔས་བརྟགས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི། ལྷའི་བུ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་ལས་བརྒྱད་དང་། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་ཡང་ དག་ཕུལ་ཉི་ཤུ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དེ་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྱོད་ པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ།དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་སེམས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་འདོད་དོ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་འདོད་དོ། །ཡང་དག་ཕུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདུད་ ཀྱི་ལས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་གྲངས་ངེས་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི། གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་མོད་ཀྱི་འདིར་མཆོག་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་བཤེས་ གཉེན་དམན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི།རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འདོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བས་སྐྲག་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མར་ནི། གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྩ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པས་ དེ་དང་བྲལ་བ་ནི།དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་བདུད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ན་འབྲས་བུའི་མཆོག་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བས་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་ནི་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཐབས་དང་བྲལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་འདོར་བ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འབད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དོན་གྱི་ཐབས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་འདུས་བྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པས་ཟག་པ་མེད་པའི ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ནི།བསམ་གཏན་བསྐྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་ལྡོག་པ་ཚོལ་བ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་པ་ནི་རང་ཞི་བར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡོག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྲལ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསམ་པ་དམན་པ་དང་། ཆོས་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྦྱོར་བ་དམན་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསམ་པ་དམན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། ། བྱེ་བྲག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱམས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྦྱོར་བ་དམན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་དམན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། ཉན་ཐོས་དང རང་རྒྱལ་བའི་གཏམ་སྟོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བདག་མེད་པ་ཙམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཟབ་མོའི་གཏམ་འཆབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟབ་མོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །གཏམ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་རྒྱན་པོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པའོ།

由于具有信心的魔业可以自然理解，所以此处未说明，应当与刚才所说的精进相结合。现在说明魔的危害是什么，即在现见之法中使人退失于最上乘，在未见之时使人退失于最上依止。
因此，以表示方式通过五种观察后，依止善知识而应当断除的是，所说的'这二十天子'，即八种魔业、十八种魔行、二十种殊胜魔业，说这些是为了善巧观察。
其中二十种是什么？所说的'瑜伽行'，瑜伽是止观禅定，行有两种：心清净禅定之行和实修之行，此处所说的是心清净之行。'魔'是指障碍功德生起，此处是指最上乘。'殊胜'的意思是最上魔业。
魔业是无量的吗？如何确定数目的质疑即是'是什么'。虽然如此，此处总摄最胜而说无过，即是'如是'的承接。
其中二十种如是：就摄受而言，依止劣等善知识，即'欲求解脱'等，畏惧轮回是声闻缘觉乘。初中后三者配对治等三种，最上乘的根本是善知识，离彼即是障碍，称为魔。
如是离开摄受则离开成就最胜果，若智慧未被方便摄持则有二种：离开利他方便是'观察空性而舍弃众生'，因为专注于断除自身烦恼。离开自利方便是'观察无为而厌离有为'，即不能圆满资粮。
如是智慧未被方便摄持而错入无漏智慧之因是'生起禅定而求还灭'，因为无漏智慧之因是禅定，故生起禅定是希求自寂等心。还灭是具一切相最胜禅定。
离开正定则就补特伽罗而言发心下劣，就法而言修行下劣。其中就补特伽罗而言发心下劣有二：就总的而言离开悲心即是'生起大悲'。就别的而言离开慈心即是'忿怒'。就法而言修行下劣有二：就说法而言和就修行而言。
其中就说法而言有二：趣入下劣智慧即'宣说声闻缘觉之语'等，因为仅说无我。趣入邪慧即'隐藏甚深之语'等，甚深是空性等。种种语是赌博之语等。

།སྒྲུབ་ པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ལྔ་སྟེ།སྦྱོར་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཉམས་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོང་བ་མི་མཐུན་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ངན་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །སྦྱོར་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རང་གི་ལམ་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་བརྩོན་པ་ནི། ལམ་ ཤེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ལམ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །གཞན་ལམ་དུ་ཁྲིད་པ་ལ་མི་བརྩོན་པ་ནི། རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་སྦྱོར་བ་ནི་ཁྲིད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཉམས་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ གཉིས་ཏེ།རང་གི་སྤྱོད་པ་མི་སྒྲུབ་པ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སྤྱོད་པ་ལ་གཞན་མི་སྦྱོར་བ་ནི། ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པར་གནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཞན་གཅེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་མི་མཐུན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་ཚོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་དོན་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཐབས་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཐབས་དང་མི་ལྡན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ངན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། བརྩོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི། སྡེ་སྣོད་མི་ཚོལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་དག་གོ། །བརྩོན་པར་བྱས་པ་ལ་ལོག་པར་བརྩོན་པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མང་དུ་ཐོས་པ་ནི་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་། ཆོས་འཆབ་པ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་པས། ལོག་པར་བརྩོན་པའོ། །དེ་ལྟར་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དག་ནི། དངོས་པོས་ལྟ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་དགོས་པའི་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མང་དུ་ ཐོས་པ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི།དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་ནི་དམན་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐལ་བ་མཉམ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དམན་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དག་ནི་དམན་པ་ལ་བག་མེད་པར་འགྱུར་བས། གང་གི་ཚེ་བརྒྱ་བྱིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ནི་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གོ་རིམས་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །ད་ནི གཞན་ལ་བརྙས་པའི་ཉེས་པ་བཤད་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གཞན་ལ་བརྙས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ལྷུན་ལེགས་པ་ནི་གཟུགས་བཟང་བའོ། །བྱད་ལེགས་པ་ནི་མཛེས་པའོ། །ཕྱུག་པ་ནི་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པས་ནོར་ ཆེ་བ་ནི་[(]གསར་[,]གསེར་[)]ལ་སོགས་པ་མང་བའོ།།ལོངས་སྤྱོད་ནི་འཕྲལ་གྱི་དགོས་པའོ། །ནོར་མང་བ་ནི་གསེར་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །མཛོད་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་གནས་སོ། །བང་བ་ནི་སྣ་རེ་རེའི་གནས་སོ། །རུས་ནི་བ་ར་དྭ་ཛ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའོ། །གཡོག་ནི་ གོ་རེ་ལོང་ངོ་།།འཁོར་ནི་རྗེས་སུ་འཚོ་བའོ། །བསོད་ནམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྩོན་པ་ནི་ལྷུར་ལེན་པའོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་རྒྱལ་པོའི་ས་ལ་གནས་པའོ། །རྒྱགས་པ་ནི་དྲེགས་པའོ། །བག་མེད་པ་ནི་བརྩམ་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ།

就修行而言有五种：不精进于修行，精进于退失修行，精进于不相应修行，精进于远离修行，精进于恶劣修行。不精进于修行有二：不精进于修自道，即'虽知道路'等，道即六波罗蜜。不精进于引导他人入道，即'虽说精进功德'等，不修行即不引导。
精进于退失修行有二：不修自行为，即'虽有善根'等，菩提心是趣入大乘道故。不引导他人入自行为，即'虽具观修瑜伽而住'等，菩萨是珍爱他人故。精进于不相应修行，即'寻求断尽一切烦恼'等，因为发心与修行不相应故。
精进于远离修行有二：远离利他方便大悲，即'以智慧观察'等。远离成办自利一切方便修行，即'不具方便'等，意为远离善巧方便。精进于恶劣修行有二：精进于不应精进之事，即'不求经藏'等，菩萨经藏即六波罗蜜及摄事。顺世外道即断见者。
错误精进于应精进之事，即'虽多闻'等，多闻虽是应精进之事，但隐藏佛法是错误的，故为错误精进。如是信解下劣者，执著事物而为世间利益奔走，因为正等正觉是从多闻而生，非从执著事物而生。行持下劣行为者依止下劣友伴，即'对说法菩萨'等，同分即行持大乘分故。
依止下劣友伴者对下劣放逸，即'何时帝释'等，护世即四大天王等。如是魔业次第即障碍正道者唯是轮回。现在将说轻蔑他人之过失。'菩萨形貌端严'等是轻蔑他人之因。其中身形优美即形貌端严。容貌优美即庄严。富有即具种种受用。受用财富大即金等众多。
受用即当下所需。财富多即种种金等。库藏即种种物品处。仓储即各类物品处。种姓即婆罗豆婆遮等。种族即刹帝利等。仆从即随从。眷属即追随者。福德即布施等。智慧即证得等。精进即专注。自在即住于王位。傲慢即骄慢。放逸即无所作为。

།གང་ལ་བརྙས་ཤེ་ ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ནི་རྟེན་མཆོག་ཡིན་པས་ན། གང་དག་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་བྱེད་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པའི་མཆོག་འདི་ཐོབ་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་གང་ཡང་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་སྟེ། །མ་འོངས་པ་ན་མི་འབྱུང་གནས་ པ་མེད།།ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱིམ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མའི་གནས་ཡིན་པས་ན། འཕགས་པ་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་སྨད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ནི།དེ་གཙོར་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་ཚོགས་གཉིས་དག་ནི་ལམ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་མཆོག་ཅེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འབྱོར་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལུང་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་ པ་མ་གནང་བས་ཇི་ལྟར་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་ན་ཚོགས་གཉིས་དང་ལྡན་པར་འདོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྙས་ཤེ་ན། ཤ་དང་ཁྲག་སྐམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྐེ་བ་ནི་རིད་པའོ། །ཉམ་ཆུང་ བ་ནི་ལུས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པའོ།།ལུས་རྩས་ཡོགས་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་རྐེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་གདུང་ཞེ་ན། མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པའོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ནི་དངོས་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྐེ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ་མདོག་ངན་ཅིང་མི་སྡུག་པར་རིག་ནས་བརྙས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ལ་སྤྱད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཐལ་བའི་ནང་དུ་མེ་བྱུང་བ་ལྟ་བུར་ཉེས་པ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ པ་བསྟན་ཏོ།།ལེགས་པར་བཤད་པ་ཉན་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བས་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །ཆེས་དམན་ཞིང་རྨུགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྤྱིར་ཞིང་བག་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ལོག་པར་བརྗོད་པ་ནི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ངན་པ་སྒྲོགས་པའོ།།འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདིར་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་བདག་གི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ ལས་འདི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དོན་དག་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། གནས་གསུམ་པར་ནི་འཕོ་བ་དང་། །བསྟན་བཅོས་ལེན་པ་རིགས་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ དང་།ཡང་། ལུང་མ་རྟོགས་པའི་རྟོག་གེ་ལ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་གནས་མ་ཡིན། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་། །དེ་ཡང་ལུང་གི་སྔོན་དུ་སོང་། །ཞེས་གསུངས་པས་ལུང་ཉིད་ཚད་མར་བྱའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ། ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་བར་དུ་གཅོད་ པའི་ཆོས་སྤང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།ད་ནི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ནི་འདི་དག་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའོ། །ནན ཏན་གྱིས་བསྲུང་བ་ནི་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ།།ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱིམ་ཇི་ལྟར་གནང་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་འབད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱིམ་སྤང་བར་མི་ནུས་པས་བསྟན་ཏོ།

对谁轻视呢？对于'属于出家的菩萨'所说的，因为出家人是最殊胜的依止，所以说'凡是居住在家中的人，还未曾有任何佛陀，能获得这最殊胜的菩提，将来也不会出现这种情况。'
所谓'从家庭住处出离'，就是舍弃家庭的意思。因为家庭住处是诸多痛苦之处，如同《圣勇猛请问经》中所贬斥的那样。
精进于寻求智慧资粮，是以此为主。那么，二资粮不是道吗？为什么这个最殊胜呢？虽然如此，但因为舍弃一切受用，所以积累福德资粮。如果不是这样，经中也不允许出家人作物质布施，怎么能积累资粮呢？因此认为具足二资粮。
为什么被轻视呢？所谓肉血枯槁，是因为断除非时食等。消瘦就是瘦弱。衰弱是身体没有气力。身体骨瘦如柴是因为过分消瘦。
为什么这样折磨身体呢？如同头和衣服着火一样，表示非常精进的意思。发起精进是努力寻求善法。
大乘是主要事物，因见到消瘦衰弱、容色不好且丑陋而轻视，虽然是对外表的评判，但如同灰中生火一样有过失的意思。
'对此心想'是表示想法。'不愿听闻善说'是表示行为。'极为低劣昏昧'是表示普遍放逸的意思。
现在为显示四种障碍法，说'是哪四种'。邪说是宣说不好的偈颂。
这些与菩萨戒有什么关联呢？因为对一切都说'菩萨'，而且此处也说是大乘的障碍，又从可信的传承上师处如是听闻。
为什么教法是正确的衡量标准呢？因为对极其隐蔽的义理，现量和比量无法运用。如《量理论》中说：'三处转生及，受持教法具德相。'又说：'不解教法之理论，诸法于中不安住，圣者们之智慧何，彼亦依于前教法。'所以应以教法为量。
《经集论释》中依教量所作的障碍法难以断除的论述第七品终。
现在要解说在家人的修行。其中显示正确修行是说'即使这些'等。法是菩萨戒。认真守护是使其不退失。
对于增上意乐不清净者怎么允许在家呢？如何回答呢？答复是虽有努力但无法舍弃在家而显示。

།འོ་ན་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་ལོག་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་ འབད་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་བགྲོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཁྱིམ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ ནི་སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།།ལས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའོ། །སྐྱེས་བུ་ངན་པ་ནི་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་འདོད་པའོ། །ལས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་མི་འཚེ་བའོ། །མཐུན་པ་ནི་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་དང་ མ་འདྲེས་པའོ།།ཡང་དག་པ་ནི་སྲང་ལ་སྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་ནི། གཞན་ལ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མྱུར་དུ་འབྲལ་བའི་བསམ་ པའོ།།སྙིང་པོ་ལེན་པ་ནི། ཕ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཏོང་བ་འཕེལ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱེད་པའོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བ་ནི། མིང་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལོག་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ནི་མི་ཁོམ་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨོས་སོ། །དམུས་ ལོང་ནི་མིག་མེད་པར་སྐྱེ་བའོ།།ཡིད་ཤས་ཆུང་བས་ན་བླུན་པའོ། །ལྕེ་མེད་པས་ན་ལྐུགས་པའོ། །ཤན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གདོལ་པའོ། །དེ་དག་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ཁྱི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་ སྒྲུབ་པ་དངོས་བསྟན་པ་ནི།བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །མངོན་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཐར་པ་འདོད་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ལམ་བསྒོམ་པའོ། །འདོད་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།འདོད་པ་དག་ནི་ཐར་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འདམ་ལྟ་བུའོ། །ཉམ་ང་བའི་ཕྱིར་གཡང་ས་ལྟ་བུའོ། །རབ་ཏུ་བསྲེགས་པས་མེ་ལྟ་བུའོ། །འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པས་སྤུ་གྲི་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།དང་པོ་ནི་ཆགས་པར་གྱུར་པའོ། །བར་དུ་མི་འབྲལ་བས་ན་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཐ་མར་ཡིད་མི་འབྱུང་བས་ན་ཕྱིར་ཞིང་ལྟ་འདོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དམ་པ་མི་བསྟེན་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་འདི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་དེས་ན་འཕགས་ པའི་ནོར་དང་བྲལ་བས།དད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བས་དད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེས་པ་དང་དུ་ལེན་པས་རྨ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ངན་སོང་ངོ་། །དམན་པ་ ལ་ཞེན་པས་མི་གཙང་བའི་སྲིན་བུ་ལྟ་བུའོ།།སྙིགས་མ་ལེན་པ་ནི་སྨད་པ་འདོད་པའོ། །བརྐམ་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཞེན་པའོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་སྤངས་པས་ན་ལྷ་དང་མིའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པའོ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་མི་འཛེམ་པས་ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་བོར་བའོ། །ལོག་པར་འཚོ་བས་ན་ ངན་པར་སྨད་པའི་འཚོ་བ་ཅན་ནོ།།དམ་པའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པས་མཁས་པས་སྨད་པའོ། །བྱ་བ་མི་ཤེས་པས་བྱིས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་དགའ་བས་སྡིག་པའི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཅན་དང་འགྲོགས་པས་བརྟེན་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱེད་པས་ ཀུན་དུ་འཇུག་པའོ།།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་མོས་པས་གཞོལ་བའོ། །གླགས་རྙེད་པས་བུད་མེད་ཀྱིས་ཚུགས་པའོ། །རང་དབང་དུ་བྱས་པས་བུད་མེད་ཀྱིས་འཁོལ་བའོ། །འཁྲིག་པའི་ཆོས་ལ་ཞེན་པས་དབང་དུ་སོང་བའོ། །འཁྲིག་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པས་གཞོལ་བའོ། །མི་གཏོང་བས་འགྲོགས་ པའོ།།དེ་ཉིད་ནི་རྨའི་སྒོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ཕ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

如果有人说：'那么对于他人妻子的邪淫，即使有所努力也无法做到，所以不会构成过失'，这是不对的。与他人妻子交合本身就是极大的自性罪过，而居家则是制罪，为了说明这一点，经中说'居士'等。
圣者是指过去的菩萨。业是指守护戒律。恶人是指贪求现世安乐者。业是指罪过。如法求财是指不以杀生等方式伤害他人。相应是指不与佛塔等混杂。正当是指不以欺诈等手段。这些是从求财的角度而言。
从受用财富的角度而言，'不伤害他人'等。无常想是指思维速疾无常。取精要是指'对父母'等。增长布施是指令布施果报存在。
关于断除邪淫，经中说'大名'等。为显示邪淫果报而说'生于无暇处'。盲者是指生来无眼。因心识微弱故为愚者。无舌故为哑者。屠夫等是指贱民。这些是等流果。异熟果是指'狗'等。
若问何为果报之因，为显示邪淫之事，经中说'何为四'。增上所作是指生起善根。出离是指希求解脱。圣道是指修道。
为显示欲望过患，经中说'譬如'等。欲望难以解脱故如泥沼。令人恐惧故如悬崖。极为炽热故如火。能生怖畏故如剃刀。
为详细说明欲望过患，经中说'大王'等。最初是生起贪著。中间因不离故放逸而行。最后因心不厌离故欲再观看。因此不亲近善士，所以经中说'具戒'等。这些功德是指闻法等。
因此远离圣财，故说'信'等。由于远离功德故说'远离信'等。接受过失故说贪著伤口等。寂静是指涅槃。不应趣入是指恶趣。
执著下劣故如不净虫。取垢秽是指希求卑贱。贪婪是指过分执著。舍弃布施、持戒、忍辱故从天人法退失。对罪过不知惭愧故舍弃惭愧。
邪命故为人所诽谤。非善士行为故为智者所呵责。不知所为故为愚者。随顺彼等故为依止。喜好罪过故为恶意者。与有罪过者为伴故为依附。造作罪过故为趣入。
信受罪过故为倾向。被机会所得故为女人所制。被控制故为女人所役。贪著淫欲故为所支配。信受淫欲故为倾向。不舍离故为亲近。
这就是所谓'行于伤口之处'等。因此舍弃饶益及功德之田，所以说'父母'等。

།དེས་འབྲས་བུ་གང་མྱང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་མ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཕན་ འདོགས་པའི་ཞིང་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།དཀའ་བ་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་དམ་པ་གང་གིས་སྨད་པས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ངེས་དོན་གྱི་ལུང་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བ་ནི། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་འདོད་པའི་ ཉེས་པ་དེ་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར།མི་སྡུག་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་སྡུག་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མི་སྡུག་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་དང་། མི་བརྟན་པས་རབ་ ཏུ་འཇིག་པའི་མི་སྡུག་པ་སྟེ།དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་འཁྲིག་པའི་གཉེན་པོ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་སྡུག་པ་དང་། དམན་པའི་གཞི་དང་དམན་པའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ངན་པའི་མི་སྡུག་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ལྟ་བུ་ལྟོས་པའི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་མི་སྡུག་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་མི་རྟག་ཅིང་མི བརྟན་པ་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་མི་སྡུག་པ་སྟེ།དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་འཁྲིག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ལ་དགོངས་སོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལ་ནང་ལ་བརྟེན་པ་མི་གཙང་བ་གང་ཞེ་ན། རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། སྐྲ་དང་སྤུ་དང་སེན་མོ་སོ། །གློག་པ་དྲི་མ་པགས་པ་ཤ་།རུས་པ་ཆུ་རྒྱུས་མཁལ་མ་རྩ། །སྙིང་དང་མཆིན་པ་གློ་བ་དང་། །རྒྱུ་མ་གཉེ་མ་ཕོ་བའོ། །མཆེར་པ་ཕྱི་ས་མཆི་མ་རྡུལ། །མཆིལ་མ་སྣབས་དང་ཆུ་སེར་ཞག་།རྐང་དང་ཚིལ་དང་བད་ཀན་མཁྲིས། །རྣག་དང་ཁྲག་དང་གླད་སྤྲི་དང་། །གླད རྒྱས་དང་ནི་གཅིན་དག་དང་།།མི་གཙང་རྫས་ནི་སུམ་ཅུ་དྲུག་།ནང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་འདོད། །རྣམ་པར་བསྔོས་ཤིང་རྣགས་པ་དང་། །འབུས་གཞིགས་རྣམ་པར་བམ་པ་དང་། །ཟོས་ཤིང་དམར་དང་རྣམ་འཐོར་དང་། །རུས་གོང་ཀེང་རུས་རྣམ་པ་གཉིས། །དེ་བཞིན་མི་ གཙང་གོས་པ་དང་།།བསྟི་བ་ལྗན་ལྗིན་གང་བ་རྣམས། །མི་གཙང་ཕྱི་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། །བསྒོམ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ནང་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ནང་གི་འདོད་པ་རྣམས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་ པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འཁྲིག་པ་ལ་འདུན་པ་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ། ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་། རེག་པ་དང་། ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལ། རྣམ་པར་བསྔོས་ཤིང་རྣགས་པ་དང་། །འབུས་གཞིགས་རྣམ་པར་བམ་པ་དང་། །ཟོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དམར་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །རུས་གོང་དང་། ཀེང་རུས་ དང་།རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །རྣམ་འཐོར་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལུང་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤི་ནས་ཞག་གཅིག་ལོན་པའམ་ཞེས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཤི་ནས་ ཞག་གཅིག་ལོན་པ་འམ་བདུན་ལོན་པའི་བར་གྱིས་དུར་ཁྲོད་བྱ་རོག་དང་ཆུན་ལག་དང་།བྱ་རྒོད་དང་། ཁྱི་དང་ཝ་དག་གིས་ཟོས་པ་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པར་བསྔོས་ནས་ཟོས་པའི་བར་བསྟན་ཏོ། །པགས་པ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཆུ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟུངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པར་དམར་བ་བསྟན་ ཏོ།།དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རུས་པ་གང་དག་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀེང་རུས་བསྟན་ཏོ།

若问其果报如何？即所谓堕入地狱等。
若问父母如何成为恩田？即所谓历经艰辛等。
如是圣者何以诃责？即所谓大王等。
以了义经而总摄此义，即说'月灯经中亦云'。
今为断除彼等欲望过患，故说当修不净观。不净观是贪欲的对治，故而宣说。
其中不净观有六种：一、针对淫欲贪著的不净观；二、因无常而坏灭的不净观；三、就此义而言，是对治淫欲的身心痛苦的苦不净观；四、就低劣根基和低劣界如欲界而言的劣不净观；五、相对无色界而言的色界，或相对涅槃而言的有顶以下的相对不净观；六、三界的一切结缚等烦恼的不净观；五蕴无常不坚固而坏灭的不净观。就此义而言，是对治淫欲，故意在不净观。
此有二种：依内及依外。
其中依内不净者何？即三十六种物：发毛爪齿、垢腻皮肉、骨筋肾脉、心肝肺腑、肠胃脾脏、大小便利、泪汗唾涕、黄水脂肪、痰胆脓血、脑髓脑膜、小便等物，此三十六种不净物，是为依内。
青淤腐烂、虫蛀膨胀、残食鲜血、分散骨节、枯骨二种、以及不净、污秽狼藉等，是为依外不净，为修习所缘。
其中缘于依内不净观者，是为对治内在欲望中对欲的贪著而调伏其心。
其中缘于依外不净观空性者，是为对治对外在欲尘的淫欲贪著，具足四种：色、形、触、受用的贪欲而调伏其心。
其中，'青淤腐烂、虫蛀膨胀、残食'等作意，是为断除对色的贪著。'鲜血'是为断除对形状的贪著。'骨节、枯骨、骨骸'作意，是为断除对触的贪著。'分散'是为净化对受用的贪著之心。
因此，经中世尊亦说：'死后经一日'等。其中'死后经一日乃至七日，见尸陀林中为乌鸦、秃鹰、鹫鸟、狗、狐所食'等，是说明从青淤到残食。'无皮肉血筋之精华'是说明鲜血。'见尸陀林诸骨'是说明枯骨。

།ལག་པའི་རུས་པ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་འཐོར་བ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། ལུང་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་བམ་པ་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བམ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་སྨོས་པར་ཟད་ཀྱི་རྒྱས་པར་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་ངོ་། །ད་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་ནི་ སྲོག་གཅོད་པ་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ནི་གཞི་དང་བསམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་དབང་གིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཡིན་པ་དང་། སྲོག་ཆགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བསད་པའི་བསམ་པ་དང་། བརྩལ་བ་བྱས་པ་དང་། དེས་ཤི་ནས་གཞི་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་དང་། ཆོས་དང་། རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྲུངས་པའམ། རང་དབང་བའི་ཡང་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། གནས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡན་ལག་མ ཡིན་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་བའི་བསམ་པ་དང་། གནས་ནས་གནས་སུ་སྤགས་པ་ལས་སྡིག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྫས་དེ་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རིག་པར་བྱའོ། ། བསླུ་བའི་བསམ་པ་དང་། ལྟ་བ་ཡིད་ལ་བཞག་ནས་དོན་གོ་བ་ལ་ཚིག་གམ་ལུས་ཀྱི་རེག་བྱེད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་ངེས་པར་སྨྲས་ནས་ཡང་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསླུ་བར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པས་རིག་པར་བྱའོ། །མི་དགའ བར་འདོད་པའམ་དབྱེ་བའི་བསམ་པས་འགའ་ཞིག་ལ་མི་དགའ་བ་ཐོས་ནས་དེ་ལ་བསྙད་པ་དང་།དེ་ལ་ཐོས་ནས་འདི་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། ཡང་དག་པའམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཕྲ་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ན། བརྫུན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལ་ལ་དག་ན་རེ། བརྫུན་ ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱེ་བའི་བསམ་པས་ན་འདི་ནི་ཕྲ་མ་ཡིན་ལ། སླུ་བའི་བསམ་པ་མེད་པས། བརྫུན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་ན་ཡང་། བརྫུན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། བསམ་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཁྲོས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕ་རོལ་པོ་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་པས་དོན་གོ་བར་སྨྲ་ན་ཚིག་རྩུབ་མོའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་མི་གོ་བར་སྨས་པ་ནི་ངག་འཁྱལ་བའོ། །དེ་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་ཚིག་གཞན་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་བརྗོད་ན་ངག འཆལ་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་གསུམ་ཡང་བརྫུན་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་ལ། སྡིག་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་བརྫུན་དང་འདྲའོ། །གཞན་གྱི་ནོར་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་ནི་བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ལས་ནི་གནོད་སེམས་ ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ལྟའོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་གསུམ་གྱི་སྡིག་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལས་རིག་པར་བྱས་ལ། བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ནི་དམིགས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་དགེ་བ་བཅུ་གཞི་ལ་ སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱད་པ་ལས་ནི།གནོད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྡུའོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དབང་གི་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི། འཕྲལ་ལ་འམ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་བྱེད་པ་དང་། མྱོང་བའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རྣམ་པར སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དུའོ།

以'手骨也分散'等词句表明了分散的状态。由于这是菩萨应当修习的，所以经中也说'因为不见尸体，所以应当修习尸体想'等。这里只是略说，详细内容将在下文出现。
现在说明十不善业的危害。如是等所说，十不善业即从杀生到邪见。其中杀生等应当从事物基础、动机、烦恼、加行和究竟等方面来了解。
其中杀生是从对方确实存在、认知为有生命、有杀害的意图、付诸行动、因此而死亡等特殊基础来理解。对于受种姓、法律、王权保护或自主的人，在非时、非处、非境、非支分等情况下也是如此。
不与取的过失应当从他人所拥有的物品、认知为他人所有、有盗取的意图、从一处移至他处等特殊情况，以及该物品的特性和加行等特殊情况来理解。
妄语的过失应当从欺骗的意图、心中持有见解后以语言或身体表达使对方理解、对怀疑者确定地说出而成为妄语等特殊情况，以及意乐的特殊性等来理解。
离间语的过失应当从不喜或分裂的意图，听到某人不喜后向其传说，或听到后对此人说，无论是真实或不真实都应理解为离间语的过失。
如果不真实，是否为妄语？有人说是妄语。有人说不是，因为有分裂的意图这是离间语，没有欺骗的意图就不是妄语。因此，即使说不真实的粗语也不会成为妄语，因为两种意图不可能同时存在。
粗恶语的过失应当从具有愤怒之心，想要令他人痛苦而说出能理解的话语来理解。说出不能理解的话语是绮语。除这三种之外，其他任何带有烦恼心所说的话语都应理解为绮语的过失。
这三种业道也可以像妄语一样用身体来做，其过失的特殊性也与妄语相似。从对他人财物生起贪欲，应理解为贪欲的过失。从对众生生起嗔恨，应理解为害心的过失。
邪见如前所述。这三种业道的过失特殊性，应当仅从意乐的特殊性来理解，而贪欲还应从所缘的方面来理解。
如是圆满具足基础等支分而行十不善业，因为会带来危害，所以说是不悦意的果报。'等'字是包括妄语等。
果报有四种：异熟果、等流果、增上果和士用果。其中士用果是立即或很快就会感受到的。增上果是在外在成熟的。等流果从作用和感受的方面有两种。异熟果是在三恶道中。

།དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུ་བཞི་མཚོན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འོ་ན་སྡོམ་པ་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཉེས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཚེ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་སྨོས་སོ།།འདིར་ནི་མཚོན་པར་ཟད་ཀྱི་ཞིབ་ཏུ་མདོ་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཕྱོགས་མཚོན་པ་ནི་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་མིར་གྱུར་པའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་ པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པར་དགའ་བ་སྟེ།ཐམས་ཅད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ནད་མང་བའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ལོ་ཐོག་ལ་སོགས་པ་ཁ་བ་དང་། ཤིན་པ་དང་། རུལ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེས་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །འདོད་པ་ ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི།གཡོག་འཁོར་མི་སྲུན་པ་དང་། ལྷོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཆུང་མར་འགྱུར་བའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ལུད་ཁུང་དང་ལྗན་ལྗིན་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་མེད་པ་དང་ གཞན་དང་ཐུན་མོང་བའོ།།དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་སད་དང་མུ་གེ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ནི་སླུ་བ་དང་སྐུར་པ་མང་བའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ཧ་ཅང་ཆར་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྲ་བའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ནི་གཡོག་འཁོར་མི་འདུམ་པ་དང་། ངན་པར་འདུ་བའོ། ། དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི། ས་གཞི་གྱེ་གུ་དང་མཐོ་དམན་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའོ། །ངག་རྩུབ་པོའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི། ཞེར་འདེབས་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚིག་ཐོས་པའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ས་གཞི་རྩུབ་པ་དང་ཚེར་མ་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིག་འཁྱལ་པའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ནི་ཚིག་མི་བཙུན་པ དང་།མ་བརྟགས་པར་སྤོབས་པ་ཅན་ནོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ལྗོན་ཤིང་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ནི། འདོད་པ་ཆེ་བ་དང་ཆོག་མི་ཤེས་པའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་བའོ། །གནོད་སེམས་ ཀྱི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་གཞན་གྱིས་འཚེ་བ་དང་གླགས་ལྟ་བར་འགྱུར་བའོ།།དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་གཅན་གཟན་གདུག་པ་དང་སྲིན་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་མང་བར་འགྱུར་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པས་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། གཡོ་སྒྱུ་ཅན་ནོ། །དབང་གི་འབྲས་བུས་ནི་མགོན་མེད་ཅིང་སྐྱབས་ མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཁྲིད་དོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཁྲིད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྲིད་དོ། །ཅི་དེ་བརྒྱ་ལ་མིར་སྐྱེས་ན་ ཡང་འབྲས་བུ་གཉིས་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ནད་མང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལོངས་སྤྱོད་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད ཡིན་ལ།མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི། ཤིང་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། མེ་ཏོག་བྱུང་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །གནས་པ་མི་རྟག་པ་ནི་འབྲས་བུ་བྱུང་ ནས་ཡང་མེད་པའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ།

因此为了表示四种果报而说'异熟'。那么是否仅对具戒者才成为过失呢？不是的。为显示是一切共同的，说'并非仅对菩萨显示邪行'。此处仅是略举而已，详细应当从经中了知，这是说广说略举。
其中杀生的等流果，转生为人时有两种：作业等流和感受等流。其中作业等流是在一切处喜欢杀生，应当了知一切皆如是。感受等流是短命和多病。增上果是庄稼等遭受霜打、干枯、腐烂，由此成为非时死亡的因缘。
邪淫的感受等流果是仆从不驯服，妻子不贞。增上果是生于粪坑和泥泞之处。
不与取的感受等流果是无财富和与他人共用。增上果是遭遇霜雹和饥荒等。
妄语的感受等流是多受欺骗和诽谤。增上果是过度降雨等。
离间语的感受等流是仆从不和睦，结交恶友。增上果是生于高低不平的土地。
粗语的感受等流是受辱骂和听闻不悦耳的言语。增上果是土地粗糙多荆棘等。
绮语的感受等流是言语无威信，不加思考便轻率发言。增上果是树木无枝叶果实。
贪欲的感受等流是贪欲炽盛和不知足。增上果是受用和谷物等逐渐减少。
害心的感受等流是遭受他人伤害和寻找机会加害。增上果是猛兽毒虫和火灾等增多。
邪见的感受等流是恶见和狡诈。增上果是无依无怙等。
因此依据异熟和感受等流，《十地经》中广说：'杀生导致堕地狱，导致投生旁生，导致投生阎魔世界。若百世转生为人，也将感受两种果报，即短命和多病'等。其中因为是主要的，所以仅说地狱，详细应当从《正法念处经》中了知。
现在为了断除对财物和生命执著的邪行，说'对财物和生命执著'等。邪行是障碍的因。其中首先总说，即'大王'等，财物和身体等是无常，无常的含义是无有的含义，以梦的比喻显示。无常性以'从树'等说，以开花后结果的比喻显示财物和身体等生起无常，以果实生后复归于无的比喻显示住时无常。

།འགྲིབ་པ་མི་རྟག་པ་ནི་འདབ་མའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་སྲིད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེའོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མཐའ་དག་ལ་དབང་བའོ། །འདོད་པ་ ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ།།དབང་བ་ནི་དབང་མེད་པའོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན་གླང་པོ་ཆེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། ཤིང་རྟ་ནི་ཐེག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེའི་སྟེང་དུ་དཔུང་བུ་ཆུང་བསྣན་པ་ནི་དཔུང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བདེ་བ་སྐྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ པའོ།།སྲས་དང་བཙུན་མོ་དང་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་འཁོར་ཏེ། བདེ་བ་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་ནང་གི་སླས་ནི་སླས་ཏེ་བཙུན་མོ་དམ་པའོ། །བློན་པོ་དང་རྩིས་པ་དང་སྣ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་འཁོར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ སྟེ།དེ་ལ་འཁོར་ལོའི་འཐབ་པའི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་སྣ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པའོ། །སྒོ་བ་དང་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ཉེ་བའི་འཁོར་ཏེ། བདེ་བ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་བསྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཕ་མ་ནས་རྟེན་གྲོགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི། འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་སྟེ། བདེ་བ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ པའོ།།བྲན་པོ་ནས་ཞོ་ཤས་འཚོ་བའི་བར་ནི། ཕྱིའི་འཁོར་ཏེ། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཆུད་མི་གསོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡུལ་གྱི་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་འཁོར་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གསེར་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནོར་བུ་དང་བྱ་བ་དག་གོ། །གོས་དང་ནོར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།འབྲུ་དང་བང་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསག་པར་བྱ་བའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་འགྲོས་ནས་ཞིང་གི་བར་དུ་བསྡུ་བ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་འཕེལ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་མི་རྟག་པར་བསྟན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྲོག་མི་རྟག་པར་ བསྟན་པ་ནི།བོར་ཏེ་འགྲོ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་ཀྱིས་གཉེར་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འགྲོ་དགོས་ན། །ལོངས་སྤྱོད་མཛའ་དང་གཉེན་གཤེས་རྗེས་མི་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི་ སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པས་ན་མི་རྟག་པ་སྟེ་སྐྱེས་ནས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུན་མི་རྟག་པས་ན་མི་བརྟན་པ་སྟེ་བློ་རྩིང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གློ་བུར་གྱིས་མི་རྟག་པས་ན་ཡིད་མི་བརྟན་པ་སྟེ། དུས་ལ་མི་སྡོད་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཀྱིས་མི་རྟག་པས་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དུས་ཀྱིས་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་མི་རྟག་པས་ན་ཡུན་ཐུང་སྟེ་རིང་དུ་མི་གནས་པ་ཞེས་སྔ་མ་ཕྱི་མས་བཤད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་ལ་ཚེ་མི་རྟག་པ་ནི་མཐར་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒས་པ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་མི་རྟག་པ་ནི་ཟད་ཅིང་ འཇིག་པ་སྟེ།ཟད་པ་ནི་རང་གི་ཉམས་པའོ། །འཇིག་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པས་ན་སྒོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་དག་ནི་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་འདུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་རྒུད་པ་དང་དགའ་བ་དག་ནི་སོ་སོར་འགྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ནད་མེད་པ་མི་རྟག་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང་འཚེ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ནད་ནི་སྡར་མ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ན། ངག་གི་སྐྲག་པ་སྟེ། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །གློ་བུར་བའི་ནད་ནི་མཚོན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕྲལ་དུ་འབྱུང་བས་འཚེ་བ་དང་བཅས་པའོ། ། སྲོག་མི་རྟག་པས་འཆི་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མྱ་ངན་མང་བའོ། །ལུས་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འཁྲུག་པ་མང་བ་སྟེ། ལུས་ལས་ཀྱང་འཆི་བའི་རྐྱེན་གྱི་མྱ་ངན་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

以树叶为喻说明衰减无常。如是将比喻与意义相配合，即所说'如是'。王位即是珍宝和近似珍宝。权势即是对一切受用的掌控。欲望即是色等。掌控即是无有掌控。
这些是什么呢？所说的大象等，即大象、马、车乘是乘具受用。其上增加小兵即是四种军队，是就护持安乐而言。
所说的王子、王妃和童子是内眷属，是就享受安乐而言。其中内妃即是妃子，是殊胜王妃。所说的大臣、算师和属于重要人物是近眷属，是就增上受用安乐而言。其中轮战大臣是属于重要人物的大臣。
所说的门卫和眷属是与之亲近的眷属，是就守护不违安乐而言。从父母到依止友伴为止是眷属之主，是就获得安乐而言。从奴仆到以酸奶为生为止是外眷属，是就不失安乐因而言。所说的国民是属于类别的眷属，是就结合安乐而言。
金银等是宝物等。所说的衣服和财物是就受用而言。所说的谷物和仓库是就积蓄而言。'等'字是从走兽到田地的总摄，这些也显示增长、住留和毁灭无常。
如同受用一样显示生命无常即是'必须舍弃而去'，如说：'为时所迫王必去，受用亲友不相随。'
现在由于如是显示无常，故说'无常'等。首先总说，由刹那无常故无常，因为生已即灭。由相续无常故不坚固，因为粗心也能了知。由突然无常故意不坚固，因为不住时而坏灭。由时间无常故变异，因为随时改变。
如是由无常故短暂，即不长久住，应以后者解释前者。现在当别说，首先寿命无常即是'终至衰败'，衰老因不悦意故为衰败。受用无常即是耗尽和毁灭，耗尽是自身衰损，毁灭是突发因缘。
一切本性皆是如此故说'门'，因为往彼处故。受用和身体如同车乘部件聚合，衰败和欢喜如同分散。
健康无常即是'具有恐惧和损害'等，俱生疾病如同天生本性故为语言恐惧，即具有恐惧。突发疾病如同武器刺痛，因为立即发生故具有损害。
由生命无常死亡是心苦因故多忧愁。是身苦因故多烦恼，即从身体也生起死缘的忧愁和烦恼等，如是所说。

།འཆི་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ ཤེས་ཀྱིས།།དེ་ཡི་ལུས་ནི་བོར་བ་ནས། །དྲན་པ་མེད་དེ་ཤིང་ལྟ་བུར། །ས་ལ་འགྱེལ་ནས་ཉལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དག་ནི་ས་ལ་འབྲུལ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ལུས་འདི་འཇིག་།དབུགས་རྒྱུ་བ་དང་སྲོག་དག་ནི་འཆད། རུས་པ་དང་ ཤ་དང་ཁྲག་དང་རྒྱུས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་སོ་སོར་འགྱེས།སྐྲ་དང་རུས་པ་དག་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་འཐོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་དུས་ངེས་པ་ མེད།མདོ་སྡེ་ལས་མཐར་སྒོ་གཅིག་ཏུ་འདུ་བས་ནི་དྲི་བ་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གདམས་པ་ནི། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་མི་རྟག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་ མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་།ཕྱིའི་མི་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་མི་རྟག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་པ་དང་། རྒྱུན་མི་རྟག་པ་དང་། གློ་བུར་གྱིས་མི་རྟག་པའོ། །ཕྱིའི་མི་རྟག་པ་ནི་དུས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱ་བ་དང་། གནས་སྐབས་ རྣམ་པ་དགུར་རང་གི་ལུས་དང་མགོ་བསྒྲེ་བས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་སྐབས་ནས་ཞིབ་ཏུ་འབྱུང་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ནི་མི་རྟག་པས་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱའོ། །ཟད་པ་དང་འཇིག་པ་དག་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ལུས་ལ་ལྟོས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་ པའི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཞེ་ན།ལ་ལ་ན་རེ་འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་སྒོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ལུས་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱའི་བབ་ཅོལ་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ ལྟར་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གྱིས་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་ལུགས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པའི་རབས་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ད་ནི་གང་གིས་མི་རྟག་ པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་དཔེར་དགོད་པ་ནི་རི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐོག་ཏུ་བབ་པས་ན་རི་དཔེར་དགོད་པའོ། །རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་ཕྱོགས་བཞི་སྨོས་སོ། །མི་ཟློགས་ཤིང་མི་ཤིགས་པར་བསྟན་པས་ན་སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབུག་པར་མི་ ནུས་པས་ན་སྲ་བའོ།།མཁྲེགས་པས་ན་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །འཕན་མེད་པས་ན་མ་ཞིག་པའོ། །སེར་ཀ་མེད་པས་ན་མ་གས་པའོ། །གསེང་མེད་པས་ན་ཁོང་སྟོང་མ་ཡིན་པའོ། །གཞིག་པར་མི་ནུས་པས་ན་མཁྲེགས་པའོ། །བར་མེད་པས་ན་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའོ། །འཕངས་དང་རྔམས་ ཆེ་བས་ན་བྱིན་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བའོ།།དེ་ལྟར་བཤད་པའི་དཔེ་ཉིད་སྦྱར་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སྨོས་ཏེ། བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤུགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་འདིར་བཞི་བསྟན་ཏེ།ལུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒ་བ་དང་ན་བའོ། །སྲོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆི་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒུད་པར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འཇོམས་པ་ནི་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་ལང་ཚོ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་པ། ན་བ། ཕངས་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། མངོན་པར་དགའ་བར་བྱའོ། །ལང་ཚོའི་མཐའ་ནི་རྒ་བ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྡུག་པ་དང་། མི་ན་བ། མི་ཕངས་པ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། མངོན་པར་དགའ་བ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤྱིར་བསྟན་ནས།ད་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བ་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

什么是死亡？当寿命、体温和意识，离开了他的身体之后，失去知觉如同木头一般，倒在地上而成为躺卧状态，这就是死亡。肢体和支节散落在地上，由四大组成的这个身体毁坏，呼吸和生命终止，骨头、肉、血液和筋脉等各自分离，头发和骨头散落在四方八方，应当以这样的方式解释散落等词语。所谓'毁坏'是'必定'的意思。这些也没有确定的时间。
经中最终归于一门，为了对一个问题作出回答而说'有法'。为了断除颠倒执著，对无常性的教诲是：'因此'等等。这里的无常有两种：内在无常见和外在无常见。其中内在无常是刹那无常、相续无常和突然无常。外在无常是时间的无常，即破碎等等。这些也要反复修习，通过九种情况与自身和头部对照，就能断除颠倒执著。
如同在念处经中详细所说的那样，观察就是以无常观察。尽和灭是针对内外身体而言。如何修习对享受的贪著的对治？有人说就是修习欲望的过患。有人说通过修习身体无常就能断除对享受的贪著。法王应当如法而行，不应该轻率。
怎样呢？'随顺而行'是说应当如佛所说那样而行。非法就是不如法，例如如同游方菩萨的本生传所说。现在以什么来说明无常性呢？'譬如'等等，首先举例说'大山'，因为遭受雷击而以山为比喻。说四方是为了显示衰老等。为了显示不可阻挡和不可摧毁而说坚固等：因为不能钻透故为坚固，坚硬故有坚实，无裂缝故未破坏，无裂痕故未开裂，无空隙故非空虚，不能摧毁故坚实，无间隙故完整，广大高耸故雄伟高大。
如此解释的比喻本身的运用是'如是'所说。'不易阻止'是说，以力量断除烦恼而从束缚中解脱，这是所要表达的。其中依据身体、生命和受用而在此显示四种：依据身体而显示衰老和疾病，依据生命而显示死亡，依据受用而安立衰败，摧毁是为了夺取。
如经中所说：'比丘们，青春对一切世间人是可爱的、健康的、珍贵的、悦意的、令人欢喜的。青春的终点是衰老，比丘们，对一切世间人是不可爱的、不健康的、不珍贵的、不悦意的、不令人欢喜的。'如是等等。如此总的显示了颠倒执著后，现在要特别说明断除对身体的贪著，因为这是一切颠倒的根本。

།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ལུས་མི་རྟག་པ་བསྟན་པ་ནི། འཆི་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་འདོད་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པས་རང་དབང་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། རི་དགས་ ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཞེས་དཔེས་བསྟན་ཏོ།།དཔེ་གཉིས་སྦྱར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཆི་བདག་ནི་གཤིན་རྗེ་ལ་བྱའོ། །གསལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་བདེ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱགས་པ་དང་ནི་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ ལྟར་མི་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྲིད་པ་བཞིར་བརྒྱུད་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞི་མྱོང་སྟེ། འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་། བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་དང་། སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིར་རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞི་མྱོང་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱགས་པ་ དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་བསྟན་ཏོ།།ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ནས་ཡང་སྲིད་པ་ལ་ནི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་ཏེ། འཇུ་ཞེས་བྱ་བས་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཆད་པར་མི་འགྱུར་བར་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་ བསྔལ་ནི་ལུས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལ་སྲིད་པར་འགྱུར་བའོ།།ལ་ལ་ན་རེ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ནི་མེད་དེ། ལུང་ལས་བར་མ་དོའི་བཤད་པ་ཡང་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་བར་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པ་ནི་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་བྱད་གཟུགས་འཛིན་པ་སྟེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན།དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡང་སོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མུན་པ་ཆེན་པོར་ནི་ཞུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡིག་པ་བྱེད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་ པའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ།དེ་དག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་ཕྱིར་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཀའ་ཐུབ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཆོས་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།ལ་ལ་ན་རེ་སྦྱིན་པ་ནི་གཏོང་བའོ། །དཀའ་ཐུབ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ངོ་། །ཆོས་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་ངན་སོང་གིས་སྤོང་བར་འགྱུར་བས། ལུང་ལས། སློང་བ་ཆུང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །བདེན་པར་སྨྲ་བྱ་ཁྲོ་མི་བྱ། །རྣམ་པ་འདི་གསུམ་གནས་བགྱིས་ན། ། ལྷ་ཡི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཆོས་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དཀའ་ཐུབ་ནི་སྡིག་པ་བཤགས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་། ཞིང་དང་། བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་ཆོས་ནི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་འདོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་བཤད་པ་ཕྱུགས་བསད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་སྐྱབས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལ་ལ་ན་རེ་བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི། ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་གི་གྲོགས་ཡིན་པས། འཕགས་པ་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་ བརྗོད་པས་ན་ཆོས་མ་གཏོགས་པ་སྐྱབས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ད་ནི་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པའོ། །སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་འཆི་བས་འཇིགས་སྐྲག་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། འཆི་བ་ལ་ལས་རྗེས་སུ་འབྲེང་བས་ན་ལས་མི་དགེ་བ་སྤངས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །འོ་ན་ལུས་འདི་ནི་གུས་ཤིང་གཅེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ བའོ།།ལས་ནི་གུས་པར་བྱས་ཤིང་གཅེས་སུ་བྱས་པ་ཡང་འཆི་བའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་ལེགས་པར་ཡང་ཡོངས་སུ་བཙས་པས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིའི་མི་མཐུན་པ་ལས་ནི་བསྲུངས་ཞེས་བྱ་བའོ།

首先讲述身体无常的道理，即是死亡。而死亡是不由自主、受制于他人的，这以'兽王狮子'的比喻来说明。
将两个比喻联系起来说'如是'，死主是指阎罗。'明显'是痛苦的同义词。怎样呢？即是'远离骄傲'等等。
为何会痛苦呢？在四种有中轮回时经历四种痛苦：死有、中有、前有和生有这四种，远离骄傲等四种痛苦。其中'远离骄傲'等说明了诸多死亡之苦。
从业有到后有'趣入'等词说明了中有的痛苦。'趣入'是指如同果报的因一样不会间断而生起。这里的痛苦是指无差别的身体趣入轮回。
有人说中有是不存在的，经中关于中有的解释是指去往他处的过程。
前有的痛苦是指取得投生处的形貌，如本经所说'若将投生地狱，则成为地狱有情'等。因此说'入大黑暗'，是因为造作罪业的显现。
未来投生地狱等处是有的痛苦，在那些处所结生相续，故本经中说'将会投生'。
那么，什么能救护这些痛苦呢？说到'布施'等，苦行是指戒律，法是指闻法等。
有人说布施是指舍施，苦行是指具足八支的斋戒，法是指忍辱。这三者能断除恶趣，如经中说：'虽少亦当施，说实不应嗔，若住此三者，当生于天中。'
有人说法是指皈依，苦行是忏悔罪业，布施是指具有事物、福田、发心等殊胜特点。
有些人认为法是指忍辱等四法。世间非法而说为法的，如杀生祭祀等并非安乐之因，故说'别无他处皈依'等。
有人说儿女等仅是今生的伴侣，如《圣勇猛请问经》中也如是说，故说'除法外别无皈依处'等。
现在劝修无常，说'是故'。事物即是坏灭。因为能生厌离心，所以应当畏惧死亡。
那么应当做什么呢？因为死亡随业而行，所以应当断除不善业，即'行持法政'等。'随顺'是指跟随。
若有人争论说这个身体应当爱护珍惜，因为具足一切功德，对此问'为什么呢？'
即使善加爱护珍惜的身体，在死时也将失去一切功德而变得毫无意义，故说'善加守护、善加保养'等，即是说要防护外在的违缘。

། ནང་གི་མི་མཐུན་པ་ལས་ནི་བཙས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པའོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱོར་པའོ། །ཡུན་རིང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་འཚོའི་བར་དུ། དེ་ལ་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མི་རྟག་པ་བསྟན་པ་ནི། བཟའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྟེ།བཟའ་བ་ནི་འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པའོ། །བཅའ་བ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་ལ་སོགས་པའོ། །མྱང་བ་ནི་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པའོ། །ངོམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་བཏུང་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །བསོད་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །གཙང་བ་ནི་གཡོས་ལེགས་པའོ། །ཚིམ་པ་ནི་འབྲུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་ རྟག་པས་ན་ཐ་མའི་མལ་ན་འདུག་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། བཀྲུས་ཤིང་བསྐུས་ཏེ་བདུག་པས་བསྒོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་ང་བ་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པའོ། །རེག་པ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་ཀ་ཤིའི་རས་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྒྲ་སྙན་པ་མི་རྟག་པ་ནི། བུད་མེད་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །ད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་མི་རྟག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེའི་ བྱ་བ་ལ་ཁ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། ཤིང་རྟ་ནི་ཞོན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དུང་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲ་སྙན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གདུགས་ནི་དགའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚོན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ནོར་ བུའི་ཡུ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་བསིལ་བའི་བྱ་བའོ།།གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་དཔུང་བུ་ཆུང་ནི་བདེ་བ་སྐྱོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བློན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། གཡོ་བ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཞོན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་རྟག་པར་བསྟན་ པ་ལ་སོགས་པ་དང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།འོ་ན་རྒྱལ་པོ་འབའ་ཞིག་གི་ལུས་མི་རྟག་གམ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་པས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །འོ་ན་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ཐབས་ གང་གིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་སྤང་བའི་ཐབས་གསུངས་པ་ནི།མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུ་ཚེ་འདི་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་པས་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་གདམས་པ་ནི་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཟད་པ་དང་། འཇིག་པར་ལྟ་བའོ། །འཆི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་གི་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པས།ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སྒོམ་པར་གདམས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆགས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ ལས་ཐར་བ་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་ལྡོག་པས།འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་སྒོམ་པར་གདམས་པ་ནི། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སླར་ཡང་ཕྱིར་འཁོར་བར་འགྱུར་བས་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ མཐོན་དམན་གྱི་ཉེས་པ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚེའི་དོན་ཏོ། །ནད་མེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྲོག་དང་ལུས་ཀྱི་བདེ་བས་ཁེངས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པ་དག་ནི་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ་གང་ཞིག་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བརྟེན་པར་ རིག་ནས།འདོད་པ་དག་ནི་ལན་ཚྭའི་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཕྱིར་ཞིང་གདུང་བར་འགྱུར་བས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པ་རྣམས་རྙེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྙེད་པའམ་སོ་སོར་རྙེད་པའོ། །སྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ བསགས་པ་འམ་རབ་ཏུ་བསགས་པའོ།།ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྟེན་པའོ།

从内在的不调和中产生，所谓功德即是色、声、香、味、触。所谓具足即是圆满。所谓长久即是终其一生。
其中示现圆满味的无常是：所谓饮食等，饮食即是米饭等。所谓咀嚼即是甘蔗等。所谓品尝即是蜂蜜等。所谓饱足即是饮品的差别。所谓美味即是悦意。所谓清净即是烹饪良好。所谓满足即是谷物等。由于这些也是无常的，所以说'当处于临终之床时'等。
示现圆满香的无常是：所谓'沐浴涂香熏以香料'等。所谓臭味即是不悦之香。
示现触的无常是：所谓'迦尸国的布料'等。
悦耳声音的无常是：所谓'处于女人之中'等。
示现色的无常是：所谓'在你的家中'等。所谓必定即是确定。
现在为了示现受用的差别无常，所以说'乘象'等。象、马、车是乘骑的受用。螺等是悦耳声音的受用。伞盖是喜悦的受用。胜幢等是标志的受用。这是色的差别。宝柄等是清凉的作用。
象、马、亲随是为了保护安乐而设。大臣等是表达吉祥的。示现这些无常是：所谓'不动'等。应当依次配合乘骑受用的无常等。
那么是否只有国王的身体无常呢？说'一切身体的自性都是如此'，应当一概回答说一切众生都将死亡。
那么如何才能从死亡痛苦等中解脱呢？所说的断除方法是：所谓'观无常'等。由于一切痛苦的因是对今生的贪著，所以教导忆念死亡，即是观无常、观尽、观坏。
死后恶趣痛苦的因是不善，所以教导修习业果信心，所谓'无贪著'等。由于不善十业道的因是贪等，所以应当断除。
若不从轮回中解脱，死亡的痛苦就不会止息，所以教导修习轮回过患，所谓'王权自在'等。以'断'字表示会再次轮回，所以应当断除，如论师所说的轮回高低的过患。
所谓命即是寿命的意思。不应以无病即身命和身体安乐而骄傲，这是其义。
若问为何说欲望是应当受用的，对此质疑说：了知凡是满足的都应依止。欲望如同咸水，会再次引生痛苦，因为无义利所以不应依止。所以说'得到诸欲或'等。就获得而言是得到或各别获得。就守护而言是积聚或极度积聚。就受用而言是依止。

།ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པས་ཚིམ་པར་མི་གསུང་བ་སྟེ། ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཕན་ ཡོན་བསྟན་པ་ནི།ངོམས་པའི་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི་བདེན་པ་མ་ནོར་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་ཏེ། སློབ་ དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལོག་པར་བསླབས་པ་སྤངས་པ་བཤད་ནས། ད་ནི་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་ལུས་ལ་མི་སྡུག་པར་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པར་ བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའོ།།ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། ལུས་འདི་ལ་སྐྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་ནང་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་བམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་ གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།རང་བཞིན་མེད་པའི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྒོམ་པ་ནི་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།བསྒོམ་པའི་ཐབས་སུ་གནས་བསྟན་པ་ནི། དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་འདུ་འཛི་ལས་དབེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་མཐའ་ནི་དགོན་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་རྒྱུན་ལུགས་དང་སྒྲའི་ཚེར་མ་ལས་ དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོ་མ་དང་ལྡན་པ་ཤིང་གི་ཤིང་དྲུང་སྟེ། ཧ་ཅང་རྟག་པར་བྱ་བ་ཞེན་པས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་སྟོང་གི་འདུ་འཛི་ལ་ཆགས་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་ལ་རྨོངས་པས་ན་བྱིས་པའོ། །སྤྱི་མི་ཤེས་ པས་ན་བླུན་པའོ།།བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པས་ན་མི་གསལ་བའོ། །ཕན་བདེའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་མི་ཤེས་པས་ན་མི་མཁས་པའོ། །དངོས་པོ་འདི་དག་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བརྟགས་ནའོ། །དེ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི། དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་ཞེས་ སྨོས་སོ།།འདིས་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་སྤང་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བྱེད་པ་པོའི་བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལུས་འདི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་རྒྱུ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབང་ཕྱུག་དང་དུས་ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པས་ ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཕ་དང་མ་ཕྲད་པ་དང་། དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར་བ་དང་། ལས་ཇི་ལྟར་བསགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་ན། ཚོགས་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་འབྱིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར། ཕ་མའི་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་ སྟེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།ཕའི་ས་བོན་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། མའི་ཟླ་མཚན་དུས་དང་ལྡན་པ་དང་། དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར་བས་ན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་དང་པོ་ཁུ་ཁྲག་གནས། །དུག་ཅན་སྲིན་བུའི་དུག་དང་མཚུངས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་གནས་པའོ། །ཁམ་གྱི་ཟས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་སྟེ། ཁམ་གྱི་ཟས་ནི་འདོད་པ་ན། །སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། །ཞེའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་སྨོས་པ་ནི་བཟའ་བའི་ཟས་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་སྤྱི་བོ་ནས་ལྷེའུ་སྣའི་བར་ནི་བད་ཀན་གྱི་གནས་པའོ། །ལྷེའུ་ སྣ་ནས་ལྟེ་བའི་བར་ནི་མཁྲིས་པའི་གནས་སོ།།ལྟེ་བ་ནས་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་ནི་རླུང་གི་གནས་སོ། །དེ་ལ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ནི་སླ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆུའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུ་བར་བྱེད་པ་ནི་མེའི་ཁམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

'我不说'是指不以欲望而满足地说，即是'不承诺'的意思。那么，什么是有果呢？为了显示涅槃是应当修证的功德而说：'知足的圣者智慧'，意思是应当努力获得见道，智慧是指不错谬真理的智慧。如是应当如世尊所说而行持，这是佛陀的方法，是圣者龙树菩萨在《宝鬘经》中所说。
如是说明了断除执著常乐的邪执以后，现在为了断除清净颠倒的邪执，说'应当经常修习不净观'。
如何修习呢？说'此身有发'等，首先是就内在而言。腐烂等是就外在而言。因为是内外贪欲的对治。世俗谛中修习三十六种不净物等，就胜义谛而言，如下文所说修习无自性，这是大乘的不净观修习方法。声闻乘的修法，应当如声闻所说而了知。
为显示修习的方法而说'或住阿兰若'等，是为了使身远离喧嚣。其中一俱卢舍的边际是阿兰若处，因为远离众人往来和声音的干扰。有树叶的树下，不应过分执著而依止。应当远离空洞的喧嚣执著。思维即是观察。因迷惑利益安乐之义故为愚者。因不知总相故为蠢人。
因不能分别别相故为不明。因不知趋入利乐方便故为不善巧。'知道这些事物'是指观察不净。为显示其究竟义而说'决定义法门中'。
这也显示了断除执著整体的邪执。现在为了断除我见作者我执的邪执，说'应当观察此身始终的因'，因为不是由自在天、时间等所造，故无作者。
那么如何成就呢？父母交合、香阴靠近、所造业，由具足这两种因缘而生，故说'仅由聚合而生果'。因此说'由父母精血和合而生'，父之种子无损害、母之月经适时、香阴靠近故说和合，如说：'生之最初精血住，如有毒虫之毒'。
所谓'终'是指身体的住持。所谓'段食'是指香、味、触三处，如说：'欲界段食者，三处为自性'。因为这也是粗大的缘故。说处是指食物。其中从头顶至喉为痰的住处。从喉至脐为胆的住处。
从脐至脚底为风的住处。其中单独的是使柔软，因为是水界。消化是因为是火界。

།རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྡུ་ བའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་གཙང་བར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་ཞེ་ན། སྣ་ནས་རྣག་གི་རྣམ་པ་འཛག་།ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བར་བཤད་ནས། ད་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་ པ་ནི།གྲོགས་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། ཉེས་དམིགས་རྟོགས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ལུས་འདི་ནི་འདི་ལྟར་མི་རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་པ་དང་། རྒྱུན་གྱིས་དང་། གློ་བུར་གྱིས་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། དངོས་པོར་ལྟ་བ་ནི་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ བ་དག་ནི་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མི་དམིགས་པ་ཕུང་པོ་དག་ནི་དུ་མའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ལ།བདག་གི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་ཏུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པས་ན་ཞིག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། འདི་ལྟར་ཡུན་ཐུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུ་བྱེད་དང་། འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཚོར་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡུན་ཐུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་བྱེད་པས་ན་རིང དུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ལ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་བདེ་བའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས།ནད་མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ནད་མེད་པའི་འགྱུར་བ་ནི་ནད་མང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པས་ན་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །ནད་མང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ནད་མང་བའི་སྣོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། རུས་པ་ལ་རྒྱུས་པ་འབྲེལ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རུས་པ་དུམ་བུ་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ནི་ཆུ་རྒྱུས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་སྤྲེལ་ཞིང་ཆུ་བ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་གིས་བརྟན་པ། ཤ་སྤར་ཐབས་བརྒྱད་ཅུས་ཞལ་ཞལ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན ལ།གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རུས་པ་དང་རྒྱུས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་དཔེ་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་ལྟ་བུ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་ཉལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །མཁས་པས་དེ་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ གདམས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་ནས། ད་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལུས་འདི་ནི་ཅང་མི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁྱབ་པ་དང་བསྩགས་པ་དང་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རེ་ཞིག་སྤྱིར་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ ནི་ཧ་ཅང་མི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཉམ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དཔེ་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ། རིང་དུ་མི་གནས་པ་ནི་བྱུང་ནས་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་སྟེ། ལུང་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཚོར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་། དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

分别是为了动摇的缘故。为了总结如是广说故而说'又'。增上慢是因执著清净的缘故。如何显现呢？如'从鼻孔流出脓液'等。如是说明断除执著我的邪行后，现在为了断除视为功德的邪行而修习，故说'诸友'等。应知过患相、了知过患后应断除、断除的利益。其中显示过患相是'此身如是无常'等。无常相是说'无常'等三词，因为是刹那、相续、突然无常的缘故。空相是脆弱，因为执实在观察时不能成立的缘故。无我相是无实质，因为我见在寻求时不可得的缘故，不见于他处，蕴显现为多体性，我的自性被观察为一体，因为无彼故而破灭。苦相是'如是短暂'等，即行苦、坏苦、苦苦三种，是就乐受、苦受、舍受三种而言。其中就受和舍而言，行苦是短暂，因为造作苦乐故不能长住，而苦乐是苦的缘故。就苦受而言说'苦'，因为苦受是苦苦的缘故。就乐受而言说'多病'等，身乐无病的变化是多病。由受用等衰损等生起苦受，故是变化法。为何多病？因为是病的所依故，说'是多病之器'。显示所依即说'骨与筋相连'，即二百四十块骨头由一百六十根筋连接，由十六大筋固定，由八十块肉包裹等。因为是主要故说骨和筋，其喻如机关，因为能行走躺卧等作用。这是就坏苦而言。'智者不应住于彼'是说以智慧观察后不应执著的教诫。如是略说过患相后，现在为广说故说'此身不堪忍'等。因遍及、积聚、作为所依故称为身，暂且是总说。其中此等色蕴是极不堪忍，因为脆弱的缘故。其喻如水泡。所谓身是受蕴，不久住是因生已即灭的缘故。'如水泡'是因为再生即灭的缘故，以及是苦的自性，经中也说：'受如水泡，任何受皆应知是苦'的缘故。

།ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གདུང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར མཚན་མར་འཛིན་པའོ།།སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་མེད་ཀྱང་དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་སྟེ། འཁོར་བར་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། སྙིང་པོ་མེད་པ་ནི་ སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་ཕྱེ་ན་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་ལས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་མེད་ པ་ལ།།རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་འདྲ་བས་ན། །རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ། །ཞེའོ། །མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་རུང་། འཁྲུལ་པ་ནི་གཞི་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ནི་མེད་པ་ལ་རུང་ གི།གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ། མཐོ་ཡོར་མེད་པ་ལ་མིར་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའོ། །རྨི་ལམ་ ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གཞི་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་བག་ཆགས་དེ་ལྟ་བུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལས་ཀྱི་གཟུགས་ བརྙན་སྣང་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་སྔ་མ་ལ་སོགས་པའོ། །ལས་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་བརྙན་ནི་དེ་དག་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། ཁ་ཏོན་མར་མེ་མེ་ལོང་བརྒྱ། །མེ་ཤེལ་ས་བོན་སྒྱུར་དང་སྒྲས། །ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་བ་ཡང་།།མི་འཕོ་བར་ཡང་མཁས་རྟོགས་བྱ། །ཞེའོ། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔར་བཤད་པའི་རྐྱེན་མ་ཚོགས་ན། རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཡང་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པས་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཚོགས་ པ་ལས་ཕུང་པོ་གང་འགྲུབ་ཅེ་ན།འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མིའི་ལུས་ཐོབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། བཟོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ནི་འདོད་ པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་རིགས་སུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྐྱེའོ།།སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་མང་དུ་བྱས་ཤིང་ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ནི། དམྱལ་བར་འཕེན་ནོ། །གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་ཉེས་པ་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་ཁྱད་དུ་བསད་པས་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ཞིང་སེར་སྣའི་ལས་མང་ དུ་བྱས་པས་ནི་ཡི་དགས་སུ་སྐྱེ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་ན་སེམས་འཁྲུགས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་རྟགས་སོ། །གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། བདེ་བ་དག་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཞི་པའི་བར་ དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་སྤངས་པ་དང་།གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་ན་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲིན་ལྟ་ བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཏེ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྐད་ཅིག་པ་དང་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོས་འཇིག་པས་སྐད་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གློག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་མྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'身'是指想蕴，由于烦恼的有爱等彻底折磨而颠倒执著，故执著相。所谓'如阳焰'是因为虽无水而显现。有人说，此处烦恼敌仅指贪欲和分别，因为是轮回束缚的原因。
所谓'身'是指行蕴，无实质是因为六思聚集。所谓'如芭蕉'是因为分开时无实质，经中也说：'何为行蕴？即六思聚。'
所谓'身'是指识蕴。'无颠倒，分析时不存在，识如幻化故，从因缘聚合而生，是故说无实。'如何能执著无中有迷乱？迷乱是有所依的。不是的，迷乱正是在无中，否则如何迷乱？如在无稻草人处迷见为人一样。因此正是无所依。
因此，为显示非真实分别的特征存在，说'见非真实'，即意处等。所谓'如梦'是因为在无所依处显现迷乱。一切眼界等也应如是了知，因为从无始以来熏习如是习气。
由于这些从因缘聚合而生，故依因说'业影像显现'。'前'即前世等。'业'即善等。'影像'即与彼相应的体性。如上师亲说：'诵咒灯镜百，火晶种子转，以及声音等，蕴相续结生，应知无迁移。'
'显现'即取身等。若前说的缘不具足，因的体性也不生果，故说'依缘'，如回声从缘而生。
问：从何因缘聚合成就何蕴？欲界有漏善业能生天等善趣。首先，持戒的果报是获得人身。广大的持戒、布施、忍辱能随其所应生于欲界诸天。
多造杀生业且嗔恨重者，投生地狱。愚痴重且轻视细小过失者，生于旁生趣。贪欲重且多造悭吝业者，生于饿鬼。因此欲界因非等持故心散乱。'相'即标志。
色界和无色界是寂静相，从初禅到第四禅入定时舍离忧喜，及完全超越色想等四无色处，由具定故称为'喜'，因为忧等已灭。
'如云'是因为生起和消失。'相'即标志，因为能表征。这些也随其所应以刹那和相续的体性坏灭，故说'刹那'等，因为不待因。'电'是因为极其迅速。

།ལ་ལ་ ན་རེ་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་འདས་པའི་དངོས་པོ་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་སྐྱེ་བ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་དང་། བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་བཤད་ལ། གནས་པ་མི་རྟག་པ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ། །འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ནི་གློག་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྲིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་སྤང་བར་བཤད་ནས། ད་ནི་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་གཏོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན ཉིད་བསྟན་པ་ནི།རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་། ལས་དང་སྲེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པས་ན་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་འདོད་རྒྱལ་དུས་དང་རང་བཞིན་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་ཡིན། །དབང་ཕྱུག་དེ་ཡི་རྒྱུ་མིན་དེ་ལྟ་བས། །མི་ཤེས་ལས་དང་སྲིད་ལས་བྱུང་རིག་མཛོད། །ཅེས་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ས་དང་འདྲ་བ་ནི། སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བྱེད་པ་ནི་ལས་ཏེ་དབང་ཕྱུག ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ཆུ་དང་འདྲ་བ་ནི་གཤེར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །མེ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྲོག་མེད་པ་ནི་དྲོད་དེ་མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་དང་འདྲ་བ་ནི་ཡང་བ་དང་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ དོ།།གང་ཟག་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིག་པས་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་དུ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལུས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་གནས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་དུ་མ་མི་བྱེད་ལ། རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་དུ་མས་འབྲས་བུ་དུ་མ་མི་བྱེད་ལ། རྒྱུ་དུ་ མས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ།འོན་ཀྱང་མ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དམིགས་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཞི་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་ལ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་ པས་ན་བདག་དང་བདག་གིའོ།།དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་མེད་པས་ཏེ་སྟོང་པའོ། །ཅིས་སྟོང་ཞེ་ན། ལ་ལ་དག་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོར་གྲུབ་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ཅི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་གྲངས་ན། ཕྱོགས་ དང་པོ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་དག་ནི་མི་རྟག་ལ་དུ་མའི་ངོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་།བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདག་ནི་སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་ངོ་བོར་འདོད་པའི་ ཕྱིར་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ།།ལ་ལ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གནས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གང་ཡང་མི་རུང་བའོ། །ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ཆོག་ནས་ད་ནི་དཀྱུས་མ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བེམས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་ བའོ།།ད་ནི་དཔེ་ནི་རྩཝ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་གི་བྱེད་པས་ན་འཁྲུལ་འཁོར་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བའོ། །འོ་ན་བེམས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚོར་བ་མེད་པས་ཏེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་གནས་ ནས་རླུང་གིས་འཕེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

有人说：'现在和未来的蕴如同闪电和云彩，过去的事物如同梦境等，这一切都是在显示无常。'
有人说：'为了显示生是无常，所以说如同影像和回声；住的无常如同云彩；死的无常如同闪电，如是一切云彩都是无常。'
如是说明了蕴等的过患后，现在为了断除人我见，显示其所属过患的特征：从种种缘而生等。种种缘是无明、业和爱的自性。所谓主宰即是作者，如自在天等。寻找这些都找不到，所以是无。因此，上师自己说：'蕴不从任意、时间、自性、本性而生，也非无因，自在天不是其因，因此应知从无明、业和有而生。'
如地是坚硬的特征。作用是业，非自在天等所作，如前所说。如水是湿润的特征。无我是指无常等。如火是热和燃烧的特征。无命是指暖，因为是火的缘故。如风是轻和动的特征。无人是指生灭的特征是业和烦恼的力量的缘故。如虚空是因为无自性，以理寻求不可得故。
因此说是大种的处所，非真实者即是胜义谛中虚妄的缘故。如何呢？身体是从地等因缘和合而生，所以称为处所。这些也非一因生多果，一因也不生一果，多因不生多果，多因也不生一果。然而在未经观察的特征中，因果也可得，所以是非真实。
五蕴是我和我所执著的基础，其中对识蕴执为我，对其余蕴执为我所，所以是我和我所。这些也离一多自性而无，即是空。以何空呢？有些人认为我是实有，他们也应思考：我是蕴的本性还是离蕴而有？如果是第一种情况，蕴是无常且显现为多，而我被认为是常一；如果是第二种情况，离蕴之我应当可见而不可得，且认为是我的本性故不应理。
有些人认为极微等存在于本性中。这些也因有分等过失故都不应理。说得太多了，现在说正文：所谓无情是离开觉知。现在譬如草等。那么为什么成立色蕴呢？依于识的风的作用，如机关般运转而生。若问是否非无情？因无感受即未经历故。所谓生起是指从生处被风推动之义。

།དེའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣག་དང་མི་གཙང་བ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་ལས་མཆི་གུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་པོ་མེད་པས་ན་གསོག་གོ། །གནས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་དགོད་པས་ན་རྟག་ཏུ་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལས་ ཤེ་ན།ནད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པ་བཞི་ནི་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའོ། །གཙེ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །རྒ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེན་པའོ། །འཆི་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་ཡོངས་སུ་ བཏང་བའོ།།དེ་ལ་རྩཝའི་རྐྱལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་གསོབ་བོ། །ཁྲོན་པ་རྙིང་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་། ན་བ་དང་འཆི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ཉེས་དམིགས་སྣ་ཚོགས་པ་བཤད་ནས་ད་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཤེད་མ་ལྟ་ བུ་སྟེ།འདིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཤེད་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་རྣམས་ནི་དུག་དྲག་པོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་གྲོང་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་དག་གིས་ནི་ཉེས་དམིགས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་བ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་ནས། ད་ནི་ཉེས་དམིགས་རྟོགས་ནས་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་དེ་ལ་སུན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སུན་པ་ནི་དམུས་བྱུང་བར བྱའོ།།སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གོམས་པར་བྱས་ལ་ཉེས་དམིགས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་ན་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྨོས་ཏེ། ལུང་ལས་ཀྱང་། །གང་ཞིག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་ཞིག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་སྤོང་བས་ཞུགས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དེས་ནི་ང་མི་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་ རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།།འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ལྟ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་མིན་པར། །དེས་ནི་ཡང་དག་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལྟོས་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་སྐུར་མ་འཛིན་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པའི་ཕྱིར་ལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་རང་གི་དངོས་མ་སྐྱེས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟག་གནས་ཞེས། །བསྟན་པས་ཆོས་སྐྱོང་འོད ཟེར་འགྲུབ་པར་འགྱུར།།ཞེས་གསུངས་ལ། དགེ་སློང་དག་མཚན་བཟང་པོ་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་ངོ་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་བ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་བདག་ནི་རིང་བསྲེལ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལེན་ ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ ཞེས་གསུངས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果问其实质是什么，就是所谓积聚脓液和不净之物，即精液和血液形成如芽苗般的形态。因为无有实质故为积聚。由于住所的诸行也令人厌恶，故常常涂抹等。
从何而来？说是疾病，即风、胆、痰及其和合所生的一百零一种病，四类共四百零四种。折磨即是对治。衰老即是诸大种的成熟。压制即是常受侵害。死亡即是识舍弃身体。
其中因如同皮囊故为空虚。如同旧井。如是说明了生、住、病、死的自性诸过患之后，现在简要说明：所谓蕴等，五蕴如同刽子手，此处为了显示与无漏五蕴分开而说如同刽子手。
诸界说为剧毒，如同毒蛇。诸处如同空村，这些都是比喻过患。
将蕴等视为功德是颠倒执著，故说为无常等相，现在了知过患后为了断除而教诫说：你们应当厌离如是之身等。厌离即是生起厌恶。生起厌离即是应当断除。
如何做到？如前所说修习即能了知过患。了知则能断除。那么所应获得的是什么？说是应当对如来身生起胜解，因为这是应当获得的果。
身有二种：色身和法身。其中因为是主要的故说法身，经中也说：'若以色见我，以音声求我，是人行邪道，不能见如来。诸佛即法身，导师即法性，法性非所识，故彼不能了。'
又说：'比丘们，应当观如来圆满法身，勿执著于色身聚集。'为什么这样说？因为法身如前所说遍满和常住，而色身是世俗谛故非实有。
'从缘所生非自生，诸佛之身即法身，法性如空常住故，护法光明得成就。'又说：'比丘们，若以相好庄严见如来者，转轮圣王亦应成为如来。'
又因为说：'我以舍利取般若波罗蜜多。'同样，'如来应供正等觉不作意三十二相，不作意八十随好，无念无作意即是无上佛随念。'所以法身是应当获得的。

།དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པས་བསོད་ནམས་ ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་སྦྲེལ་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག་།ཅེས་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱི་ལུང་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲང་། ལ་ལ་ན་རེ་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཙམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བཤད་པས་བསོད་ནམས་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་ནི་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡོན་ཏན་གྱི་སྐུ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བཤད་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ལ་བསོད་ནམས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོགས། འདོགས་ན་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །བསོད་ནམས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།སྦྱིན་པ་ནི་གཏོང་བ་དང་། གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་གཏོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། སྔར་བཤད་པའི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཡིན་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ ནི་མཁྱེན་པ་སྟེ།གསུམ་ཆར་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ཚད་མེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྟེ།དུལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའོ། །ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ནི་ཟག་པ་སྡོམ་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་བ་བཅུ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ཇི་མི་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བཟོད་པའོ། །གཞན་ལ་མི་ འཚེ་བ་ནི་ངེས་པ་སྟེ།འདི་གཉིས་ནི་བཟོད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བརྩོན་པ་མི་འདོར་བས་ན་བརྟན་པའོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་བརྟན་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་སྤྲོ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །བསམ་གཏན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་ པར་ཐར་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །འདི་བཞི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ ཡིན་ནོ།།ཐོས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དོན་སྣང་བའི་མིག་གི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཐབས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །འདིས་ནི་སྨོན་ལམ་དང་། སྟོབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱང་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བ་སྟེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ལམ་གང་དུ་སྒོམ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལམ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒོམ་མོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།ཞི་གནས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ལམ་ལྔ་པ་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ནི་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུའོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་ཀླན་ཀའི་ རྒོལ་བ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་མེད་པ་བཞིའོ།།མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། སྤྱོད་པ་མ་འདྲེས་པ་དང་། རྟོག་པ་མ་འདྲེས་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དད་པའི་སྟོབས་སུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཤེས་པའོ། །རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཤེས་པའོ།

如果问什么是获得彼果的道路之谛，则说'从福德所生'等。因为是二资粮的果，省略中间词而连接为'从福德所生'。若不如此，则上师自己所说'愿获得从福德智慧所生的二胜'之教言又如何解释？
有人说，仅就功德之相而言解释为法身，故称'从福德所生'。有人则说，若如此则因不完整，因为若将功德身解释为法身，为何不将智慧部分称为福德？若称为福德则仅是所愿，若不称则因不完整。
若问何为福德，则说'从布施所生'等。布施即是施舍、大施舍、极施舍的本质。如前所说清净蕴即是戒等，戒是别解脱戒等。三摩地是如幻等。智慧是智，三者皆是无漏。解脱是断除见所断等一切障。见解脱智是现证殊胜智慧。慈等四者是无量。
布施等是十波罗蜜多。调伏是调伏烦恼。正律仪是防护漏。十善是离杀生等，是戒的分类。于苦无畏等三种是忍辱。不害他是决定，此二是忍辱的分类。因不间断故为精进。因不舍勤故为坚固。因摄持心故亦为坚固，此三是精进的差别。
禅定是初禅等。解脱是有色见色等八解脱。三摩地是勇进等。等至是四禅、四无色等至及灭尽等至。此四是三摩地的分类。
闻是意识中显现境相的眼识所缘。智慧是择法。方便是方便善巧摄持。此中应知亦摄愿、力、智，此三是智慧的分类。
若问彼等六波罗蜜多于何道中修习，则说三十七菩提分法，即于四念住等四道的本质中修习。若问如何修习彼等念住等，则说止观。止是心一境性。观是择法。
第五无学道中说十力，即是处非处智等十力。四无畏是宣说断尽烦恼等四种无有如法诘难。十八不共法是不共行、不共念、不共事业和智慧，即无错乱等十八种。
一切波罗蜜多是说为信力的一切功德圆满。神通是知六种神变等。明是知三种明。

།མི་དགེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྤོང་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །དགེ་བ་ནི་འགོག་པའི་ངོ་བོའོ། །སྡུད་པ་ནི་ལམ་མོ། །བདེན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཚོགས་སོ།།ཡང་དག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་ནས་མདོར་བསྡུ་ན། དགེ་བའི་ལས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དུས་སོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་གོ། ། དུས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་དང་དུས་ཚད་མེད་པས་ཚད་མེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་ལམ་རྣམ་པ་བཞིའི་ངོ་བོར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ན། ལམ་གང་དང་གང་ལ་གཙོར་བྱེད་ཅེ་ན་ཚོགས་ཀྱིས་ལ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས ཅད་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙོར་བསྒོམ་མོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་དགེ་བ་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བདེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་བཅུ་དྲུག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དགེ་བའི་ལས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསོད་ནམས་བརྒྱ་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ན་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འོ་ན་ལམ་གྱི་ཆོས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། བདེན་མོད་ཀྱི་འགལ་བ་ནི་མེད་དེ་དེར་ནི་གཙོ་བོ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ནི་ལམ་མཐའ་དག་གཙོར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ བཞི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་སྤྱིར་བཤད་ནས། ད་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དབང་ཕྱུག་གི་གནས་རྙེད་ན་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ།།ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་སྐྱེ་དགུ་བསྐྱང་བ་ལ་བརྩོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་དགུ་ནི་རིས་སུ་གཏོགས་པའོ། །བསྐྱང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་བསྐྱང་བར་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་མཐའ་དག་གོ།།ལ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བོད་པ་སྟེ། གང་ཕྱིར་བཟོད་དང་མི་བཟོད་པ། །ཤེས་པར་དགའ་བས་རྒྱལ་པོ་ནི། །ཆོས་མིན་རིགས་པས་མིན་སྤྱོད་ཀྱང་། །རྗེས་སུ་འཚོ་བས་ཕལ་ཆེར་བསྟོད། །ཅེས་བྱ་བས་རབ་སྣང་གཏུམ་པོ་ལ་ངོར་བསྟོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ རོ།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཅེར་བུ་བདེན་སྨྲ་བ་ནི་ངོར་བསྟོད་པའི་ཁ་གསག་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ནི་གཏུམ་པོའོ་ཁྱོད་ནི་ཁྲོ་བོའོ་ཞེས་ངོར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བའི་ཚིག་ནི་གོང་གི་འབྲེལ་པའི་སྒྲས་དྲངས་ཀྱང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་བྱེ་བའི་ངོ་བོ་བསྡུས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཞིབ་ཏུ་ནི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། རང་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དངོས་ལ་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བག་མེད་པ་དང་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་བག་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རིས་སུ་གཏོགས་ པ་ལ་བུའི་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱའོ།

不善即是三种痛苦。断除即是集。善即是灭的本体。摄集即是道。真谛即是福德资粮。正确即是智慧资粮。谨慎即是成就这些功德之因的缘故。如是广说之后总之，善业无量即是事物和时间。其中事物即是一切福德和智慧资粮。时间即是三无数劫。如是由事物和时间无量故为无量。另外如前所说四种道的本体，修习方分诸法时，于何道为主呢？资粮道以断除一切不善法为主，即主要修习止恶戒律。加行道以摄集善法为主，即入善戒律。见道以从真谛所生为主，因缘于十六智慧故。修道以从正确所生为主，正确即是无颠倒法性。'性'是指如实见到义理后修习故。谨慎是指因为是这一切法的根本故遍及一切。善业无量即是从百福德所生。如是二身是从二种资粮所生。那么道法即是八支圣道，虽然如此但并无矛盾，彼处是说主要的，此处是总摄一切道为主。如是了知四谛即能断除邪行。如是总说在家人的修行后，现在当别说获得自在位者的修行。为显示正确修行故说'即使获得自在位'，邪行即是不善等下文所说诸法。正确修行即是八种方法等。显示彼即'勤于护持众生的法王'等，众生即是部类所属。护持即是以法护持。法王即是一切如法而行。有人说法王是称呼语，如'因为忍与不忍，喜欢了知故，王虽非法非理而行，随顺生活故多数赞叹'，说是如对暴君面前赞叹。此说不对，裸形说真实者非是面前谄媚赞叹者，因为此经中说'大王你是暴君，你是忿怒者'而当面反驳，且安乐语以上下关联词引申亦不应理故。说八是摄集差别的本体，详细则因种类差别无边故。其为何？依他缘分和依自缘分。依他缘分有三种：众生处于痛苦、安住于快乐、随顺关联的缘分。处于痛苦有二种：趣入因和直接经受痛苦的缘分。趣入痛苦因有二种：放逸和邪行。其中依放逸的缘故说'于部类所属起子想'。

།ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་དངོས་ལ་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྙིང་རྗེའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཏེ།འཁོན་པས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། མཛའ་བས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་འཁོན་པས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེའི་གཞི་ལ་ཉེས་པར་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །མཛའ་བས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་ལ་ལྟོས་པའི་ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་བསྟན་ནས། གསལ་བའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་ པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་མཉེས་པའི་ཚིག་གོ། །རིས་ནི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའོ། །མི་སྲུན་པ་ནི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་བག་མེད་པའོ། །བག་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་དང་། སོ་ཚིས་མི་ཤེས་པའོ། །ཚར་གཅད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞམས་ཏེ་བསྒོ་བ་དང་། འཁྱིག་ ཅིང་སྡོད་པ་དང་།ཚོགས་སུ་སྨ་དབབ་པ་དང་། བསྐྲད་པའི་ལས་བྱ་བའོ། །བསྐྲད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རེ་ཞིག་པ་དག་གཏན་དུ་བའོ། །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མི་གཏོང་བ་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྲུང་བའོ། །ནད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཇི་སྐད་དུ། རྟག་ཏུ་ཉེས་པས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་སེམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་ བོ་རྣམས་ལ་བློ་ལྡན་ཉེས་པར་མི་འཛིན་ཏེ།།མི་འདོད་བཞིན་དུ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། །སྐྱེ་བོ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་ཁྲོ་བ་ནི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའོ། །འགྱོད་པ་སྤོང་བ་ནི་ཉེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་ སྡུག་བསྔལ་བའོ།།སྙིང་རྗེ་ནི་བསལ་བར་འདོད་པའོ། །གནོད་པ་སྤོང་བ་ནི་དེ་ཉིད་དེའི་སྙིང་རྗེའོ། །ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དམན་པ་དང་། མཉམ་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་དམན་པ་དང་། མཉམ་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྣབ་སེམས་ མི་བསྐྱེད་པའོ།།མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྲག་དོག་མེད་པའོ། །མི་མཛའ་བ་ནི་འཁོན་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའོ། །གཞི་ནི་སེམས་ལ་བྱའོ། །མཛའ་བ་ནི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །བརྟན་པ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེ་སྡང་བ་དང་ཆགས་པའི་སེམས་སྤོང་བ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྙིང་རྗེ་དང་། བྱམས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ ལ་བརྟེན་པ་དང་།ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདོད་པ་ལོག་པར་མི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཆུང་མས་ཆོག་ཤེས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མ་ཆགས་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆགས་པ་ནི་ཞེན་པའོ། །དེས་ན་ འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་།ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བར་རིག་པ་ཡིས། །ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པར་བརྟེན་བགྱིས་ཏེ། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་དང་སྙེམས་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས། །འཚག་ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞིག་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་ དང་།དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་སྨོས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྨོས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ པ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།

就邪行而言称为病人想。就实际遭受痛苦而言称为悲悯想。就安住于快乐而言称为欢喜想。随顺关系有二种：以怨恨随顺和以友爱随顺。其中就怨恨随顺而言，于其基础上称为见过失想。就友爱随顺而言，称为守护想。自身所依有二种：就受用而言和就我而言。其中就受用而言，称为药想。就我而言，称为无我想。如是宣说分类后，宣说明显分类即：大王等。大王是悦意语。眷属是随从。不调顺是放逸的随从。放逸有二种：造作恶业和不知羞耻。惩治有四种：呵责教诫、监禁、众中诽谤和驱逐。驱逐有二种：暂时和永久。不舍悲心即：一切时中守护自己的烦恼。病人想如经中所说：'智者知众生常被过失所控制，不执著过失，非愿行邪行，为增长对众生的悲心。'不瞋即修慈。断除追悔即断除过失。痛苦即于八十种痛苦中随应受苦。悲悯即欲除遣。断除损害即是其悲心。成办利益即慈心。安住于快乐有三种：下、等、上。其中就下等补特伽罗而言不生贪心。就上等而言无嫉妒。不友好即怨恨随顺。基础是就心而言。友好即和合。坚固即不动摇。因此断除瞋恨心和贪著心，此二者即说为舍。如是悲、慈、喜、舍四无量是宣说为成办他利方便，为何？因为若具足害心等则舍弃有情。受用有二种：依身和依受用。其中就依身而言不邪行欲，即知足于自己妻子。就依受用而言说无贪受用，贪即执著。因此圣者亦说：'知食如药，无贪瞋受用，非为骄慢故，非为憍傲故，非为装饰故，唯为住身故。'就我而言即亲近善士、听闻正法、如理作意。其中就依止善士而言说往诣。就听闻正法而言说求法。就如理作意而言说修习随顺法，法即涅槃。

།རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་ཐར་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཆོས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤོང་བ་ནི། ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་དག་ནི་རང་གི་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་གཉིས ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་ལ།འདི་དག་གི་ཐབས་ཀྱང་འདི་དག་གིས་བསྟན་པས་ན་བརྒྱད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་དགོས་སོ་ཞེ་ན། ཕན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ནི་བདེ་བ་ཞར་ལ་འོང་བས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་མི་དགོས་པ་ནི། འདུ་ཤེས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་གནས་ པ་ལ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ།།ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་དང་མི་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཡོ་ནི་བསླུ་བའི་སེམས་སོ། །འདུན་པ་ནི་ཡོ་བྱད་འདོད་པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་རྒྱལ་པོའི་ངོར་བྱས་པས་ན་བརྒྱད་དུ་བསྟན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་སྣང་གཏུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་ པའི་སྐྱོན་བརྒྱད་ཧ་ཅང་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་གཉེན་པོ་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་བྱ་བའི་མཆོག་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་འཁོར་དེར་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་པས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ བསྟན་ནས།ད་ནི་ཡིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་སེམས་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། རང་མ་དུལ་བས་གཞན་འདུལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རང་གི་དོན་འཐོབ་པའི་ཐབས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ བཞི་ཞེས་སྨོས་སོ།།རང་གི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའོ། །ཕན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཏན་དུ་བ་དང་། གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པ་ཕན་པ་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི། རེ་ཞིག་པ་སྟེ་ལྷ་དང་མི་ཐོབ་པའོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལོག་པར་མི་ལྟུང་ བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ལོག་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་ལྟུང་བ་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་པ་གཏན་དུ་བ་གྲུབ་པས་དེ་བསྟན་པ་ནི། མྱུར་དུ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་གསུངས་ཏེ། མཉེས་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའོ། །སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ ཙམ་གྱིས་ཕན་པ་གཏན་དུ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཡང་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་ཏེ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་པ་གཏན་དུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་སོང་དུ་མི་ ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། མ་ལུས་པ་མཐའ་དག་པའོ། །མ་འོངས་པའི་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་ཇི་ལྟར་གཞག་།གལ་ཏེ་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲའི་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་གྲང་ཞེ་ན།རྩ་བའི་འབྲེལ་པས་སྡེབས་པའི་ཕྱིར་མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་འོག་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཀྱང་ཧྭ་ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བའི་བརྡ་ཅན་དུ་བྱས་ནས་ཚེ་འདིའི་བདེ་བར་འགྱུར་བར་མངོན་ནོ། །འང་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིག་ནི་ཧེའི་བྱེད་པར་སྣང་གི་། བསྡུ་བའི་ཚིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ ཡང་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་འབྲས་བུ་དག་གི་ཟློག་པ་ཇི་ལྟར་འཐད། མངོན་པའི་མཛོད་ལས། རྒྱུ་སྔར་ཡོད་པར་བསྟན་པའང་བསམ་པ་དམན་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པར་ཟད་ཀྱི་འདིར་ནི་ངེས་ པ་ཅན་ཁོ་ནར་འདོད་དོ།

随顺法即是随顺解脱。有人说法是见道，与之随顺的是加行道。其中，断除贪欲邪淫是圆满身体之因。不贪著受用而行是圆满受用之因，这两者是获得善趣的方便。依止善知识等是解脱之因。如是，善趣与解脱是自利，如此则自利与他利二者之外再无所成就，此等方便也由此等所示，故说八种。
若问应当宣说何为安乐？入于利益行者，安乐自然随之而来，无需另外宣说，故说'住于八种想'。从反面所说即'不具法'等。谄诳是欺骗心。欲求是希求资具。有人说为了国王而说八种，为何？因为暴烈等八种过患极为严重，故说其对治如大象之观察。
有人说是摄集殊胜事业。有人说是随众会之意乐而说。如是于谛者品中说正修行已，今为说疑惑正思维修行故说'若具四法'。总说自他利成就之加行已，因未调自而不能调他，为别说获得自利方便故说'四法'。
自利有二种：利益与安乐。利益有二种：究竟与非究竟。如是所说非究竟利益是暂时的，即获得天人。依此而说'不堕邪'，邪即地狱等。不堕即完全断除彼等。依如是身而成就究竟利益，故说'速得欢喜'，欢喜即见佛。
若问仅见佛如何成为究竟利益？如阿阇世王虽得顶位却入无间罪。答曰：说'具法'，补充'速得忍'之语。因此成为究竟利益，因为获得忍后不堕恶趣。
就安乐而言，说'亦得大受用'。圆满即完全无余。未来利益如何安立今生安乐？若谓今生欲求，则'令欢喜'之词如何相连？因根本相连而安立，虽于下文说'令欢喜'，但以'hwa'为安乐之表示，显为今生安乐。'亦'字为摄集词，显为'he'之作用，非摄集词。
若非如此，因果相违如何应理？阿毗达磨俱舍论中说先有因是对下劣意乐而言。大乘说因果不定故无过失。仅是遮遣执著，此处唯许决定。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་དག་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར། འབྲས་བུ་འདོད་པ་རྒྱུ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ན་ཐོབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འབད། ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་སླད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བསྟན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བྱའོ། །སྲུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །འཛིན་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པའོ། །སྒྲུབ་ པ་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་ནི།ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །རིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་མང་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མུ་སྟེགས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ལ་ སོགས་པ་དག་གིས།རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ངན་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་ཤིང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས། ནང་གི་མུ་སྟེགས་ཁ་ཅིག་བརྗེད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་དེ་ལས་ བཟློག་ཅིང་།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་འགོད་པ་དག་ནི། རེག་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་རྒྱལ་པོ་དབང་ཕྱུག་གི་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ། དེའི་འཁོར་དུ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་ཡང་རུང་། ཡང་ལ་ལ་ཞིག་ཆེན་པོ་ཡོངས་ སུ་སྤངས་ཤིང་བོར།དེ་བཏང་ནས་ནག་པོ་བསྟན་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་འདུལ་བ་ལ་འགོད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་བྱེད་པ་མཐོང་ན། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཤིང་། གཞན་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ནུབ་པར་བྱེད་པས། མ་ལ་བདག་ ནི་ངན་སོང་དུ་ལྷུང་ཡང་བླའི།འདི་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་དེ་དག་སྲོག་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་བྱེད་ཅིང་། དེས་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་བསམ་གཏན་གྱི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས།སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ཅིང་། སྐྲག་པའམ་འདུན་པར་བྱེད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པས་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ གཅིག་བསྟན་ཏོ།།གཉིས་པ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཞི་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའོ། །དེས་ན་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དོན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།



**直译：**

"如果不是这样，怎么能获得果？想要获得果，应当精进于因，怎么能在果上另外努力？说得太多了，够了。

什么是获得果的因？为了说明这个，所说'为了守护教法而住'等。教法是指正法。守护是指受持。受持的方式有四种：具足修行而受持、具足正理而受持、具足威力而受持、具足瑜伽而受持。

具足修行而受持是：精进于闻、思、修。正理有多种：现量和比量。它们如何受持呢？依靠现量和比量，摧毁外道遍行者等所说的相违法，如执著常见等恶劣宗见，安立于正见；依靠可信的教证，遮止内道某些执著邪宗见如不可忘失补特伽罗见等，安立于正见，这些是具足正理而受持法。

如何具足威力而受持？某些人获得王者威力时，其眷属中的沙门或婆罗门，有些舍弃了大乘，转而宣说黑法，引导他人入于调伏，见到正法衰败时，想到：'唉！这些众生入于邪道，还引导他人，使利乐之因衰败，宁愿我堕恶趣，也不愿如此。'以悲心令他们失去生命，这样使法久住，是具足威力而受持。

什么是具足瑜伽而受持？有些人获得殊胜禅定力和三昧自在，对前述那样的补特伽罗显示神通，使他们恐惧或欢喜，使正法久住，这是具足瑜伽而受持正法。

在此义中，显示了修行受持的一分。第二是诽谤恶不善法，为了不诽谤世俗谛。第三是空性等。第四是发无上正等正觉心，所说菩提心有世俗和胜义。因此，应当说受持法是利乐之因。

如果说一切成就义利的方便都不相同..."

**现代逻辑学视角点评：**

这段文本讨论了因果关系和方法论，从现代逻辑学角度看，涉及以下几个重要概念：

1. 因果推理（Causal Reasoning）：文中强调从因上用功而非从果上着手，这与现代科学方法论中的因果关系分析相呼应。

2. 方法论多元性（Methodological Pluralism）：文中提出的四种方法（修行、正理、威力、瑜伽），反映了解决问题的多元路径，这与现代方法论中的多元主义思想相通。

3. 认识论层次（Epistemological Levels）：文中提到的现量、比量等认识方式，与现代认识论中的直接认知和推理认知有相似之处。

现代逻辑学更强调实证性和可验证性，这与古代的某些神秘主义方法形成了鲜明对比。


བདེན་མོད་ཀྱི་འདིར་སྔར་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བཤད་པ་དེ་ ཉིད་ནི་རྒྱས་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས་དོན་ཐོབ་པ་གཙོ་བོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བཤད་ནས་ད་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་མི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་མི་དགེ་བ་ཡིན་ པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་རྒོལ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །ལན་ནི་དེར་མ་ཟད་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་འདིར་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་། བློན་པོའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་བར་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ།ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་གང་ཟག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ནི་གོང་མ་དང་འབྲེལ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ནི་འོག་མ་དང་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་འབྲེལ་པ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་རྣམས་སུ་རིག་ པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་སུ་བཞེད་དེ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། ཐུན་མོང་བར་གྱུར་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་ སྦྱོར་བ་དང་།དངོས་གཞི་དང་། མཇུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལ་ལ་ན་རེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བརྒྱད་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་སེར་སྣས་སློང་བ་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་ སྤོང་བ་སྟེ།བཅོ་ལྔ་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གཞག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཞབས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་གསལ་བར་གཞག་པ་ནའོ། །འདིར་ རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན།གལ་ཏེ་སྡོམ་པ་དང་འབྲེལ་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན། མ་ཡིན་ན་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བར་ཇི་ལྟར་གཞག་།ཉེས་པ་མིང་དེ་འདིར་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཉེ་བས་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དང་། རྒྱལ་ པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞག་གོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཆུད་གསན་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་གྲོང་འཇོམས་པ་དག་སོ་སོར་བསྟན་པས་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །གང་ལྟར་ཡང་ཟད་མོད་སྡོམ་པའི་རྩ་བར་ལྟུང་བར་གཞག་གོ། །མ་ཡིན་ ཏེ།རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ནི་སྡོམ་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འདི་དག་སྡོམ་པ་ཅན་ལས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྡོམ་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བས་རྩ་བའི་ལྟུང་བར་གཞག་པར་མི་བྱའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་སྲོག་གཅོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་། ཆོས་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དག་ཇི་ལྟར་གཞག་པར་བྱ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་དང་། མི་དགེ་བ་བཅུའི་གནོད་པ་ཞེས་མིང་དུ་བསྟན་པ་ལས་ན་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོའི ལྟུང་བ་བསྟན་པས་ན།སྡོམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དངོས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྟན་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

虽然如此，这里对前述随顺法的修持的阐述，是广说的内容，应当说是获得意义的主要部分。如是解说了正确的修持之后，现在为了说明错误的修持，首先作衔接而说'应当断除的不善是什么'，前面所说的那些相违品不就是不善吗？除此之外还有什么，这是问难的意思。
回答是不仅如此，还有根本堕罪，如《日藏品》中所说。其中根本堕罪在此有四种：国王的根本堕罪、大臣的根本堕罪、声闻的根本堕罪、初发心菩萨的根本堕罪。
其中声闻的根本堕罪有五种：从杀生到无间业。菩萨的根本堕罪有八种：对未成熟的补特伽罗宣说空性等。其中声闻的根本堕罪是与上相关，菩萨的根本堕罪是与下相关。其中与声闻地相关的应当了知在诸声闻地中。
应当宣说菩萨的根本堕罪：圣龙树认为初发心菩萨的根本堕罪有十二种，是哪些呢？即《圣虚空藏经》中的八种根本堕罪和四种共同的。其中从加行、正行到究竟圆满而建立为他胜罪。
有人说圣龙树认为前述八种加上因悭吝不施予乞者、说非法为法、舍弃菩提心等十五种建立为菩萨根本堕罪。有人说应当随顺圣无著而建立。圣无著在《菩萨地》中明确建立了八种根本堕罪。
此处为何说国王等的根本堕罪？如果说是因为与戒律相关，为何只对他们确定而非他人？若非如此，如何建立为根本堕罪？此处过失之名是针对断善根而言，因为是近因故为根本堕罪，从国王等而建立。
因此经中说'将失坏一切先前所生的善根'，又因为分别说邪见和破村，所以近因明显。无论如何都可以建立为戒律的根本堕罪。
不是的，根本堕罪是能断戒律，这些虽然对持戒者来说是大过失，但不能断戒律，所以不应建立为根本堕罪。若问不与取和杀生不也是吗？不是的，虽然那是所许，但对破戒者的嗔恨、谤法、邪见等如何建立？从障碍法和十不善业的损害之名来看，显然不是根本堕罪。
因此通过说明国王和大臣的堕罪，是表征与戒律相关的根本堕罪。若问为何不直接说明这些？因为在《别解脱经》和《虚空藏经》中已经明显说明了。

།རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྲིད་པས་མདོ་ མང་པོ་ངེས་དོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཁྱིམ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བསྟན་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གོང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་སྤང་བར་ གོ་བའི་ཕྱིར་དང་།སྡོམ་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བསྟན་པ་ནི། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་གང་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན། རྒྱལ་རིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ གི་དང་འབྲེལ་ཞེ་ན།ཆོས་ཀྱི་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་གྱི་གཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རྐུ་བ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་དང་། ངོ་ ཚ་དང་ཁྲེལ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།གཞན་གྱི་གསོལ་བའི་རྗེས་སུ་མ་བཏང་བ་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འོག་མ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ནི་ཐུན་ཚོད་ལས་འདས་པའོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི། ཡུལ་དང་དུས་མ་ངེས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེས་འབྲས་ བུ་གང་མྱོང་ཞེ་ན།གཞི་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས། །མཐོང་ཆོས་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི། ཚེ་འདི་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། མནར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་ལ་ཡི་དགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྐལ་པར་འདུག་པའི་ཚེ་ཟད་ནས་མྱ་ངན་དགོན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དུད་འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཤ་སྣག་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ལམ་གྱི་དབུས་ན་འདུག་པས་ལམ་གོལ་བའོ། །མནར་མེད་ པ་ནི་བསྟི་བའི་གནས་མེད་པའོ།།བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་མནར་མེད་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་མཛད་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ལུས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉའི་རིགས་ སོ།།དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི། སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཞིང་སྙིགས་མ་ལྔ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྙིགས་མ་ལྔ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མིག་མེད་ལ་མི་སྡུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་སྤྱིར་ བསྟན་ནས།ད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རིགས་མཉམ་པ་ལས་འཆོས་པའི་བུ་ཡིན་པས་རྒྱལ་རིགས་སོ། །ལྷ་ ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པས་ན་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའོ།།ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་ལྟུང་བའོ། །གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ན་རྩ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་གནས་ནས་ལྟུང་སྟེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཕས་ཕམ་ཞིང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ངན་སོང་གི་རྒྱུ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེས་རྒོལ་བ་ནི་ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འདིར་གཙོ་བོ་སྨོས་པས་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ནི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་ པ་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ནི་ལྷ་ཡུལ་ནས་བབས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །རྫས་ནི་ཡོ་བྱད་དོ། །ཆོས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་སོ། །སྤོང་བ་ནི་མི་མཁོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གླེགས་བམ་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའོ།

有人问：国王等人不也是相同的吗？答：由于这是可能产生怀疑的，且为了使许多经典成为了义，又因为在家人是修行者，所以对他们作为一方面来说明。
若问：与戒律相关的也应该同样地说明，因为是完全相同的。答：由于上文已经说明发心，因此能了知应断除与之相违的法，又因为不可能对所说的破戒因缘产生怀疑。
因此，首先从《日藏经》中说明根本堕罪：经中说'在未来时'。首先，与什么相关呢？与'王族'等相关。与什么相连呢？与'法住'等相关。是什么事物呢？与'家宅基地'等相关。如何造作呢？与'偷盗'等相关。
这些行为若是连续不断地普遍行持，欢喜满足并视为功德，无惭无愧，不听从他人劝谏，就应当知道是过失。对于下文也应当如此理解。其中，连续不断是指超过时限。普遍行持是指地点和时间不确定。其余的意思很容易理解。
那么会感受什么果报呢？'依据事物和意乐的差别，现世果报业'，以这种方式在现世感受的是：所说的'此生'，是因为是士用果的缘故。异熟果是'无间'等。
其中关于饿鬼的情况：'劫时住尽后，悲惨荒野'等。关于旁生的情况：说到'大海中墨色身体'等。其中'在道路中间住'是指迷失道路。'无间'是指无有庇护处。'劫'是指大劫。'中间'是指直至寿命终尽。
若问：这与'无间是中劫'的说法相违吧？答：那是依小乘而说，所以无有相违。'身长百由旬'是指鱼类。
增上果是：'生于无佛刹土五浊恶世'，五浊是指众生浊等。等流果是'无眼且丑陋'。总结是'大王'等。
如此总说根本堕罪之后，现在要特别说明。因此，首先依据所依的差别而说明不共的教法：说'善男子'等。因为是种姓中最尊贵的所以说'王'。因为是同等种姓所生的儿子所以是'王族'。
因为已进入大天等坛城所以是'顶受灌顶'。因为使趋向恶趣所以是'堕'。因为是主要的所以是'根本'。怎样呢？说'从天人安乐处堕落'。为什么呢？说'因为被他胜'，意思是说因为成为其对治。
若问：恶趣因不是无量吗？为什么说五种呢？答：虽然如此，在此说主要的并无过失，这是通过'善男子'等来说明的。有些人说：依靠什么能生广大福德，就是'塔'的含义。
有些人主张：应当用于从天界下降等。'物品'是指资具。'法'是指三乘之法。'舍弃'是指使其无用，如毁坏经函等。

།འགོག་པ་ནི་དོན་ཐོབ་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ངེས་ པར་འབྱུང་བ་ནི།བདེན་པ་གཙོར་སྟོན་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཙོར་སྟོན་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཙོར་སྟོན་པའོ། །ཡང་ན་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ མདོ་སྡེ་མ་གཏོགས་པ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།།ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ། །དགེ་འདུན་འདུམ་པ་འབྱེད་པ་ནི་འཁོར་ལོ་ཕྱེ་བའོ། །གྲོང་ནི་ཁྱིམ་གཅིག་ལ་སོགས་པའོ། །ལྗོངས་ ནི་ཁྱིམ་བཅུ་ལ་སོགས་པའོ།།གྲོང་ཁྱེར་ནི་རིག་པའི་གནས་བཅོ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡུལ་འཁོར་ནི་རིས་སུ་བཅད་པའོ། །སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྤོང་བ་ནི་འདོར་བར་བྱེད་པའོ། །འགོག་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སུབས་པར་བྱེད་པ་ནི་ གླེགས་བམ་འཇིག་པའོ།།རྟེན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་གྱུར་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ཐུན་མོང་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཟླ་བ་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་དགེ་སྦྱོང་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ནི། གྲོགས་པོ་དག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཉམས་པ་ལས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ ཚུལ་བསྟན་པ་ནི།གྲོང་ཁྱེར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞིག་ན། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་དགེ་འདུན་བསྡུས་ནས་གསོལ་བར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་གཎྜཱི་བརྡུངས་ནས་དགེ་འདུན་བསྡུས་ཏེ། ལས་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ནི། ཉམས་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ངོ་། །ཡུལ་ནི་མཚམས་ཇི་ལྟར་བཅད་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པའོ། །གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འདུ་བའི་སའི་ཁྱད་པར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་གཏམ་འདྲེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་བཤད་པ་ལྟར བྱས་པའོ།།གང་གི་ཆད་པ་ནི་སོང་ཤིག་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པའོ། །ཚུལ་ལས་ཉམས་པའི་ཁྱད་པར་དངོས་བསྟན་པ་ནི། སུ་ཞིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱིམ་པ་འམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་སྤངས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །འབྲས་བུ་ཉམས་པ་ ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལྟུང་བ་སྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་ལྷའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། །ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་སྨོས་པའོ། །ལུས་སྲུལ་པོ་ནི་གང་གིས་ལུས་སྲུལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གདོན་གྱི་ ཁྱད་པར་རོ།།བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མར་གཟུང་བ་སྟེ། འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་དེ་བརྒྱད་དོ། །བསླབ་པ་འདྲལ་བ་ནི་བསླབ་པ་ཞིག་པ་སྟེ་ཕམ་པར་གྱུར་པའོ། །བསླབ་པ་བཞིན་མི་བགྱིད་པ་ནི་རྗེས་སུ་མི་སྒྲུབ་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་རལ་བར་གྱུར་པས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་སོ།།ཕྱིའི་གནོད་པ་ལས་ནི་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ནང་གི་གནོད་པ་ལས་ནི་བསྐྱང་བར་བགྱི་བའོ། །དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་སྤང་བ་ལྟར་མཐུན་པའི་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལས་ཉམས་ན་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལ་ལ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལས་ཉམས་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་ཞར་ལས་བྱུང་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ད་ནི་སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་ལྟུང་བ་བསྐྱེད་ པའི་འཐད་པ་ནི།སྔོན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲིན་པོ་ཤ་ཟ་དང་དུད་འགྲོའི་གཏི་མུག་པས་ཀྱང་གུས་པར་བཀུར་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཛིན་ཅེ་ན་འཁོར་ངེས་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

障碍是指阻碍获得意义。声闻的出离是以四谛为主要教导。独觉的出离是以缘起为主要教导。大乘的出离是以智慧和大悲为主要教导。或者说在十二分教中，除了方广经外的经等是声闻和独觉的出离。方广经是大乘的出离，有些人这样认为。破和合僧是分裂僧团。村是指一户等。乡是指十户等。城市是具有十八明处。地区是划分的区域。舍弃等如前所述。或者说舍弃是抛弃。障碍如前所述。毁坏是指毁坏经典。
已说明依止的差别。现在要说明由处所差别而成的共同根本堕罪。首先从月藏品中说明沙门依止的差别:'诸友'等。从堕落中恢复的方法是说:'城市'等。如果有破戒行为，国王等应召集僧团请求，僧团也应敲钟集合，通过羯磨驱逐，这是从堕落中恢复的方法。其中城市是活动的地方。地区是界内所包含的范围。寺院是修法者聚集的特殊场所。受用是共住和交谈等。随顺是如说而行。其惩罚是说明驱逐的差别。
直接说明破戒的差别:'何人'等，是指在家人或出家人。一切安乐是舍弃安乐因，即见与未见的差别。果报损失是指失去生天人道等。说明产生堕罪的合理性:'尔时'等。因为可爱故为天。一切是指欲界等。'乃至'是说明开始。腐烂身是使身体腐烂，即鬼神的差别。'中间'是指最后，属于眷属的八种。破戒是戒律破坏即犯根本堕罪。不如法行是不依教奉行。无所依止是因戒律破损。导师是指世尊。
应防护外在的损害。应保护内在的损害。如是远离不顺缘，成办顺缘是应当准备一切资具。因此对于从正确修行方法中退失者说明过患:'若有'等。有些是为显示前说破戒果报中第二现法果报，余者是附带说的。现在要说明从地藏经中由处所差别所生的根本堕罪。首先说明产生堕罪的合理性:'昔时'等，意思是连罗刹食肉者和愚痴的旁生都恭敬供养，显然成为殊胜处所。世尊为何取比量？为了确定眷属。

།དེ་ ལྟ་ཡིན་ཡང་རྨོངས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་དེ་ལྟ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨད་པ་ནི།ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྟུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རབ་ཏུ་ཉེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞིག་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྲེག་པ་ཞེས་པ་ནི། དཀར་པོའི་ཆོས་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བའོ། །མཁས་པ་སྤངས་པ་ནི་དམ་པས་ཡོངས་སུ་བོར་བའོ། །ལུས་ལ་ཆད་པས་བཅད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བར་མ་ཟད་ ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཕྲལ་བས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། འོ་ན་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་གང་ལ་གནང་ཞེ་ན། བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ན་བཟོད་པ་ཐོབ་པའོ། ། འོ་ན་མོས་པ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ནི་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། གསོལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགྲོ་བར་ཐལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྐྱོན་བརྗོད་པའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་པའི་སྡིག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་ནི། དེ ལྟར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།།ལྷག་མ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དག་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གང་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་ཆོས་བཞིན་དུའང་མི་བྱེད་པ་ལ་ ནི།དབང་ཕྱུག་གི་གནས་གནང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྤྱོད་པས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་འབྱུང་བས་ན་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འཇིག་པ་སྟེ། བཅས་པ་ལས་དྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དག་ནི་གལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གདོལ་པར་གྱུར་ན་དེའི་རྗེས་སུ་གཞན་འཇུག་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་ བཏང་སྟེ།སའི་སྙིང་པོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོ་ནུབ་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ངན་སོང་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་མདོ་ཉིད་ཚད་མར་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གནང་བ་དང་མ་གནང་བའི་གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བ་བསྟན་ནས།ད་ནི་གནང་བའི་གང་ཟག་གིས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། གང་དད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་གོ་ཆ་བགོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་ཉེས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི། དེའི་གཉེན་པོས་ཏེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་སྤོང་ བ་ཡིན་པས་ན།རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བས་ན་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །གོ་ཆ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་དང་པོའི་གཉེན་པོ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་མང་ཞིང་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིར་དད་པ་མང་ཞིང་གསུམ་བསྒོམ་མོ།།རྩ་བའི་ལྟུང་བ་གཉིས་པ་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་མི་སྤོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གསུམ་པ་དགེ་སྦྱོང་ལ་བརྟེན་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་ ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་འཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མཚམས་མེད་པ་ལ་སྟེ། རྩ་བའི་ལྟུང་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དགེ་འདུན་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྫས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་འཕྲོག་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་སྤོང་བས་མཚམས་མེད་ པ་ག་ལ་ཞིག་བྱེད་ཅེས་གཉེན་པོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བཟློག་པ་ནི་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ན་རང་ཉིད་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ ནན་ཏན་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་དང་།བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ།

虽然如此，对于某些愚昧者不知此理而加以诽谤，即'在未来时'等所说。堕罪的特征是'对各种因缘安立名言'，堕罪的果报即是'极为过失'等所说。
'断除善根'是指布施等善根的毁坏。'焚烧心相续'是指白法不生于相续中。'舍弃智者'是指被圣者所遗弃。
不仅仅是对身体的惩罚而导致堕罪，通过剥夺受用也会导致堕罪，这是以'其他'等词所说明的。
如此宣说了根本堕罪的特征之后，那么在何处获得自在之位呢？答曰：'获得忍位的补特伽罗'。在安住于胜解行位时获得忍位。
那么，对于非胜解行的补特伽罗，是否会堕罪呢？这个质疑以'祈请'等词表达，即'如何不堕恶趣'，这是单纯表达过失的质疑。
并非如此，如果是未获得忍位而行恶业者，确实如此。其余则是因不成立，即使未获得忍位，但随顺正法者不会堕入恶趣，这是以'虽未获得忍位'等词所说明的。
因此，对于虽未获得忍位且不如法行持者，不允许自在之位，若行持则会产生根本堕罪的过失业，从而毁坏此甚深教法，即违背戒律。
其他人认为，如果国王成为旃陀罗，其他人会随之效仿，舍弃戒律，使《十轮经》隐没，随之堕入恶趣，应当以经典本身为准据。
'如何得解脱'意即必定不得解脱。
如此宣说了开许与不开许的补特伽罗差别之后，现在宣说开许的补特伽罗修行之方便：'披上信力铠甲'等所说。之前所说的根本堕罪过失，与之相反的具有法性即是其对治，因为断除邪行，故为随行之法。
其中，信即胜解等。由于不被违品所压制，故称为力。铠甲即精进。
如何呢？国王第一根本堕罪的对治是'对三宝具大信心'，此处修习三种大信心。
第二根本堕罪舍弃正法的对治是'不舍弃三乘决定出离之法'等。
第三依止沙门的根本堕罪的对治是'具足戒律且不损害破戒者'等。
无间罪的根本堕罪的对治是'不掠夺僧团和佛塔财物'等。掠夺受用接近无间罪，由于断除此过，怎会造无间罪呢？这是说明其对治。
相反的情况是，若如此摄受他人，自己又怎会造罪呢？这是其含义。
邪见的对治是正见，因此首先生起正见的因是依止善士，即依止和承事精进修习三乘的比丘们。

།གཉིས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཉན་ཅེས་བྱ་བའོ། །གསུམ་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཉམས་ཀྱིས་ཅི་ནུས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡི་དམ་ ལ་བརྟན་པ་དང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ལ་ཡི་དམ་ནི་རང་གི་དམ་བཅས་པ་སྔར་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །གཞན་དེ་དག་འགོད་པ་ནི་འཁོར་མང་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དག་ལ་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་མང་ པོ་དག་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེས་ན་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་བས་ན། འདི་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ལྔ་པོའི་གཉེན་པོར་བཞག་ པ་ཡིན་ནོ།།གྲོང་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་མི་སླུ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གྲོང་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་ནི་གཡོའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། ལོག་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ ནི།ཡང་དག་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དགེ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པའོ། །ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྲག་བཅུའི་ཐ་མ་རྟགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དུས་སོ། །བདག་བསྲུང་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཉམས་པ་ལས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་པའོ། །གཞན་བསྲུང་བ་ནི་དེ་ ལྟར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པས་ཡུལ་འཁོར་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་སྟེ།ཉེས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕན་ཡོན་འབྱུང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བསྲུང་བ་ནི། ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་པ་བསྲུང་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྣོད་ནི་ཚུལ་ ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའོ།།སྲུང་བར་བྱེད་པ་ནི་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །མི་སྤྱོད་པ་ནི་འཕྲོག་པ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །སྤྱོད་དུ་མི་འཇུག་པ་ནི་འཕྲོག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། སྤྱོད་དུ་འཇུག་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ ཕུང་པོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།མ་མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་མེད་པ་ནི་བགྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་ཤེས་པས་མི་དཔོགས་པའོ། །མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཚེ་བསྲིང་ བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བཅུ་ཚན་དང་པོས་ནི་བདེ་བའི་རྐྱེན་སྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པས་ནི་མི་བདེ་བའི་རྐྱེན་སྤོང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལྟུང་བ་ལས་བཟློག་པས་ན་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །གཏོང་བ་པོ་ནི་རྐྱེན་སྒྲུབ་པའི་ མིང་ངོ་།།སྦྱིན་བདག་ནི་རྒྱུ་སྦྱོར་བའོ། །དེར་མ་ཟད་པས་ན་ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསྟན་པ་འཛིན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་འགྲེལ་ཅིང་བཤད་པར་ བྱེད་པའོ།།དེས་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ངག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་བཤད་པས་འབྲས་བུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། རང་རྒྱལ་བའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དད་པ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དོན དམ་པའི་བདེན་པ་ནི།སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའོ།

第二，听闻正法是指听闻三乘决定出离之法的言教。第三，如理作意是指依据所闻之法尽己所能地修行，坚持誓愿，引导众生趋入大乘正道。其中誓愿是指前述自己所立的誓愿。引导其他众生是为了对治众多眷属的过失，如前所说'引导众多众生趋入十善业道'。
因此，亲近善知识等是生起正见的因，生起正见则能断除邪见，此为对治五根本堕罪之对治法。对治毁坏村落等的对治法即具足不欺诳心，因为毁坏村落等是欺诳行为。其功德即'不堕入邪见'。
同样，宣说随行的功德即'从正法中生起'，善法即具足前述诸法。'五百'是指最后十分之一的标志性时期。自护是指如前所说从堕罪中依法修复。护他是指如是修复后在地方上做一切应做之事，即远离过失的功德。护持后世即天人等生处。护持教法即自在力等。功德即闻法等。法器即清净戒律。
守护即远离损害等。不享用即远离掠夺和享用。不令享用即远离令他掠夺和令他享用。其功德即'福德蕴'，就无法见到的功德而言，说'无量福德蕴'等。无量是因为无法衡量。无数是因为无法计数。不可思议是因为智慧无法推测。
现见功德即长寿等。第一个十法是成办安乐因。第二个是断除不乐因。由于远离令失去受用的堕罪，故说'摄受'。有些人说这是总结一切的意义。施主是成办因缘的名称。檀越是结合因缘者。不仅如此，故说'天'等。
持教如前。这是对治障碍法的对治。长久住持法教即依止说法者等解说宣讲佛法。这也是对治损害说法者的对治。不断种姓即引导发菩提心。从言教所生即获得声闻乘果位，因为宣说四谛法而获得果位。从法所生即获得缘觉乘果位，因为通达缘起而获得果位。法化即获得大乘果位的菩萨，因为虽得果位但不现前。他信即具足皈依。胜义谛即修空性。

།འོ་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐེག་པ་མཆོག་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་ནི། ལག་ཏུ་གཏད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ གྱི་ཁྱད་པར་ལས་གྱུར་པ་ལྟུང་བ་ཐུན་མོང་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དག་ནི། ཁྱིམ་པར་གྱུར་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལ། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དགེ་སྦྱོང་ལ་བརྟེན་པ་དག་ནི། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཡིན་པས་ ཐུན་མོང་བར་གཞག་གོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་སྡོམ་པ་དང་མ་འབྲེལ་པར་ལྟའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ བར་དུ་གཅོད་པ་སྤང་བའི་ཐབས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པར་འདོད་པས་སེམས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །བསྒྲུབ་པ་ནི་མི་ཉམས་པར་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །སེམས་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་། བག་ཡོད་ པའོ།།མཁས་པ་ནི་འོག་ནས་ཅི་ཞེས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་འདས་པའི་དུས་སུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ཉམས་པར་བྱས་པ་ནི་སྟོབས་བཞིས་དག་པར་བྱ་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཉེས་པ་ནི་ཐུན་ཚོད་ལས་མ་འདས་པས། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བཤད་པར་བྱ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་ཉེས་པས་གོས་པར་དོགས་ པས་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཁོ་ན་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་ བར་བསྟན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དབེན་པར་མ་གྱུར་ན་ཡང་དྲན་པ་འཇུག་པར་མི་ འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་དབེན་པ་ནི། འདུ་འཛི་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །འདུ་འཛི་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ལ་ལ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཚེ་འདིའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་འདུ་འཛིའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སེམས་རབ་ ཏུ་དབེན་པ་ནི།འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་ནི། ཅི་བདག་གིས་སེམས་འདི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་བཞིན་གྱི་སྲུང་བ་ནི། དགའ་བ་དང་རངས་པ་དང་། མོས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།དགའ་བ་ནི་ཐོག་མར་སེམས་བདེ་བའོ། །རངས་པ་ནི་བར་དུ་མགུ་བའོ། །མོས་པ་ནི་ཐ་མར་འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་སྐྱོ་བ་དང་རྟོག་པ་མང་བ་སྟེ། སྐྱོ་བ་མང་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་སྤོང་བའོ། །རྟོག་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོ་དྲན་པས་རང་གི་སེམས་གང་ ལ་སྤྱོད་ཅེས་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་དོ།།ཤེས་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་རྗེས་སུ་མི་འགྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །བག་ཡོད་པས་དགེ་བ་གོམས་ཤིང་སྡིག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་པས། མ་སྐྱེས་དགྲའི་ མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ།འདུན་པས་འགྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་འགྲོ་བ་དང་། འཇིགས་པས་འགྲོ་བ་དང་། གཏི་མུག་གིས་འགྲོ་བ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་གླགས་རྙེད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཉེས་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་མེད་ ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར།གང་གིས་སེམས་ཅན་དག་ལ་ཡིད་ཀྱིས་གནོད་བྱེད་ཀྱང་། །ང་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟེན་ཏེ་དེ་ནི་ལྟོས་དང་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།

如果问及声闻等是否也是，则说'正等觉'，是指希求最上乘。其利益如经中所说'亲手授予'，意为不退转。如是，这是从境之差别所生的共同堕罪之对治的教示。
何为共同与不共同？国王与大臣的根本堕罪，与其他在家人不共同，而依止于沙门的境之差别，也是国王等人的，故立为共同。如是，所说的违品与对治，大多是不与律仪相关。从《经集解》以圣教量所配释中，已说完获得自在者们的修行。
如是应说遮障违品的断除方法。为此说'欲住于修法者应善巧于心'。法即如前所说的戒律。修行即欲令不退失。心即正念、正知与正慎。善巧即下文所说的观察。
对于过去时因过失而退失者，应以四力净除；现在的过失，在未过时分内，应如理宣说；对未来可能染污过失者，则应修习正念等。
戒律不是应以身等三门守护吗？为何说唯于心善巧？这是反问。说'菩萨'是表明应守护不退失菩提心。
因此说'以身心极为远离'，表明心为主要，否则若无正念等，身等将趋入过失。若身等未远离，正念也不会生起，故说'身等'。其中身远离即远离喧闹等。何为喧闹？有人说是指众人聚集。有人说即使只有一个具有今生成就的人也是喧闹处。
心极远离即远离欲等分别。其中守护正念即'我此心是否行善'等。守护正知即如经说'生起欢喜、欣悦与胜解'。欢喜是初始的心乐。欣悦是中间的满足。胜解是最后无有追悔。
正慎即厌离与多观察，多厌离是断除违品，观察是修习对治。因此，首先以正念不忘自心所行。以正知行善并无追悔等。以正慎修习善法并断除恶业。
如是戒律为何目的？为一切种智故。如《未生怨经》中说：以贪欲而行、以嗔恨而行、以恐惧而行、以愚痴而行者，是魔的行境，故被寻得机会。
不具悲心与菩提心者，不令如来欢喜。若无悲心则会舍弃众生，故如偈云：'纵以意害诸众生，依止于我无所顾。'

།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མེད་པའང་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། འོག་ནས་ཀྱང་ ཞལ་ཏ་བས་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གང་བར་བྱས་ནའང་ང་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེའོ།།མི་བརྩོན་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དམན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཀྱང་། ང་ལ་བྱ་བ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞེའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་སྦྱིན་པ་དང་བཟོད་པ་གཙོར་གྱུར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བྲལ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་མི་དགའ་བ་སྟེ།རང་གི་ཕྱོགས་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི། ལྷ་རྣམས་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཏེ། མྱུར་དུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པོ་ནི་ ལྷུང་བཟེད་ཡོངས་སུ་འབུལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚངས་པ་ནི་གསོལ་བ་གདབ་པར་སྤྲོའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དམིགས་པ་ནི་དགེ་བ་མི་ཟད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་དམིགས་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་།ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། རྗེས་ཀྱིས་ཏེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་རྒྱུ་སྤང་བར་བསྟན་པ་ནི། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ། བུ་རམ་ཤིང་ཤུན་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་མེད། དགའ་བར་བྱ་བའི་རོ་ནི་ནང་ན་འདུག་།ཤུན་པ་ཟོས་པའི་མིས་ནི་བུ་རམ་རོ། །ཞིམ་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཤུན་པ་དེ་བཞིན་སྨྲ་བ་སྟེ། །རོ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལ་དོན་སེམས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྗེད་ངས་པ་ནི་དྲན་པ དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དམུ་རྒོད་དུ་གྱུར་པ་ནི། བག་ཡོད་པ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་མེད་པས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། ། བསླབ་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བས་ན་དམ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ནང་གི་གདུང་བ་དང་ལྡན་པས་ན་འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་འཆད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱུད་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དྲན་པ ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྒྲུབ་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ལེན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་སྟེ། །ལ་ལ་སྟོབས་མེད་ཆུ་ཀླུང་གིས། །ནན་གྱིས་ཁྱེར་བར་གྱུར་པ་དག་། སྐོམ་གྱིས་འཆི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང་། སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ལས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར སྟི་ལ་དགའ་བ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དྲུག་སྤང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་མི་ ཉམས་པར་བསྲུང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི།ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། སྒྲུབ་པ་མེད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཟད་ནས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། དམིགས་པར་ སྤྱོད་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མེད་དེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ནི། དངོས་པོར་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་མེད་པ་དངོས་པོར་ཞེན་ནས་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་ལ་རྨོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如何了知无菩提心？对于执著实有的见解也是如此，如下文所说：'即使以珍宝佛塔充满三千世界供养，也不会令我欢喜'。
不精进也是如此，此处'精进'之声是为了趣入大乘而欢喜，若仅持守小乘法，也不能成为对我做事。
远离以持戒、布施、忍辱为主的六波罗蜜多，诸天不喜，因为会减损自方。另一方面，六波罗蜜多是诸天欢喜之因，因为能速疾证悟。如所说：'四大天王献钵'乃至'梵天欢喜请法'等。
所缘是善业不尽之因，回向也是如此。如说：'缘一切智者，终将证得涅槃'。从遮遣和随顺门中，宣说加行、正行和后行圆满。
现在宣说断除破戒之因：'不应喜好言说'。如此经中所说：'甘蔗外皮无精髓，美味存在于内中，食用外皮之人，不能品尝甘蔗味。如同外皮即言说，如味即是此义理。'
忘念即是离正念之义。离如理作意即是无正知。心相续成为野性即是离正知。如是破戒者无有定慧，故舍弃止观。
由离三学故不成圣者。具内心苦恼故具有追悔，因为无戒。
若问说法如何成为破戒之因？虽然如此，但言说会扰乱相续，因此由失念等缘故。即是说不住于修行。因为不取功德，如说：'正等觉教法，仅闻不能成，如有无力者，被河流冲去，将死于干渴，未修法亦然。'
由此宣说应断除喜好事务、喜好散乱、喜好睡眠、喜好群聚、喜好利养恭敬等世间六法。
从《经集论释》以经教量相配中，已说完戒波罗蜜多。
如是发菩提心并守护不失菩萨戒者，即趣入殊胜因之修行。如《月灯经》中说：'若无修行，戒律果报耗尽而堕落。'
因此首先宣说修行功德：'执著所缘行无修行'。执著所缘行即由实执所发起的善行。无修行即执著实有而迷惑于真实解脱方便。因此说'多闻'等，因为是无漏之因。

། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེས་འཕགས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཐབས་བསྒོམ་པ་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་གང་གི་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྟི་སྟང་ནི་བསྙེན་བཀུར་བའོ། །མཆོད་རྟེན་ནི་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་རྒྱུར་གྲགས་པས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བརྒལ་བ་ལས། རིགས་པ་ནི། མང་དུ་ཐོས་པ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཡང་། མ་རིག་པ་དང་འགལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་དམན་པ་བསྟན་ཏེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་ནི། དམན་པ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གནང་བ་ནི་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་འཕགས་པའི རྒྱུ་གང་ཞེས་དྲི་བ་ནི།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་དཀའ་བའི་ལས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཀའ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལས་བཟློག་པར་ཆས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཐེག་པ་འོག་མ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་འདྲེན་པ་དག་ཀྱང་དེད་དཔོན་དམ་པར་འདོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པའི་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེད་དཔོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། །ཕན་ཡོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་ རབ་དང་།བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ནི་འདིར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ ལེན་པའོ།།དེ་ལ་ཐོས་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྟོན་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཐབས་གང་གིས་ཤེ་ན། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལ་བསམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བདག་བསྒྲགས་པའི་བསམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྩོད་པ་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་དང་། མཚང་འདྲུ་བའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་དམིགས་ པ་དང་།ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བའི་བསམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་མཉན་པར་བྱ་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་སྟོང་པ་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་བྱང་ཆུབ་ ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་།གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་། དངོས་གཞི་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་། རྗེས་ལ་མི་དམིགས་པས་དགེ་བ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། ཐབས་དེ་ལྟ་བུས་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདི་དག་གི་ མཚན་ཉིད་དུ་ནི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་བཤད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།འདིར་ནི་མདོ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་སྦྱོར་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི། འོད་སྲུངས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་འཇུག་པར་འདོད་ པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་འདས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་འདའོ། །གོ་ཆ་དང་ལྡན་པའི་བདག་གི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ།

内心正确安住即是如理作意。那些是什么呢？多闻即是精通五明处。如理作意即是思所生慧。由此超胜即是修习，具有修习方便、修习智慧以及方便智慧双运修习的特征。因此，说'假如'等。那么是什么的呢？'假如具足波罗蜜多'，恭敬即是承事供养。舍利塔因为闻名为广大福德之因，因此对'为什么'的质疑，其道理是'从多闻而生'。虽获得广大福德，但因为不是与无明相违之因，所以与之相违是在闻法。因此以'假如'表示低劣，因为不生福德是配于低劣。其中显示闻法的利益即是'假如'。显示修习的利益即说'精进于内正安住'，允许即是开许。如是殊胜的因是什么的疑问即是'为什么呢'，说是艰难的事业，艰难是因为要从轮回中转出。那么下乘也是吗？说'无上'，因为轮回的引导者也认为是殊胜的船主。因此超胜三界一切，因为是一切的船主。殊胜即是最胜。具有如是利益的修行是什么呢？修行有三种：闻所生慧、思所生慧、修所生慧。因此，为了首先生起闻所生慧，所以说'复次法修行'等。此处法是指闻所生慧。修行即是实践彼。其中如何闻法呢？显示应当作为通达一切法如同秋日正午虚空般无实性离戏论的方便。以何方便呢？以清净意乐和圆满加行的方便。
其中意乐有四种：非为自我宣扬的意乐，非为胜辩论的意乐，非为挖苦的意乐，为度化众生的意乐，为战胜烦恼敌的意乐，为获得一切种智的意乐，以及恭敬法和说法者的意乐而听闻。加行有三种：前行具足空性大悲菩提摄持及精进铠甲，正行具足三轮清净六波罗蜜多，后行以无所缘回向圆满菩提，显示应以如是方便听闻。这些特征应当参看《经庄严论》中马鸣菩萨的解释。此处因为仅略说，首先关于加行空性等，说'迦叶'，菩提摄持即是欲入一切智海。具足空性故超越凡夫地。具足悲心故超越声闻缘觉地。具足铠甲故说'我的'，父的境界即是一切种智。

།མདོ་སྡེ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ཕའི་ སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བཤད་པའོ།།དངོས་པོ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྩ་བ་མི་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོག་མི་ཤེས་ པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུས་མི་ངོམས་པའོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པ་བག་ཡོངས་སུ་གནས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཉེས་པ་དང་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་དག་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་ པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།བདག་བསྒྲགས་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་སྙོམས་པ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་ན་རྩོད་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་མཚོན་པར་ཟད་དོ། ། རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་མཉན་ཅེ་ན། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ལུང་ལས་ཚུལ་གཅིག་གིས་འཚང་རྒྱ་བར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དགོངས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་དགོངས་པ དང་།འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་། གཞན་དྲང་བ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དྲང་བའི་ དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཇུག་པས་རུང་བ་ཞིག་ན། བཀའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པས་ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་བཤད། དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཧ་ཅང་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཐལ་བར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟ་བས་ན།ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི། འདུ་འཛིའི་གཏམ་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུ་འཛིའི་གཏམ་ནི་བརྟག་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སོ། །མཉན་ནས་ནི་རང་བཟོ་བའི་གཏམ་མོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བ་རྣམས་ཏེ། འདི་དག་ལས་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་བཤད་མོད་ ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པས་ན་བར་དུ་གཅོད་པའོ།།ད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅི་ལྟ་བུས་མཉན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་པས་རྩོད་པའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་ནི། ལྷའི་བུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་འདོར་ བ་སྟེ།དངོས་པོ་ནི་འཆིང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཆིང་ཞེ་ན། དངོས་པོར་ཞེན་པ་ཡོད་ན་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་འགྱུར་ལ། བདག་ཡོད་ན་གཞན་དུ་ཤེས་པས་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལས་ འཛིན་དང་སྡང་།།འདི་དག་དང་ནི་ཀུན་འབྲེལ་ལས། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ནས་ཉེས་ཚོགས་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཉིད་ཐབས་གང་གིས་འདོར་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་ པར་འགྱུར་ལ།འབད་པ་མེད་ཅིང་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེད་པས་ན་ཆོས་མི་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་འབད་པ་མེད་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། བྱ་བ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར། འབད་པ་མེད་ཅིང་རྩོལ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་གྲུབ་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་སྤང་བར་རྩོལ་བར་མི་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཐབས་གང་གིས་སེལ་བར་འགྱུར། གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ལ། རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་རིགས་ཏེ། མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་སྤངས་པའི་གྲོལ་བ་ཐག་བསྲིངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

经典中说六波罗蜜多是父的境界。三轮清净等是不断根本，因为以精进做诸事业。后之回向是说'回向一切智性'等，不知足是如海不满足。修学无漏业遍行时，以具足正念而无过失，如说：'趣入三种智慧者，将从微细过失罪堕中解脱'。
意乐有四种：非以自我宣扬之意乐，如说'以求成办'，平等心即慈等。因此，也应了知非以胜诤意乐等，此处仅是举例而已。
若问应以何种本性听闻？说应通达五明处。若问：'此与经中说以一法成佛相违否？'应知彼是密意而说。云何？是对根钝者之密意，对生起世间道之密意，对引导他人之密意。
复次，'若于五明处不勤修，即使圣者亦不得一切智'之说岂不相违？若说彼是不了义，若佛语可随诸密意而行，以抉择经义者何故别说？若尔，则不能抉择义理，且成无穷过失。
因此，从遮止门所说应断者：'听闻聚会言论'等。聚会言论即观察论典。听已即自造言论。其余易解。虽说此等稍有意义，然因失大义故为障碍。
今当说以何等戒律听闻：首先应成为烦恼对治，非以诤论心，如说'天子'。于一切法不修行即是舍弃实执见，因实执是系缚处。
云何系缚？若有实执则生我执，有我则知有他，由此生起一切烦恼。如说：'若有我知他，从我他分别，执著与嗔恚，与此等相连，众生近集过。'
若问：以何方便能舍实执见？若问为何？对此精勤努力即是分别，故成菩萨烦恼。无勤无功用则不生烦恼，故不作法。若问：无勤则能解脱否？非也。此中'无勤无功用'者，谓不应勤断实有成就之烦恼，因彼是颠倒故。
云何？若有实有成就之法，以何方便能除？所谓成就即承许为自性，自性不应成为他性，因非所作故。如是则远离断除之解脱，因无对治故。

།འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་བཤད་པ། ཡོད་པའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། འོ་ན་མེད་པར་རྟོག་པས་སམ་ཞེ་ན། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་གང་ཞིག་མེད་པར་འགྱུར། དེས་ན་མེད་པར་རྟོག་པའང་མི་འབྱུང་སྟེ། མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་བརྫུན་ལ་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ། མི་རྟོག་པ་ནི་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ དེ་སྐྱེས་ན་སྣང་བས་མུན་པ་ལྟར་སེལ་གྱི།ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པའམ་དངོས་པོ་བཞག་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ན་ནང་གི་མུ་སྟེགས་པ་འགའ་ཞིག་དེ་ལྟ་བུར་འདོད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་ན་མི་རྟོག་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི།ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འཐད་ཀྱི། །གཞན་དུ་ན། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྨོངས་པ་དང་འགལ་བ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཀྱང་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །མི་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་མི་རྩོལ་བའོ། །རྣམ་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་མི་འབད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཐབས་གང་གིས་སྐྱེད་ཅེ་ན། རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །རྟོག་པ་ཉིད་གང་གིས་སྤོང་བ་ཞེ་ན། མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས ཏེ།དེའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །མི་དམིགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པས། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་བསམ་པ་ཡིན་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་འདོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །རྙེད་པ་ནི་ཡོ་བྱད་དོ། །བཀུར་སྟི་ནི་སྟན་འདིངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེས་པ་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཏི་མུག་ནི་འདིར་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །དྲན་པ་འཇོམས་པ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ།།བདག་གི་དོན་ནི་ཚེ་འདིའི་བདེ་བའོ། །གཡོ་བ་སྐྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས་ཉམས་པ་སྟེ། གཞན་སླུ་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ཏེ། དེས་ཡོན་ཏན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ སྡུད་པར་མི་འགྱུར་བའོ།།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན་གནང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན། ལྟུང་བའི་རྩ་བ་དེ་ཕམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེར་སྣ་བསྐྱེད་པས་ན། སྔར་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཕྱིས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སོ། །སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བས་ན་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པས་ན། ལྷག་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཚུངས པ་སྟེ།ལེ་ལོ་ནི་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་བསྐྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཞེ་སྡང་ནི་སེམས་ལ་གནོད་པས་ན་ཚེར་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་འདམ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ནི་འབྱུང་བའི་ལམ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པས་ན། དྲན་པ་འཇོམས་པ་དང་། རྒྱགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའོ། །བཀའ་ལས་འདས་པས་ན་མ་གནང་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱེད་པས་ན་དགེ་ བའི་རྩ་བ་སྟོར་བར་བྱེད་པའོ།

那么是怎样的呢？对于不存在的执著为存在是颠倒的，所以说是烦恼的过失。远离存在的执著是无迷乱的智慧。
那么是否由于执著不存在呢？如果存在的事物未成立，何者将成为不存在？因此执著不存在也不会生起，因为已断除一切边际。
因此，烦恼是虚妄而未成立实体的，无分别是安住于快乐的本性。当它生起时如同光明驱散黑暗般消除，而不是转移到其他境界或像放置实物那样，为了破除某些内道外道如此认为，所以说'无勤无作'。
另外，在等持时安住于无分别的本性，这是生起智慧的合理因，否则，慈等虽非与愚痴相违的因，但也这样说。不作为是不精进于断除烦恼。不造作是不努力于生起对治，因此说：'此中无所除，亦无少可立，于实性如实见，如实见得解脱。'
那么如何生起无常性呢？依靠分别。如何断除分别呢？以无分别，因此如说：'依止于所缘，无所缘当生。'
第二，由于需要获得一切种智，所以说希求利养恭敬的心是'欲求成就诸法'。法即是一切种智。成就即是获得。利养是资具。恭敬是铺设座位等。
为何应当断除？因为摧毁见道和见道的一切功德，并增长一切过失。其中功德是戒等。过失是破戒等。
因此说'生起愚痴'等。这里的愚痴是指不正知。摧毁正念是破坏别解脱戒。自利是今生的安乐。生起谄诳是退失利益众生，即欺骗他人。
傲慢等是我慢，由此不生起布施等功德并使之退失，故不能摄集善法。由于退失别解脱戒，故为不如法，因为行十不善。由于退失菩萨戒，故为堕落根本，因为是类似他胜法。
由生起悭吝，故先说'作恭敬'，后不作是由执著过失。由散乱心故，舍弃禅定和无量，无量是生梵天之因。由具懈怠故，等同邪行，因为懈怠是退失所得功德之因。
由生起嗔恚故，极为趣入，嗔恚如刺，因为害心。邪慧如泥，因为无明迷惑出离道。异熟果是地狱等。
有些由生起烦恼和随烦恼，故摧毁正念和生起傲慢等。由违背教诫，故行不如法。由破坏戒律，故失坏善根。

།མཐོང་བའི་ཉེས་དམིགས་ནི་ཕྱིས་མི་བྱེད་པའོ། །མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །ཐོབ་པའི་ཉམས་པ་ནི་ལྷག་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ལྟ་བུའོ། །ཕྲག་དོག་བསྐྱེད་པས་ཚེར་མ་ལྟ་བུའོ། །དབྲལ་བར་དཀའ་བས་འདམ་ལྟ་བུའོ་ ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་བསྒྲགས་པའི་བསམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་སྤྱད་ནས་སོ། །འདོད་པ་ནི་ བདག་གི་ཡོན་ཏན་ནི།།ཆུང་བ་དེ་བསྒྲགས་པའི་བསམ་པ་བཏང་ནས་སོ། །བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་དཔེ་དྲང་བ་ནི། ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་དྲུང་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །གྲོང་རྡལ་ནི་ཚོང་འདུས་ཀྱི་ཁྱིམ་མོ། །དྲུང་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །དེས་པ་ནི་ངང་འཇམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤང་བར་བྱ་དགོས་ པས་ན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།མ་རུངས་པའོ། །བརྙས་པ་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པའོ། །གྲགས་པ་ནི་སྙན་པ་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པར་བྱ་དགོས་པས། ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོའི་མཚང་འདྲུ་བའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པ་ནི། གཡོ་དང་སྒྱུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ ཏན་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རེ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཚུལ་གཞན་དུ་སྒྱུར་བ་ནི་སླུ་བས་ན་གཡོའོ།།དྲང་པོར་མི་བྱེད་པས་ན་སྒྱུའོ། །དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྤང་བར་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ ལུང་ལས་ཀྱང་།ཆོས་ལ་ནི་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། གཞིའང་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དྲང་པོ་དང་གཡོ་མེད་པ་ནི་གསང་མཚང་འདྲུ་བའི་བསམ་པས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉན་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་ཡུལ་ནས་གང་ ལ་མཉན་ཞེ་ན།ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལ་ནི་ནན་ཏན་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་གསུངས་པས་ཏེ། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ལའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ལུང་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཆོས་རི་སུལ་དང་། ཀ་བ་དང་། རྩིག་པའི་ནང་དག་ཏུ་འང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་བསྔགས་དེ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕན་ཡོན་དུ་བསྟན་མོད་ཀྱི། འདིར་ ལས་དང་པོ་པ་དག་དཀར་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་མ་བརྟེན་པ་ན་ཐབས་གང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར།རང་གི་སྤྱོད་པས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྟོག་པ་རང་སྐྱེ་བར་སྔར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཅི་ལྟར་རུང་། ལུང་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་པ་ ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཅི་ལྟར། རྟོག་གེ་བརྟེན་ཅིང་མ་ངེས་ལ། །མ་ཁྱབ་ཀུན་རྫོབ་སྐྱོ་བ་ཅན། །བྱིས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡུལ་མིན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལུང་ཅི་ཞིག་དགོངས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་མེད་པའི་རྟོག་གེས་ནི། སྣང་བའི་དོན་ཀྱང་རྟོགས་ པར་མི་ནུས་ན།ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱང་། ལུང་མ་རྟོགས་པར་རྟོག་གེ་ལ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ།

见到的过患是以后不做。未得到的损失是完全舍弃禅定和无量。已得到的损失是如增上行的仪轨。由生起嫉妒而如同荆棘。因难以分离而如同泥沼。也这样说。
为了度化一切众生而非以宣扬自己的心态，称为各别观察，所谓各别观察是指，为了使众生完全解脱而作意修行。欲望是指，放弃宣扬自己微小功德的心态。从反面引用比喻是说'在尼拘陀树下'。城镇是指商业聚集的家。靠近是指少欲。温和是指性情柔和。
如是从过患门中应当断除，故称为无尽，即是不善。轻蔑是指轻视。名声是指称赞。应当恭敬法和说法者，不应以揭露法师过失的心态，即是'应当完全断除虚伪和诡诈'。以希求获得功德等的期待心而改变为其他方式是欺骗故为虚伪。因不正直故为诡诈。从遮遣门中显示彼即是'在障碍时'。完全断除是为了对法和说法者生起恭敬心。
因此经中也说'于法作药想'等。从随顺门中显示即是'基础也有二'，即正直和无虚伪是不以揭露隐私的心态。如是以这样的闻法方式，从何处听闻呢？关于显示殊胜摄受，说'以欲求精进修行'，精进是为了修行义。
为何要从摄受呢？对于极为隐蔽处，教言是主要的，因为现量和比量不能趣入。那么，如经中说'具足无垢闻光明的菩萨，法会从山谷、柱子和墙壁中出现'，为何赞叹摄受呢？虽然这是显示增上意乐清净的功德，但在此初业者若不依止善知识摄受，以何方便能趣入？
若说以自己的行为，若仅是希求增上意乐清净，如前所说会自生分别。如是若尔如何可行？也不是仅仅依止少许教言等。如何？'依止寻思且不定，不遍世俗生厌离，因为依止于愚者，故彼非是所知境。'如是说。
若问依何教言？那也不是，因为无教言的寻思，连显现义也不能了知，何况极为隐蔽的义？圣者无著也说：'不解教言而寻思，诸法不能如实住。'

།གལ་ཏེ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཚུལ་ དུ་ཡང་།།རིག་པ་གླེགས་བམ་ལ་བསླབས་ཤིང་། །བླ་མའི་ཁ་ནས་མ་ཡིན་པ། །མང་པོའི་ནང་དུ་མི་མཛེས་ཏེ། །འཕྱོན་མའི་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་བཞིན། །ཞེས་འབྱུང་ན། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མེད་པར་ནི། ལུང་ལས། གྲུ་ཡི་སྐྱ་བ་འཛིན་མེད་པས། །རྒྱ་ མཚོའི་ངོགས་སུ་ཕྱིན་མི་འགྱུར།།དེ་བཞིན་བླ་མ་མེད་པ་ཡི། །སྒྲུབ་པོས་སྲིད་པའི་མཐར་མི་ཕྱིན། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་འཕགས་པ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྟོང་གི་བརྒྱ་ལས་གདམས་པ་བཙལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་གཏང་བར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ངེས་པར་བརྟེན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དགོས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བླ་ན་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དང་པོ ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ལུང་དང་ལྡན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ལུང་དང་ལྡན་པ་ནི་གདམས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་ དང་།སྙིང་རྗེས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་ པ་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ན་རེ་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་སོགས་པ་ སྐྱོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ལུང་དང་ལྡན་པ་པ་ནི་ལུང་ལེན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་ལ་ལུང་ལས་ནི་ལུང་ལེན་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ ནི་ལུང་དང་སྒྲུབ་པ་གཉིས་སོ།།ལུང་དང་ལྡན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་རེ་རེས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་རེ་རེས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ལག་གཉིས་དང་པོ་གཉིས་པ་དང་། །དེ་ཡི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ནི། །དུས་དང་མདའ་ནི་རྣམ་ པ་གཉིས།།མདའ་གཉིས་རེ་རེ་དྲང་སྲོང་དང་། །ཡོན་ཏན་དག་སྟེ་དུས་གཞན་གྱིས། །འདོད་པ་མ་སྤངས་གོ་བྱའི་ཕྱིར། །བསྟན་གྱི་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་ལས། །བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པ་རེ་རེ་གཉིས། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།དཔལ་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་བསྟེན་པའི་དངོས་པོར་བསྟན་པ་ནི། རག་ལས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཡུལ་མ་གྲགས་པའོ། ། སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས སྐྱེ་བ་ནས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དུ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །བསླབ་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ ཀྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། སེམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ།

如果说通过自己领悟理解就可以的话，那也不对。即使在世间的方式中也说：'从书本学习知识，而不是从上师口中学习，在众人中是不雅的，就像妓女怀孕一样。'对于极其隐秘的义理，若无善知识，经中说：'没有船夫掌舵，就无法到达海岸；同样，没有上师，修行者也无法到达轮回的彼岸。'又如圣者财贤向一千位善知识求教导，又说即使为了生命也不应舍弃善知识，这说明必须依止摄受者。
具有重大意义的摄受者有几种呢？有两种：有上的善知识和无上的善知识。第一种又分两类：具有教法者和具有修证者。其中具有教法者是具有无颠倒教授者。具有修证者是圆满的善知识。
什么是圆满的善知识呢？具备四种法：少欲知足、以悲心摄受、具有别解脱戒和菩萨戒、具足智慧。有人说应具备调伏等十种功德。有人说应具备多闻等五种功德。有人说应具备住于戒律等五种功德。有人说应具备持戒等七种功德。有人说不具备破戒等三种过失的，就是圆满的善知识。
其中具有教法者是传授教法的善知识，具有修证者是修行的善知识。教法方面仅是传授教法。具有修证者则具备教法和修证两者。具有教法和具有修证各自都能成就两者。两者各自不能单独成就。因此这里有偈颂：'两手第一第二，及其对治分别，时间与箭两种，两箭各一仙人，功德等其他时，未断欲为理解，说示两手作业，摄为各一两种，摄颂如是说。'其中因为是主要的所以说修证。
关于依止善知识的特征，说'吉祥源'等。首先说明依止的实质是'依赖'等。行为即戒律等是耳根未闻的境界。从修行的角度说'圆满功德'，功德即闻法等。圆满是指无有缺失。如是具有修证即是世间和出世间。在各个阶段中功德资粮，从出生起在一切阶段中以摄受的殊胜首先在世间道中生起，善根即布施所生等为智慧所摄持的殊胜。精进修学是精进的殊胜，即以精进不生未生的罪恶不善法等。清净增上意乐即心的禅定等。

།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཁྱད་པར་རོ། །བསོད་ནམས་བསགས་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ པའོ།།བྱང་ཆུབ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ན་མགུ་བར་བྱེད་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བྱས་པའོ། །ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བ་ནི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སོང་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཟིན་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་ པར་རོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་མི་ལྡོག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པས་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་ལ་ སོགས་པ་ཟད་པས་ན།ཡོངས་སུ་འདའ་བའོ། །བསླབ་པ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །འགལ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཉེས་པ་མི་སྤྱོད་པས་ན་མི་བྱེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ངེས་པ་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འཇུག་པའོ།།ལམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལུས་ཀྱི་གཙང་བར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་ནི་རང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཆོས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། ། ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་འདི་རྒྱལ་བ་ཡི། །གསུང་གི་མཛོད་ཀྱི་གཅེས་པ་ཟབ་མོས་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། གནས་པར་བྱེད་པ་ན་སྔ་མ་ལྟར་རང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་སོ། །ཕན་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་ཅིང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། མཚན་མ་ནི་རྒྱ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ནི་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི རིགས་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ།།བསྐྱེད་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ངང་གིས་འབྱུང་བས་མ་ལྟ་བུའོ། །སྡིག་པ་ནི་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དོན་ལ་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡིག་པའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་སེལ་བས་ན་བསྲུང་བ་ སྟེ།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་གོང་དུ་བསྐྱེད་པས་མ་མ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བོ་ནི་ཁྱེར་བར་བྱེད་པ་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྒྲོལ་བ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་མཁྱེན་པས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་མཁྱེན་པས་ན་ཡེ་ཤེས་སོ། །གླིང་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ལ བྱའོ་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་དཔེ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་ལས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་གྱི་ཞིབ་ཏུ་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་བཤད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སའི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བ་ནི། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།།ས་དང་པོ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སའི་བར་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱས་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ།

止观的差别。积累福德是由信等根所特别造作。菩提是如实等智慧，由于与之相顺，故以信等差别而生欢喜。
不堕恶趣是到达忍位时的涅槃，所谓证得是通达无自性的差别。大乘是指空性，其差别是于一切法无我生起信解即是不退。
超出世间的第一阶段是通达遍及法界，故为凡夫地，由于断尽三结等，故为遍度。学处是别解脱戒等。违犯是杀生等，由于不造作其过失故为不作。
声闻缘觉的决定是通达无我的智慧，由殊胜三昧力故不入。道是苦谛等相，其违品执著身净等为歧途。
遍护是由生起自己的智慧。法是缘起。降下法雨是由生起智慧力。因此圣者亦说：'此缘起是佛陀语藏中甚深精要。'
佛法是念住等。安住是如前由生起自己的智慧。利益是无相且有功用。广大是无相，因为有相是狭小。
佛种性是前述诸法。又佛种性是通达无相。生起是任运，由自然生起故如母。罪过是无明的异名，于义愚痴等为罪过。
无碍解除遣于异门和相的愚痴故为守护，由在无碍解之前生起故如保姆。轮回是五蕴自性，因为是苦的相续。暴流是漂流，即因果诸法。
度脱是因为如同事业圆满的佛陀。因此说第十地即称为佛地。由遍知一切种相故为一切智。由了知世俗故为智慧。
洲是轮回苦的完全断绝。宝是如前所说的譬喻，有人说是指事业。有些人认为是一切功德的譬喻。
如是从资粮地乃至究竟地之间，一切功德的生起应知是由摄持力所生，此处是略说，详细应从《圣华严经》中了知。
摄持的利益义理解释应知是如同阿湿婆窣所说的《经庄严论》。从胜解行直至究竟地之间功德法的圆满配合，应从圣无著的《菩萨地》中了知。
从初地到究竟地之间的广说，应从《十地经》中了知。

།འདིར་སྨྲས་པ། མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་། མདོ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དཔེས་མཚོན་ན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་ སོགས་པ་མང་དུ་འབྱུང་བ་ལས།མདོ་གྲངས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཆད་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་གྲངས་སུ་ཆད་པ་བསྡུས་པའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། ལ་ལ་ན་རེ་ཕྱོགས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། ལ་ལ་ན་རེ་མདོ་དུ་མ་དང་གཅིག་ཏུ་བཤད་ པ་བསྡུས་པས་ནི་མཐའ་དག་པ་ཡིན་ལ།སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དགོས་པའི་དབང་གིས་དོན་དུ་མ་དང་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ལ་ཕྱོགས་མཚོན་པ་རྣམས་ནི་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་གང་འབྱུང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་ སྦྱར་རོ།།མདོ་སྡེ་ལས་མང་དུ་གསུངས་པ་ཉུང་དུ་བགྲངས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཚོད་ཀྱི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རིགས་པ་དང་ལུང་གང་ཡང་མེད་དེ། འདིར་ནི་གཞུང་མངས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་མ་སྤྲོས་ཏེ། བཟློག་པ་གནོད་པ་མེད་པ་ཡང་དེ་ བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཚོན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ལས་བདག་གིས་ཐོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བསྙེན་བཀུར་བར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་ཆད་པས་བསྟེན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །ཅི་ལྟར་བསྟེན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་ནི། །ས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁུར་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཏོ། །བསྐུར་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། །མི་སྐྱོ་བ་ནི་སུན་པར་མི་བྱ་བའོ། །མི་ཕྱེད་པ་ནི་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱིས་བྱིན གྱིས་བརླབས་པའི་གང་ཟག་གི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ནི་ཐ་མལ་པའི་ལས་ཀྱིས་དུབ་པའོ། །མི་འགུལ་བ་ནི་གཡོ་བར་མི་ནུས་པའོ། །ཅི་དགའ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་དགྱེས་པར་བྱའོ། །མི་ཁྲོ་བ་ནི་གུས་པའི་ཕྱིར་རང་བསྟེན་པའོ། །ཅི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་གུས་པའི་སེམས་ནི་ བདག་ནི་དད་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ།།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཁོ་ན་ལ་གུས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་གངས་ཅན་ནི་ སྨན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས།དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཕེལ་བ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་ཡོན་ ཏན་གྱི་སྣོད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་མ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང་། ཐོབ་པ་མི་ཉམས་ཤིང་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་མདོར་ན་བསྡུ་བ་ནི་མདོར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པའོ། །ཆོས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ནི་མི་ ཉམས་པའོ།།ཁ་ན་ལས་པ་ནི་ལུང་ལས་སོ། །བྱུང་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་སོ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། འོད་སྲུངས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིང་ལེབ་ནི་གྲུའི་ཚལ་པ་ཅི་ཡང་རུང་བ་འམ་མི་རོ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲམ་ནི་ངོགས་སོ། །དཔེ་དེ་ཉིད་སྦྱར་ བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་སྟེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་སྨོན་པའི་སེམས་སོ། །ཞིག་པའི་སེམས་ནི་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་ཐུན་ཚོད་ལས་འདས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡལ་བར་དོར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་གཏང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ་ ཐོབ་པར་བྱ་བའོ།།ཉམས་པ་ནི་རྒྱུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སོར་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ནི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ལས་སོ།

于此说道：在诸经中多次宣说佛陀出世难得等，在一部经中也以比喻说明发心的利益等多有阐述，而在某些经中解说，以及发心利益等有限数量的总结，其中的密意是什么，需要解释。
有人说是表示方向而已。有人说多部经典和单部经典的总结是完整的，而发心功德等是表示方向而已。有人说依据需要而解说多个意义和单一意义，而表示方向的内容则依据'等'字的含义来理解。
经典中多说而少数的内容，是成就众生利益的因。因此，仅表示方向的观点没有任何道理和经证。此处因恐文字繁多而未详述，反驳无害亦复如是。
同样，对于表示的内容也应如理了知，这是我从上师传承中所听闻的。如是具有利益的依止善知识的承事教诫是：应当以相续不断的作意来依止。作意是从功德方面。
如何依止呢？从清净方面：以地般的心等。担负是承诺之义。承担是随后实践。不厌是不生厌倦。不退是不随从魔及魔眷所加持的人。苦是世俗事业的疲惫。不动是不能动摇。随喜是随其所愿。不嗔是恭敬而自行依止。
如何呢？如前所说恭敬心即'我应当生起信解'等所说。为何只对善知识恭敬？若问为何，对此疑问，因为是一切功德之根本，显示利益即'善男子'等。
如雪山是各种药材之处，彼等增长，善知识亦是一切功德生起之处，向上增长即是广大增长。如大海容纳水一般，善知识也是功德之器，说为'成为法器'。
如是显示未得功德得到，已得不失而增长的差别后，其总结即说'总之'。得即获得。法即力等。圆满即不退失。过失是从经教。生起是从修行。
这是显示功德退失复得的利益：说'迦叶'等。木板是船的碎片或尸体等。岸即河岸。运用此比喻即说'如是'。一切智心即求圆满菩提的发愿心。破坏的心即退失之法四种：超过时限、舍弃众生、放弃菩提愿。菩提即果位，应当获得。退失是为了断除因。然而依止善知识能够恢复，即所说'何者'。殊胜获得一切智心是胜解行位的事业。

།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་བཅུ་ས་བཅུ་ལ་འདས་ནས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱིན་པ་ནི་མངོན་དུ་མཛད་པ་སྟེ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པ་ནི། དེ་བས་ན་ཞེས་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པས་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བླ་ན་ཡོད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་བསྟེན་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའོ།།བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གོང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་ཡོད་པ་ལས་བླང་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཡུལ་མེད་པ་ལས་བླངས་པར་བསྟན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ངེས་པ་ལས་ནི་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་མཐར ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།།མ་ངེས་པ་ལས་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སམ་འོན་ཏེ་བསམ་པའི་དབང་གིས་འདོད་ཅེ་ན། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་གཞག་པར་འདོད་ཀྱི་བསམ་ པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ལུང་བརྒྱུད་པ་ལས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསམ་པའི་དབང་གིས་འགྲུབ་ན་གང་ལ་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པ་ལས་ཡོན་ཏན་དང་ཉེ་བ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་གཞག་།འདུ་ཤེས་གཙོ་ཆེར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་ལ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ ཀྱིས་འཇིགས་པར་མི་རིགས་ཏེ།དཔེར་ན་ནང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་ཕྱི་མ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་འབྲས་བུ་མ་རུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་ལ་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དེར་མ་ཉེས་ཀྱང་བར་ཆད་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐེག་པ་བསྡུས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ནི་དངོས་པོའི་དབང་ཁོ་ན་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་བསྡུ་བ་ལས་གསུངས་སོ། །ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ ནི།།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མིན་ལ་དེར་འདུ་ཤེས། །ཡིད་ལ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་གང་གིས་ན། །དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཐ་མ་ཉིད་དེར་བཤད། །ཅེས་ལུང་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་སོ། །ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ད་ནི་དཀྱུས་མ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགེ་བའི་དོན་དམ་ལས་དགེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་སྟོན་པས་ན་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞུགས་པ་ནི་སྐུ་མངོན་སུམ་པའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྟེན་མངོན་སུམ་པའོ། །མཆོད་པ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་སྒྲུབ་པའོ། །རིམ་གྲོ་ནི སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྟན་འདིང་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བླ་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་སམ། བསམ་པའི་དབང་ལས་གཞག་ཅེ་ན། དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མིའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། གཞན་རྣམས་ནི་དེའི་ རྗེས་སུ་བསླབ་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལ།བསམ་པའི་དབང་གིས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་བླ་མ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

通达一切法彼岸是超越十度十地而成就。法界即是一切法的空性。到达即是现前成就，也就是现前成佛。其简要即是，因此以理由显示而总结其义。如是显示有上善知识依止之功德。
显示无上善知识依止之方法，说'无上'。此处提及两种摄受之差别，为何？因为上文显示发心之二种对境，从有境中获得是由修行善知识所显示。从无境中获得是由无上善知识所显示。何为有无？若从确定将失坏大义者，即使一由旬之边际也是无。从不确定者，即使百由旬之彼岸也是有。
何为圆满？是由事物力还是由意乐力而许？是由事物力，因为大乘是由事物力而安立，不是由意乐力。如何得知？从传承中说：若由意乐力成就，则于何者安立想或未安立想，功德与亲近如何由事物力安立？
对于以想为主要作者，不应由事物力而破坏。譬如从内成熟而由外未成熟力颠倒修行，说有不善果故。如是见等基础于大乘中无。由事物具过失故，即使于彼无过，也将如障碍般作障。如集乘论中所说。
又菩萨戒唯由事物力而了知。声闻则由意乐力，如摄论中所说。又：'菩萨善知识，非圆满起彼想，无意而起想，说由事物力成下。'如略教中所说。太过广说，今当入正文。
'无上'即是功德究竟故。善之胜义即是涅槃之善。显示其因故为善知识。其为何？即是如来。住世即是身现前。圆寂即是依处现前。供养即是财物与修行。承事即是对现前身铺设座位等。
有上与无上是由事物力还是由意乐力安立？是由事物力，因为说如来是人中尊主，其他诸者说是随学故。若由意乐力，则一切皆是无上，如说'于上师作真实圆满佛身'等故。

།མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། གསུང་གིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་འཆད་པའི་བྱ་བ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་བསམ་པའི་དབང་གིས་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་དེ་དང་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དེ། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་དག་ནི་ཁམས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་ནས། ད་ནི་བླ་ན་མེད པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པས་མི་དཔོགས་པའོ། །མི་ཟད་པ་ནི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཆོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིང་བསྲེལ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཞེས་སྨོས་སོ། །བསམ་པའི་ དབང་གི་ཕན་ཡོན་ནི།།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །རྟེན་གྱི་དབང་གི་ཕན་ཡོན་ནི། གལ་ཏེ་ཐ་ན་དབང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གི་ཕན་ཡོན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་མདོར་བཤད་པ་ནི།ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པའོ། །ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཡུལ་ནི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་རྟེན་མཆོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཆོད་རྟེན་གྱི་བྱི་དོར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །རྟེན་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སའམ་རྡོ་ཐལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་ལས་དམན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། གལ་ཏེ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །གང་ཟག་མཆོག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟེན་དམན་པའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས།ཁྱིམ་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་བཞག་པས་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན། དམན་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མི་དགེ་བ་བཅུ་བྱེད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་རྟེན་དམན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་གཅིག་ཏུ་གཞག་ པས་ན།གོང་མ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྟེན་དམན་པ་དང་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚམས་མེད་པ་ཡང་རྟེན་དམན་པར་ཇི་ལྟར་མི་གཞག་དེས་ན་འདི་མི་རིགས་ཞེས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །ད་ནི་སྤྲོ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི།སྦྱིན་གནས་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་སོ། །མཆོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པས་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི།གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་དམ་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པས་རྫས་དང་ཀུན་རྫོབ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ གསུངས་པའོ།།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདུ་ཤེས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བལྟ་བའོ།

有人问：'对于不存在的事物认为存在，这不是颠倒的认识吗？'答：不是。因为身、语、意的事业是无差别的。即：圆满正觉佛陀的身体对所化众生显现与其根机相应的形象，因此相好不定；以语对所化众生宣说佛法；以意业随顺众生意乐而示现。凡夫的执著与此有何差别？因此，就事业而言是无差别的，因为众生与佛陀的界性是无差别的。
言简意赅后，现在为了显示依止无上善知识的利益，说'圆满无量福德资粮'等。资粮是趋入果位。'无量'是指不可思议。'无尽'是因为依止殊胜对境的缘故。是由实际力量所致。
其中，就对境而言显示供养的利益，即'见到如来'等。其中，就广大而言说'舍利如芥子般'。就意乐而言的利益，即'大悲经中也说'等。就所依而言的利益，即'即便仅仅以力'等所说。就体性而言的利益，即'阿难'等。如是略说总的利益，即'龙王'等所说。
显示成就果位差别的利益，即'成就与佛相遇'等所说。显示对境差别的利益，即'菩萨藏中也说'等。对境是所依的体性，因此首先就供养所依而言，说'打扫清洁佛塔'等。就造所依而言，说'土或石灰'等。
就补特伽罗差别而言，关于劣者说'即便造作五无间罪'等。就殊胜补特伽罗而言，即'具足菩提心'等。就劣所依而言，以'在家人'作为差别的基础，由于成为殊胜所依，应知劣者与差别的利益。
有人说：'说造十不善业'是就劣所依而言，'在家人'是立为一基础，是显示上者殊胜的方便，因此劣所依与差别就是这个。'有人说：'如此，造无间罪者为何不立为劣所依？因此这是不合理的。'
现在显示精进差别的利益，即'供养最胜应供处'等所说。显示供养体性差别的利益，即说'海慧'。世俗中显示福德修行，较资具体性殊胜的是'发菩提心'等。胜义中显示智慧修行，较资具和世俗殊胜的是'于佛起想见佛亦无'等所说。其中'于佛起想'是指执实见者的颠倒想，执著能取所取。

།མཐོང་བ་ཡང་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། ལོག་པར་ཞུགས་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར། །གང་ ཞིག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང་།།དེ་བཞིན་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་པ། །ལོག་པར་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་ན། །སྐྱེ་བོ་དེས་ནི་ང་མི་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྨོས་ཞེས་པ་ནི་དེས་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་སྐྱེད་པ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུས་དམིགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་དམིགས་ཤེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ལ། རང་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་མི་སྐྱེ་བ་དང་། གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ མཚན་ཉིད་དྲན་པ་མེད་པ་དང་།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྒོམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་དམིགས་པ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འབད་ པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པར་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ན།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་དེས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ག་ལ་ཞིག་དམིགས་པ་དང་། ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་སྤྲོས་ལ་མཐའ་ དག་ཟད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ།སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པ་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་མེད་ པ་ལ་ཡོད་པར་འཁྲུལ་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཟད་ཀྱི་རིགས་པས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་ཅི་ལྟར་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་མེད་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དཀོན་མཆོག་ཟ་མ་ཏོག་གི་མདོ་ལས། བདག་ཅག་སངས་རྒྱས་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་མཉན་པ་དང་། དགེ་འདུན་བསྙེན་བཀུར་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པར་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དགོངས་པས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་འདི་ནི་མཆོད་ པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དོན་དམ་པའི་མཆོད་པ་ཟང་ཟིང་དང་ཀུན་རྫོབ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ངེས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིང་བསྲེལ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ གུས་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་གུས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་གོམས་པ་མེད་ན་དངོས་པོར་བལྟ་བས་གྲོལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་བས་ན་ ཞེས་བྱ་བའོ།།མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལས། སྒྲུབ་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་སོ།

看不见是因为执著于色等，因为入于邪道而被遮蔽。'若人以色见我，以音声求我，彼人行邪道，不能见如来。'如是所说。'何况'是指不会令其欢喜的意思。
那么是什么样呢？说'不生起想的相'，是以法身为所缘。如何缘取呢？对于因和果以及自性，从自生、他生、共生和无因生都不合理，有无二者都不生，远离一多自性的特征，无念无作意修习，这就是缘取法身，也就是无所缘的意思。
因此，无念无作意即是无上佛随念。在等持状态中，无勤无功用而入于自性时，不作意心和心所，连佛身的本质也不缘取，那又怎么会缘取相好的差别呢？
由于本质、因和果都不生，无生性即是灭尽一切戏论，这就是称为正等正觉佛。'无生法常如来，诸法皆如来，愚者执著相，世间行无法。'如是所说，实事论者们只是对无法妄执为有，若以正理观察抉择，无论如何都不是真实的。
所谓'无想'即是远离增益。因此，我们是为了遣除增益执著的错误和损减诽谤的错误而作此说明。
《宝箧经》中说：'我等不求见佛、听法、承事僧伽'，这是针对胜义谛中离勤作功用的本性而说，所以说此无想即是供养。
为显示胜义供养超胜于财物和世俗的决定义，故说'如般若波罗蜜多中所说'。
舍利是获得大福德的因，为何要对其他恭敬？这是诘问。为什么呢？有人修习具足一切空性之最胜者，自然会对此生起恭敬，另外若无空性的熟习，以实有见解也不会解脱，为显示此义而说'因为从彼而生'。
此为《经集解释》以圣教量广为配合之中第八难得修行之谈。《经集》中精进波罗蜜多圆满。

། །།ཐོས་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མི་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྲུང་དགོས་པས་ན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།འདིར་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེ་ནི། །དེ་དག་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ཡིས། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་བཤད། །ཅེས་ཡོངས་སུ་སྦྱར་བ་ལྟར་འདིར་ཡང་བསམ་ པའི་རང་བཞིན་གོ་ཆ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ལུང་ལས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གོ་ཆའི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་འཇུག་པ་བརྒྱུད་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གང་ཟག་གི་མཚན་ ཉིད་ནི།གང་དག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གང་དག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འོག་ནས་ འཆད་པ་ལྟ་བུའོ།།དམན་པ་ལ་མོས་པ་འགའ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་བྲལ་བ་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྗེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ལ། ལ་ལ་ན་རེ་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་དེངས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དངོས་ པོར་ལྟ་བས་བཅིངས་པར་ཇི་ལྟ་བར་མི་ཤེས་པས་རྒོལ་བ་ནི།ཅི་འདྲ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པས་འདུལ་བའི་ངོ་བོར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྣང་ཡང་། ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དངོས་པོར་ལྟ་བ་རྣམས་སྐྲག་པའི་ གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་།ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་དག་ནི། །ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པར་སྣང་བ་ཡང་། །བྱིས་པ་ཐོས་དང་མི་ལྡན་རྣམས། །སྐྲག་པར་བྱེད་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན།དེ་ཐོབ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན། རང་གི་རྟོག་གེ་མ་ཡིན་པས་མདོ་སྡེ་ལས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པས། དུ་མ་ཞེས་ སྨོས་སོ།།དེ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བློ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེའི་རང་བཞིན་བསྟན་ ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།བློ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་སོ། །ཅི་ལྟར་དཔྱད་ཅེ་ན། ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་ཡིན་ལ། མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆད་པའི་མཐའ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དབུ་མའི་ལམ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའོ། ། འཛིན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གིས་མུ་སྟེགས་པ་འགའ་ཞིག་རྟག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། བཙུན་པ་དགེ་འདུན་སྲུང་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྦྱར བ་དང་བསྐོར་བ་དང་བར་མཚམས་མེད་པར་འདོད་པ་དག་གོ།།ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མེད་པར་ལྟ་བ་དག་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་སྟེ་མཐའ་དེ་གཉིས་ དང་བྲལ་བ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་མ་བཅོས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་མཐའོ།

为了使闻法的精进不竭尽，需要以思慧来守护，故此当说明这一点。在此，胜者弥勒亲口说道：'布施等每一度，各自分别摄集，即是铠甲修行，以六组六法如实宣说。'如此圆满配合，此处也应当说明思维的本性铠甲三十六种。从经典中也明确宣说从布施到智慧。因此，从思维本性铠甲资粮地开始，经由加行道修习。其补特伽罗的特征即是所谓'诸位'，即具有与解脱分相应的善根的补特伽罗。
圆满涅槃是具有不住相的特征。如实即是其特征无颠倒，如下所说。某些信解下乘者因不知如来涅槃的本性，说是离开有为所得的无为之迹。有些人说如同虚空云消散一般，因执著实有而不如实了知，若问其如何，答曰：
答案是：虽然显现为以界与智慧无二的本性常时安住而示现调伏的本性涅槃，但法性中无彼之本性，这对执实有见者成为恐惧之处。如上师自己所说：'决定善妙之诸法，微细深奥而显现，愚者无闻诸众生，令生恐惧佛已说。'诸法之本性离一切戏论，非诸寻思者所能了知，如是不可思议之界即是涅槃。谁具有证得彼者即称为如来。
若问如何得知？答曰：非由自己寻思而是从经典中得知。由经典本身显示了决定义，故说'诸多'。为显示涅槃之本性，故说'噫，佛子'。首先从本性门中显示，即说'于本性之体性中舍弃分别'。本性即法界，体性即显示其本性，称为真如。舍弃分别即是以智慧观察。
若问如何观察？执著有是实有边，执著无是断灭边，以智慧完全通达离实有和断灭边的中道。执持即是决定。其中执著有的是外内诸外道，有些执著常，有些执著无常等，以及执著微尘为实有体性。毗婆沙师、尊者僧护和经部师等主张微尘和合、旋转及无间隔。
执断见者是认为离开所取能取二者的无二智慧一性之体性也无有。这两者是实有见和断见的边，离此二边即是中道、真实义之真如法界。彼即无造作且本性不变，故称真如。执实有见非真实，离实有即是无颠倒义之真实边际。

། སྤྲོས་པ་རྣམས་ནི་བློ་ཡིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་བློའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་གྱིས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དྷཱ་ཏུ་སྟེ་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ནམ་མཁའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ བོ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་དང་ངོ་།།སྤང་བར་བྱ་བ་དང་གཉེན་པོ་ནི་བཏགས་པས་གཞག་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་ པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད།།ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་དོན་དམ་པ་ལ་སྤང་བ་དང་སྤོང་བྱེད་མེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཐའོ། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་སེམས་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ན། འཕགས་པ་ཉིད་ ཀྱིས།འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །དེ་ཤེས་པས་ནི་འབྲས་འགྱུར་ལ། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། བདག་དང་ཆོས་སུ་གཏེར་འདོད་པས། །སྣ་ཚོགས་དག་ ནི་གང་བྱུང་བ།།དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར། །གྱུར་པ་དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །རྣམ་པར་སྨིན་དང་ངར་སེམས་དང་། །ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཞེས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སུམ་ཅུ་པ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་རྨི་ལམ་གྱི་མཐའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་དེ་ ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བས་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ་དངོས་པོར་ཞེན་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཐའོ། །ཕུང་པོ་དང་དེ་ལས་གཞན་པར་ཡོད་པར་མི་འཐད་པས། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་མེད་པའི་དོན་གྱིས་བདག་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཐའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་རྣམས་ནི གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ན།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་མཐའ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་གི་ཡོད་པས་བཤིགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ནི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལས་ལྷག་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་མི་བརྫུན་ལ། དེ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། མངོན སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡང་དབང་པོ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་གོ་ཅི་ལྟར་བཟློག་ཅེས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་ལྟ་བ་ནི་རིགས་པས་བརྟགས་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་པས་གྲུབ་ཅིང་དེས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཅི་ལྟར་རིགས་པས་བརྟག་ཅེ་ན། ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སོ། །དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ བཤིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྐུར་བ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ལུང་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཡང་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

由于戏论是由心识所造，故是差别的，而非心识所行境的无差别义中无有戏论，即是法界。因为能生功德，故为界（dhātu）之义。
非由因缘所作，自性本空，故如虚空。诸法之体性离能取所取，非如前者所作，故为自性。
所断与对治是假立安立，故于真如中，如圣龙树亲言及圣弥勒亲言：'此中无所除，亦无少可加，于实见为实，见实得解脱。'由于胜义中无有所断能断，故为离贪之边。
诸现相除心性外无外境对象，因此圣者说：'所说大种等，悉摄归识中，若知此即果，岂非妄分别？'
圣弥勒亲言亦云：'由执我法藏，种种诸所生，彼即成识性，此复有三种：异熟及思量，了别境识等。'如三十论中所说义，即是梦之边。
法性中不应有自相共相，圆成实性离能取所取故无相。
从非如实分别而生的三界心心所之相，为他缘性即是执著，意为执实有，由通达其未生无颠倒智故为无执著边。
蕴及异蕴皆不应理，故诸我见以无之义为我之自性边。
能取所取体性诸法见，由离一多自性的色等，故为诸法自性，以无自性故为边际即空性。
'如所有'者，谓彼等一切自性本空，非如有而破。
仅立宗非能遮，有其他能害量。何者？实与无实二者岂非互相矛盾？此外更有何者能令实非虚妄，无实乃真实。
一切量中现量为主，现量中根现量为主，故于一切明显显现如何能遮？
若问何故？答非如是。实执经观察亦是虚妄，诸法无实乃是真实。何以故？以理成立且无害故。
若问实执如何观察？答从最初即无生无起故。最初即是从始，始即非破除凡夫所执实有，彼乃诽谤，如前所说。
经中亦云：'如来出世间，若不出世间，诸法法性相，恒常住不变。'

།མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་དེ།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དབུ་མ་ཤེས་རབ་ལས། རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། ཡང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ གང་འབྱུང་བ།།རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དེ་མ་སྐྱེས། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་གང་། །དེ་ལ་སྐྱེ་ཞེས་ཅི་སྐད་བརྗོད། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་རྣམས་ལ། གང་གི་སྐྱེ་བ་རྣམས་བརྟགས་ལ། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡིས་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་ཉམས་པ་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་གང་དག་དང་། དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་དང་དངོས་པོ དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་གཅིག་པུ་དང་།དངོས་པོ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་གཅིག་པུ་དང་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ལ་མང་པོར་དགག་གི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོར་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་ཏེ་ འདོགས་ལ།བཏགས་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་དག་ལས་བརྟགས་པའི་ཚིག་གང་རུང་གཅིག་ཅིག་ཆོས་དེ་དང་དངོས་པོ་དེ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ལ། བརྟགས་པའི་ཚིག་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའམ་གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའང་མེད་ལ། དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འདོགས་པའི ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་སྔར་བྱུང་བ་ཕྱིས་དགའ་མགུར་འདོགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་འདོགས་ན་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་སྔ་རོལ་དེས་ཉེ་བར་མ་བཏགས་པའི་ཚེ། ཆོས་དེ་དང་དངོས་པོ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་ཡང་ དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་ཇི་ལྟར་གདགས།འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དེ་མང་ན་ཡང་། ཆོས་དང་དངོས་པོར་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འདོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་ སྔ་རོལ་ནས་གཟུགས་དེ་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གདགས་པའི་ཚིག་གིས་བསྡུས་པའི་དུས་སུ་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་ན་ནི་གཟུགས་ཞེས་འདོགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དེ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དང་དེར་འགྱུར་ བའི་དངོས་པོ་ལ།དེའི་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་བར་རིགས་ན། དེ་མི་འཇུག་པས་ན་རིགས་པ་དང་གཏན་ཚིགས་འདིས་ཆོས་གཟུགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མ་བྱུང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པ་སྟེ།རྒྱུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་གཉིས་སུ་བཏགས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ད་ལྟར་རོ། །མ་བྱུང་བ་ནི་འདས་པའོ། །འབྲལ་བ་མེད་ པ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་མ་བྱུང་བ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་སྤང་བྱ་དང་སྤོང་བྱེད་མེད་ན་གང་གིས་གང་ཞིག་ཅི་ལྟར་སྤོང་ སྟེ།དེས་ན་སྤངས་པའི་འབྲལ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བ་དེ་ལ། གཉེན་པོས་བྱར་མེད་པས་ན་སྤང་བར་བྱ་བའི་འབྲལ་བ་ཡང་མེད་དོ།

未生即是无生，是不可言说的本性。圣者龙树自己也在《中论·智慧品》中说：'非从自生起，非从他而生，非从二者生，亦非无因生。任何诸事物，何时何处中，生起之现象，永远不存在。'又说：'缘起所生法，自性本无生，自性本无生，如何说有生？对于极微细，诸法观察生，彼等不善巧，未见缘起义。'
又圣者弥勒和圣者无著也说：'何为增益执著不善巧而退失正法律？若任何法和任何事物如言说般成为彼等法和事物的本性，则如是一法和一事物的本性将成为多种差别。为何如此？因为对一法和一事物有多种差别的否定方式，以多种差别言说安立，从多种差别安立词语中，任一安立词语成为彼法和事物的本性和自性，而其他安立词语则不是，如是决定不可得。因此，一切安立词语无论是全部还是任一，都不能成为一切法和一切事物的本性，也不能成为其自性。'
又说：'若说色等诸法无安立词语的本性，如是则先前已生而后来随意安立词语时，在安立词语安立之前，彼法和事物将成无本性。若无本性则成无事，对无事如何以安立词语而安立？虽有多种安立词语的安立，但法和事物不应成为安立词语的本性。'
又说：'若在安立词语安立之前，色即是色的本性，后来也以安立词语摄持时安立为色，如是则无色的安立词语安立时，应当对将成为色的法和将成为色的事物生起色的认知，然而不生起，以此理由和因由，应知从色乃至涅槃所说诸法皆无言说本性。'即应知是无生且不可言说。
所谓'未生起'是就果而言，因为无生之因，其果也如前所说无有生起。有些人说未生和未起是同一本性而安立两种名言。有些人说未生是现在，未起是过去，无离是未来也无生。
其他人说所断烦恼等是无生，其对治是未生起，为何如此？因为对治是为了所断等。现在若无所断和能断，何者如何断何法？因此也无断除的离。如是因果未生未起，对治无所作为，故无所断之离。

།འོ་ན་ཡོད་པ་སུན་ཕྱུང་ན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ནི་མེད་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ ཏེ།མེད་པ་ནི་སྐུར་པ་ཡིན་པས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། གང་ལ་མེད་པ་འདོད་པ་ལ། །བྱང་ཆུབ་བརྟེན་ཕྱིར་སེམས་མེད་ཅིང་། །ཁས་ལེན་མེད་ཅིང་སྤྱོད་པ་མེད། །དེ་ལ་ཅི་ལྟར་མེད་པས་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་ པ་དང་།ཡང་། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ཤིང་། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་པ། །མི་གང་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པའི། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་།ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ལུང་ལས། སྟོང་ཉིད་དོན་ནི་མི་ཤེས་ཤིང་། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁས་འཆེ་ལ། །ཆད་པར་ལྟ་བར་ གྱུར་པ་ནི།།སྟོང་མིན་སྟོང་པར་ལྟ་ཞེས་ལ། །འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་། སྔར་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་དུ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལེགས་པར་མ་ཟིན་པ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་ཉམས་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ དངོས་པོ་ཙམ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡང་མེད་ལ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ།དེ་གཉི་ག་ཡང་མི་རིགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོད་ན་གང་ཟག་ཏུ་གདགས་སུ་རུང་གི་། མེད་དུ་ཟིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གང་ཟག་གདགས་སུ་མེད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ཡོད་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འདོགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་གི་།མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གདགས་པའི་ཚིག་ཉེ་བར་འདོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་འདོགས་པའི་གཞི་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི་གཞི་མེད་པར འགྱུར་བས།འདོགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་མདོ་སྡེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ། དགོངས་པའི་དོན་བསྟན་པ་དག་ཐོས་ནས། བཤད་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ནས་ཚུལ་བཞིན་ མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།སུ་འདི་ལྟར་བལྟ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲའོ། །དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདོགས་པའི་གཞིའི་ དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ན།བརྟགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་བས་ན་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། བརྟགས་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ མེད་པར་ལྟ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མེད་པ་དེ་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མཛངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོས་པའི་འོས་མ་ཡིན་ཞིང་འགྲོགས་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ། དེས་རང་གང་ལྟ་བ་འཛིན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་ ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ན་ལ་ལ་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བླའི།ལ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་རྨོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པས་ན་ངན་སོང་དུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གཞན་ དག་ཀྱང་མི་སླུ་ཞིང་ཆོས་དང་བདེན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ།།བསླབ་པའི་གཞི་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འགྱུར་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ལོག་པར་ཟིན་ཅེ་ན། གང་ལ་གང་གིས་སྟོང་པ་དེ་ལ་ཡང་མི་འདོད་ལ། གང་གིས་གང་སྟོང་པ་དེ་ ཡང་མི་འདོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གང་གིས་སྟོང་པ་མེད་པ་དང་། གང་སྟོང་སྟེ་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མེད་ན་ནི་གང་དུ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འོ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། བརྗོད་པ་ནི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：'破除有是否会成为无？'答：不是的。我们中观派也不承认无，因为无是诽谤，如前所说。还有其他理由，如圣龙树亦云：'于无所执者，为求菩提故，无心亦无取，无行无所作，于彼云何知其为无？'
又云：'不知离相义，仅随闻声行，不修诸福德，彼等下劣人当遭毁灭。'
又经中说：'不知空性义，而执著空性，堕入断见者，说非空见空。'圣弥勒和圣无著也说：'如前所说之后，何为诽谤而未善巧把握正法律仪者？即是诽谤色等诸法之事物，既非全无亦非假立，此二者皆不应理。譬如，若有色等诸蕴则可假立补特伽罗，若无则不能于无事上假立补特伽罗。'
同样，若有色等诸法之事物，则可安立色等诸法之名言，若无则不能于无事上安立名言。若无安立之所依，则成无基，安立亦将不存在。因此，某些补特伽罗听闻难解的大乘经典，具足甚深空性，具足密意义理后，不能如实了知所说义理，非理分别，仅以非理所生分别认为'一切唯是分别而已，此即是真实，若如是见即是正见'，如是见解并如是宣说。
依他们所说，连假立之基础事物都无，则假立本身于一切处皆不存在，如何能仅以分别而有真实见？因此，他们诽谤了真实性、分别以及二者，故当知是无见之最。如是无见不应与清净梵行者共语共处，因其自身所持见解亦能致祸。
佛陀针对此说：'于此，宁可有补特伽罗见，不可错解空性。'为何如此？因为补特伽罗见虽于所知愚痴，但不诽谤所知，故不堕恶趣，亦不欺诳他人，且能安立于法与谛，也能受持学处。而错解空性则与此相反。
云何错解？不许彼由此而空，亦不许此由彼而空，如是即名错解。为何？因为由彼而空之无及所空之有的空性是合理的。若一切皆无，则何处何物由何而空？如是则不应成为空性。故说如是即是错解空性。
若问：'诸法之自性是什么？'答：即是不可言说，因为言说即是边执。

།དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ལིཙྪ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ་[(]སོབས་[,]སྤོབས་[)]པ་དྲིས་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ ཞེས་རྒོལ་བ་ལ།ལན་ནི་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་དང་། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་རྗེས་སུ་བསྟོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད། ། དེ་ལ་ཡང་ནི་དེ་ཡོད་དོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་བཤད། །ཡོད་པ་མེད་པས་ཡོད་པས་ན། །དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན པ་དང་བྲལ་བ་དང་།རང་རིག་པ་ཡོད་པས་ན། ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་ལ་ལེགས་པར་འཇུག་པས་ལོག་པར་ཟིན་པའི་གང་ཟག་ཕྱི་དང་ནང་གི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་ངན་པའི་གཞུང་ལྟ་ཞིག་ག་ལ་འཛིན། དེའི་ཕྱིར་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་ ལ་སོགས་པ་ནི་སྣང་བའི་དོན་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ན།ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལས་ཀྱང་རྨོངས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ལུང་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཕགས་ པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ནི་ས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ།ཅི་ལྟར་ཁོ་བོས་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་སུན་འབྱིན་པའི་གང་ཟག་ཞེ་སྡང་བས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ ལོག་པར་ཟིན་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི།འདིར་ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ཆོག་ནས་ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པར་བྱ་ན། འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་ཟད་ཀྱི་མཐའ་དག་པ་ནི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས།ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་མི་བརྗོད་མི་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྗོད་ན་ནི་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་མ་ རྟོགས་ན་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ།ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་བས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི་འོག་ནས་བཤད་པ་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་སྒོམ་པའི་དབང་གིས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་བསྲིངས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་མོས་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པ་སྟེ་འདུན་པའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཆེན་པོ་ལ་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་མོས་པས་ ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བློ་ཡོངས་སུ་གཏང་བའོ།།ས་དང་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་དང་།དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གྱེན་དུ་ལྡན་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཁོ་བོས་ནི་གཞུང་མངས་པའི་དོགས་པས་སྦྱར་བ་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ས་དང་པོ་ལ་ སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོར་མ་ཞེན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཀུན་ རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ན་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ།

因此，圣者文殊向离垢称利差毗询问了'胆量'，当被问到'为什么'时，对方默然不语。圣者文殊似乎赞叹了这一点。圣者弥勒和圣者无著也说：'有非真实分别，于彼二者非有，于此有空性，于彼复有此。非空非不空，是故说一切，以无有故有，此是中道义。'由此说明，有非真实分别，无所取能取，远离所取能取，有自证，因此我们中观派善入离二边之道，怎会执持外内外道恶劣论师的错误宗义？
因此，此世间现量等即使对显现的对境也会错乱，对极为隐蔽的对境就更会迷惑。所以，随顺圣者龙树和无著的教言，教言本身即是量，如前所说。为什么呢？因为圣者龙树安住初地，圣者无著安住第三地，所以他们的宗义相同，如我所证成。虽然有许多想要破斥我们主张内在所知的愤怒者所说的错误观点，但此处因过于繁琐，现在应该进入正题。
如果要证悟如是涅槃自性，那么菩萨岂不会堕入真实边际吗？不会，因为他们仅仅证悟涅槃自性的某些方面，而完全的证悟是由十地自在者获得的，因此极其究竟的不说不示。若说则会如是，这是词义。若未证悟某些方面则会成为实执见，若完全证悟则会现证真实边际。当问及'为什么'时，答案如下文所说，是由修习方便智慧双运的力量延伸轮回寂灭二边，这就是'由彼等'的含义。
'某些方面'是指在胜解行地以胜解作为对境时想要通达的欲求。在大胜解行地以符合谛实的法作为胜解对境时，完全舍弃自性实体的心。在初地证悟遍及法界的真如时，在佛地现证一切法一切相，因此应当配合一切功德向上具足，直至证悟一切法自性离一多的体性。我因担心文句太多而未作配合。其中现证是指两种色身，如说'在初地见到百佛面'等。
'一刹那'是由三昧力。彼等亦不执著实有，从世俗门中随顺智慧刹那，因为智慧的对境是世俗，由三昧神通力故说'刹那'。随顺即是随行。

།སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་པ་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་ བསྒྲུབ་པ་ནི།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའོ། །འོ་ན་དངོས་པོར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉིས་ནི་བདག་གཞན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་ བ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདུས་མ་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་པ་འམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པའི་མཐའ་སྤང་དགོས་པའི་མི་གཉིས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་དམིགས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་ཙམ་ ཞེས་སྨོས་པས།གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་བལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་སྤངས་ན་ཅི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་པས་ ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཞེན་པའི་ལམ་རྣམས་དང་བྲལ་ཞིང་བདག་དང་ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་སྤང་དགོས་པ་ནི་ལམ་གྱི་གེགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཞེན་པའི་འདོད་ཆགས་པའོ། །དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི།ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྲིན་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་རྟོག་པ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་པའོ། །དེ་དག་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་སྤྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཕོ་བ་དང་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ནི་འབྱུང་བའོ། །འཇིག་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྣང་བ་བརྟུལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རྟག་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ བཟློག་པར་མཛད་པས།ཀུ་ཤའི་གྲོང་ལ་སོགས་པར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་བཤིགས་པར་མཛད་པ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་སོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདུས་བྱས་པའོ་སྙམ་ དུ་སེམས་ན་མི་རྟོག་པའི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་འང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དུས་རྣམས་ཀུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རང་བཞིན་གྱིས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་ཞུགས་ནས། །མྱ་ངན་འདའ་མིན་གཞན་ལས་འདས་པ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པས་ན། སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་ཀྱང་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཛད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའང་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ འཁོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ཞེས་དེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྣང་བ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པས་ཡིན་ན། སྣོད་ཆག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚོགས་མ་ བསགས་པ་དང་།དམན་པར་བསགས་པ་དང་། བསགས་པ་ཐག་བསྲིངས་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆག་པ་དང་ལོགས་ཤིག་ཕྱུང་བ་དང་། སྟོང་པར་གྱུར་པ་ཞིག་སྨོས་ཏེ། སྣོད་ཆག་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་ཐག་བསྲིངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་རྙོག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་ཚོགས་དམན་པར་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པས་ཁེབས་པ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་ཚོགས་མ་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དེ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་བས།།ཅི་ལྟར་ཆུ་ཡི་སྣོད་ཆག་ན། །ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ངན་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

所谓'在那一刹那'是指在那一个刹那中。'一切'是指三时。'成就'是指成熟众生和清净佛土。如果问是否会执着实有，则说'也不应生起二相'，二即是自他。所谓'相'是分别，不应生起是因为这是菩萨的烦恼。
如果问是否仅修无为法，则不是这样，因为需要远离灭尽边际，所以说'也不是无二相'，因为需要缘取如幻而已。说'如幻而已'，是指应当断除补特伽罗和法的执着，如'众生'等。
如果怀疑断除二见和非二见如何能获得果位，对此疑问，如前所说已断除二边，应远离执着有无的诸道，应断除我执和法执的分别，因为这是道的障碍。对此的贪着。
如是从涅槃自性门中宣说之后，现在从事业门中宣说涅槃自性，即说'善男子'。事业有二种：无分别和一切时。宣说彼等即是'复次'，出现的事业即说'如来出现'，以法身事业化身本性宣说，于所化众生显现正等正觉迁化、入胎等，是为出现。
灭尽的事业是收摄化现的显相，为了遮止常见，在拘尸那城等处示现金刚身坏灭。成熟是指'般涅槃'，令生厌离是对执常见者。
如果认为如来是有为法，由于是无分别事业，故说'无生'等。'一切时中如来者，法界智慧无二性，即是法身入于彼，非涅槃非他度。'
其喻为何？即说'譬如'等。如来事业遍及境界，故一佛亦能于一切处作诸事业，于一切处示现涅槃，如日轮等同法界，故如是宣说。
虽然示现涅槃非是有限的大悲，然而是由所化众生过失所致，故以'器破'等喻说。其中未积资粮、少分积集、积集遥远三种，对应破器、别处流出、成空三喻。
如破器喻是具异熟障碍者，因为令其遥远。如别处流出喻是具心浊者，因为少分积集资粮。如空喻是为业惑障所覆，因为由此力故未积资粮。
由具如是障碍故不见如来，如说：'如水器破裂，月影不得现，如是恶众生，不见佛身相。'

།འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གིས་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཟིན་ན། ཐམས་ཅད་ ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ།ལུང་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མཛད་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་མེའི་དཔེ་གསུངས་ཏེ། མེ་ནི་གཅིག་ཏུ་འབར་བ་དང་། ཤི་བས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་རྫོགས་ པས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།གདུལ་བྱ་ཤིང་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་ཕྲིན་ལས་མེ་ལྟ་བུ་འབར་བ་དང་། མི་འབར་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཅི་ལྟར་མེ་ནི་གཞན་དུ་འབར། །གཞན་དུ་ཤི་བར་གྱུར་པ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་ལ། །སྣང་དང་མི་སྣང་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོན་པར་དམ་བཅས་ནས་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འབྲི་བའམ་གང་བ་མི་མངོན་པས་མཛད་པ་ཅི་ལྟར་མཐར་ཕྱིན་ཅེ་ན། ལ་ལ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས ལ་ཡིན་པས་རིགས་མེད་པ་རྣམས་ཅི་ལྟར་དག་པར་འགྱུར་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་གྲོལ་བ་ཉིད་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ དང་།ཡང་བསམ་པ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་པོས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འོ་ན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། ནང་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་གྲོལ་བ་དང་། མ་གྲོལ་ བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ལ།གཞན་དག་ལ་ནི། མ་ཞུམ་པ་ཡི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །ཚོར་བ་ལྷག་པར་བཟོད་བྱེད་ཅིང་། །མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤངས་ནས། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོང་མི་འདའ། ། ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར། །ཐབས་ཀྱིས་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟོན། །ཅེས་གསུངས་པའི་ལུང་ཚད་མར་བྱས་ནས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །སེམས་ནི་རྒྱ་ཆེ་མཆོག་ཏུ་རབ་བསྐྱེད་དེ། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད སངས་རྒྱས་འགྱུར།།དེའི་ཕྱིར་སྣོད་མིན་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བས། ཕྲིན་ལས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་དག་འདུལ་བའི་ཐབས་སུ་སྟོན་པས། གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་གདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཞེས་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི། བཤད་ཟིན་འཆད་པར་འགྱུར་བས་གཞན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ལ། མི་ཟད་པའང་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སོ་སོའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ཁོ་ནའོ།།སྤྱི་ནི་སོ་སོ་བ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ལ། སོ་སོར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཅི་ལྟར་མི་གྲོལ། གང་ཞིག་སྣོན་པ་མེད་ལ་བྲི་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲུའི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་འདྲ་བ་མ་ ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ཕ་མཐའ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཟད་པར་རིགས་པ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཉམ་པས་ཕ་མཐའ་མེད་པས་ཟད་པར་ཅི་ལྟར་རིགས། དེ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལ། ཉེས་པ་ཟད་པའི་ལུང་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཟློག་པར་མི་རིགས་ སོ།།དྲང་བའི་དོན་དུ་ཡང་བཀྲི་བར་མི་ནུས་ཏེ། སྔ་མ་ལྟར་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡུལ་ཁྱབ་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དུས་ལ་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཁས་པ་ནི་བཟོའི་ཁྱད་པར་ ལེགས་པའོ།།ལོབས་པ་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཤེས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་ནི་མང་དུ་བྱས་པས་མྱུར་བ་ཉིད་དོ། །སྔགས་ནི་ལྷ་ཕོ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་གསང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་ནི་ལྷ་མོ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། རིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

那么，如果一位如来完成了事业，是否所有如来都完成了事业？如果认为经中说'一切诸佛的事业是一'，那么事业的比喻就如同火一样。就像火在一处燃烧，在另一处熄灭，如来的事业也是如此，虽然在一处圆满，但并非遍及一切。应当了知，根据所化众生如同木柴的有无，事业如同火一样或燃或灭。
如经中所说：'如同火在此处燃烧，在彼处熄灭，应当了知佛陀事业对众生，有显现与不显现。'
那么，最初发心时发愿度化一切众生，最后涅槃时，众生界既不见减少也不见增加，如何说事业圆满呢？
有人说，对于具有种性的补特伽罗而言是如此，那么无种性者如何能得清净？所谓种性是无始以来，非因缘所作，法尔本具，是根据根器的差别而定。因此，具有种性者得解脱并无过失。
又有说，是依据发心而安立，非实事力所致，故无过失。那么，这样说是否成为妄语？不会成为妄语，因为内心意乐上无有转变想，且由种性差别可能有解脱与未解脱之分。
其他论师则引用'以无怯弱身，善能忍受苦，如同灯火灭，其心得解脱'之经文，舍弃涅槃的说法，而依据'诸佛不涅槃，正法亦不灭，为利诸众生，方便示涅槃'之经教为量。
'如来藏遍及一切众生，发广大殊胜心，这些众生皆当成佛，因此无有不堪为法器之众生。'由于一切众生都将成为如来，以事业的殊胜方便示现调伏他们，所以说'为利所化众生而示现涅槃'。
关于证明一切众生具有如来藏的道理，如'已说当说余'之理暂且搁置。
众生界无增无减是因为众生界无尽的缘故，无尽是就总体而言，就个别而言因解脱故必定有尽。
总体并非个别的集合，那么个别解脱为何不导致总体解脱？若说'无增有减者必定有尽，如谷物堆'，这是不对的，因为种性断绝故不能类比。
凡是有边际者理应有尽，但众生界与虚空界等同无有边际，如何能有尽？若说此理未成立，则违背经教，而且对于烦恼尽的经教不应作违背法理的否定。
也不能解释为权说，因为如前所述具有了义的特征。
如同遍及处所，遍及时间的比喻是什么呢？经中说如幻师。所谓'善巧'是指工巧殊胜。'熟练'是指通达一切方面。'极为纯熟'是指因多加修习而迅速。'咒'是与男尊相关，因为是秘密的缘故。'明'是与女尊相关，因为是明妃的缘故。

།དཔེ་དང་སྦྱར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚད་མེད་པ་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསགས་པའི་ཚོགས་སོ། །ལ་ལ་ན་རེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཐབས་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་ཐབས་ཉིད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་ གསང་སྔགས་ལྟ་བུའོ།།ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པ་ཞེས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་རིག་མ་ལྟ་བུའོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་དུས་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རིག་པར་ བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རང་བཞིན་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་ནས། དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བ་ནི། ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ ལ་སྔར་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།རྨི་ལམ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། བདག་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཐའ་རྣམས་ནི་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕྲིན་ལས་ ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བ་ནི།དུས་བཞིན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པའི་ཕྲིན་ལས་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་སྣང་བ་ནི། དུས་ཅི་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ཉིད་མེ་ལྟར་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་འབར་བ་དང་། མི་ འབར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་སྟེ།གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་ཡོད་ན་ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྲིན་ལས་སྒྱུ་མ་བསྐལ་པར་གནས་པ་ལྟར་ཕྲིན་ལས་བསྐལ་པར་གནས་པ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས། སྔོན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ ཤིན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ།སྔོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱི་མཐུ་ཉིད་དོ། །འགྲོ་བའི་ཞིང་ནི་གདུལ་བྱའི་གནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་མྱ་ངན་འདས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ནས། ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ནས་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དག་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་ གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའོ།།རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི། རིགས་ ཀྱི་བུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བྱེད་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཉིད་དོ། །སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་ལས་ཟད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ། །ཞི་བ་ནི་མངོན་དུ་རྒྱུ་སྤངས་པའོ། །བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་བཅོམ་པའོ། ། རྣམ་པར་ཞི་བ་ནི་ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དག་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་དང་། འོག་ནས་མཚན་མ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་རྣམས། རབ་ཏུ་རྨོངས་པས་གོང འོག་གི།།འབྲེལ་པ་གོ་བར་བྱ་ཕྱིར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ནི་མདོ་སྣ་ཚོགས་སུའོ། །འཇུག་པ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ མཚན་མ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལའོ། །གཡོ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་འགག་པས་ན་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་ཟད་པས་ན་དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

关于譬喻的比较，即所谓'如是'等。智慧的无量因，是指在三个无数劫中积累的资粮。有些人说需要三十三个无数劫才能出离。方便是成为方便的，即方便本身。那是什么呢？即福德资粮，如密咒。般若是胜义谛。智慧是世俗谛的了知，般若和智慧如佛母。无畏如下文所说遍及三时。如是，应当从事业门中了知涅槃。
如是广说涅槃的自性和事业之后，总结其义，即说'善男子，如是'等。从自性门中总结，即'随顺无量'等。其中，前说的自性、离贪、梦、无相、我及一切法自性边际等，称为随顺无量，其余则如数配对。
从事业门中总结，即说'如时示现'等。生灭事业遍及境界，如日轮显现，即是随时示现。如火有因则燃，无因则不燃，于一切众生相续不断，即是有所化众生时事业相续不断。遍及时间的事业如幻住劫，事业如住劫般加持，以往昔加持极为加持。'往昔'即无数劫。加持即加持力。众生界即所化处。法界即界之义，是'随顺众生'之义。
如是显示涅槃自性后，今显示从种种门趣入涅槃，即说'须菩提'等。从法清净门趣入，即'自性空'，自性空即本性清净。从证得门趣入，即说'证知一切法平等性'，平等性因真如无差别。证知即通达。从作用门趣入，即说'善男子'，作用即事业。
从断除门趣入，即'业尽'等。业和烦恼是因，苦是果。寂即现前断因。所作即断除随眠。寂灭即断除感受相续，因其本性是舍。如是从清净和事业门显示趣入涅槃，以及下文显示寂灭相等涅槃，为令愚者了知上下关联而说。如是趣入一切显示涅槃是无边的，即于种种经中。趣入无边即趣入清净等。
其中，相即所取，即色等相。动即三界心心所，因断除能取所取故离，因此灭尽分别时即说'彼时涅槃'。

།འདུས་མ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བྱས་པ་སྟེ། སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་མེད་པ་ལ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཏེ་དེ་མེད་པའོ།།འདུས་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལམ་གྱི་བདེན་པས་འདུས་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།དུས་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མ་ཞུགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའོ། །རང་བཟོས་ཞུགས་པས་ན་དབང་ ཟོས་པའོ།།དེས་ཐ་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། བར་མ་དོར་ལོག་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ན་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དག་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་མཛད་པས་ན་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་དགོད་པས་ན་མི་བདེ་བ་མྱོང་ཞེས་བྱའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་དུས་ ཐམས་ཅད་པའི་མཛད་པའོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྲིན་ལས་བསྟན་པ་ནི། དྲང་བའི་དོན་ཡིན་པས་ཁོངས་སུ་མི་རུང་ཞེ་ན། ངེས་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ནི་འདོད་པའི་བདེ་བའོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བའི་བདེ་བའོ། །སྔར་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱིས་ན་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་བདེ་བའོ།།མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པས་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་བྱུང་བ་དང་བྱ་བའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་པ་ནི་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་མ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ མདོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མའི་མདོ་རྣམས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།མཚན་མ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། གཡོ་བ་དང་ཞི་བ་དང་བྲལ་བས་ནི་རྟོགས་པའི་དག་པ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྐྱེན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ཟད་པ་ལ་སོགས་ པས་ནི་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་གྱིས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དག་གིས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་ནས། ད་ནི་དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་མདོ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པས། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྲིན་ལས་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ན་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དང་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་ཆད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་མར་མེ་ཤི་བ་ ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཆད་པ་མ་ཡིན་དངོས་པོར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན་རྟོག་པ་ཟད་པ་སྟེ། ལུང་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཟད་པས་ན། །དེ་ཚེ་ང་ཡི་ མྱ་ངན་འདའ།།ཞེས་གསུངས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། མཚན་མར་འཛིན་པ་སྤངས་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱིར་རྟོགས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོག་པས་དེའི་ཁྱད་པར་ ནི་དེ་ཡིན་ནོ།།མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མོས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་དགུ་པའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོ་རྫོགས་སོ།

从无为门而入是说无有因缘增益，因为是择灭故。其中无为是非由因缘所作，增益是对无而作，故是无。
从有为门而入是说贪欲灭尽等，因为由道谛有为门断除烦恼故。
从事业门而入是说目犍连等，因为是一切时故，说'尔时彼时'。
其中未生见道故未入菩提心。从发菩提心起入大乘。由自造而入故为所摄。
由此生起最后识及中阴邪见故堕落。由令彼等同分而生故为化现，由安立于种种方便故说受苦。大悲是一切时之事业。
不退转是安立于第八地。若说如是一切事业是权说故不应摄入者，则以了义成立即'诸比丘'等。
其中色等五欲功德是欲乐。因是梵行一分涅槃故，是出家乐。由前说诸义故，四禅及次第住等至乐。
由得见道故是圆满菩提乐。彼等亦以无执著所生及所作为喻而说，因是一切时故说'尔时'。
如是此等'寂灭相'等诸经是解说前诸经，应知'寂灭相'及离动静是说证悟清净。
应知无因缘增益是说法性。应知贪欲灭尽等是从断除门而入。
应知从'智慧极广经'所出者是说从作用门而入。是故世尊说经应以他经解说。
是故应知此等说自他利究竟涅槃已，今以他经显示彼等义摄，故说'入楞伽经'。由事业相续不断故不入涅槃，即作业等，因遍一切时处故。
前说真如等自性，是自性无断相不入涅槃。如来事业非如灯灭般断绝，故非实法断而为实法不入涅槃。
若问云何，则是分别尽。经说：'菩萨烦恼是分别'，又说：'一切分别尽，尔时我涅槃'，故是分别尽。
识是执相，由断除执相故识尽。其中觉是总觉，识是别觉，故彼差别是彼。
摄经释以圣教量配释中说难得信解涅槃之语第九。摄经中深法忍品第一终。

། །། དེ་ལྟར་ཐོབ་བྱ་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ད་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་ཤེས་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་འགའ ཞིག་འདི་སྐད་ཅེས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བླ་མེད་ཀྱི། །ཐེག་པ་ཆེ་དག་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་མདོ་ཚད་མར་བྱས་ནས། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་ཏེ། ཐེག་པ་ གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཡང་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་དང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དགོངས་པའི་དོན་མི་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་འབྱུང་བར་དགོངས་ནས།དེ་དག་ལ་ཕན་གདགས་ཤིང་ངེས་པའི་དོན་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པར་མཛད་པས། ཐེག་པ་ གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་མོས་པ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པའོ།།ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི་ཚོགས་བསགས་པ་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རིགས་རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཐེག་པ་ཡང་གསུམ་སྟེ། རིགས་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་དག་གྱུར་པས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འགྲོ་ཀུན་དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡང་། རིགས་མ་ངེས་པ དང་།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་རིགས་ཅན་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་བྱམས་པས། ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲང་ཕྱིར་དང་། །གཞན་དག་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །མ་ངེས་རྣམས་ལ་ཐེག་གཅིག་བསྟན། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་ཤིང་མི་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ན་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གྲོལ་བ་ཆེན་པོར་མི་འགྱུར། བྱེ་བྲག་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ ཏེ་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རིགས་ལྔ་གསུངས་པ་ནི་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་ན། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ལས་འགྲུབ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་ འདོད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་ནོ།།འོ་ན་ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འདོད། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་མེད་ན། རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅི་ལྟར་རུང་། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། བརྟེན་པ་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །རིགས་ཀྱི་ དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད།།ཅེས་འདོད་དོ། །དེ་ནི་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། གང་དུ་གནས་སྐབས་སུའོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐར་ཐུག་པར་རོ་ཞེ་ན་ཅི་ལྟར་མཚུངས་ཏེ་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཟབ་མོའི་དོན་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ལུང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རིགས་ པས་བསྟན་པར་མ་གྱུར་པའི།།ལུང་ནི་བཀྲིར་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། བཟློག་པ་ནི་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་པས། དེའི་འབྲས་བུ་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ དེ།རྟོགས་པའི་ཐབས་རིམ་ཅན་དུ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྟན་ཅིང་། རིགས་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པས་སྣང་བར་མ་གྱུར་པས། རེ་ཞིག་རིགས་ལྔར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་ཕྱེ་མའི་གསེར། །མིག་ལམ་སྣང་བར་མ་གྱུར་པ། །སྦྱངས་པས་སྣང་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །འཇིག་ རྟེན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བརྗོད།།ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། སྦྲུམ་མའི་ལྟོ་ན་འདུག་པའི་བུ། །མིག་ལམ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ལྟར། །ཉོན་མོངས་ཐིབས་པོས་བཀག་པ་ཡིས། །ཆོས་དབྱིངས་མིག་ལམ་སྣང་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ།

如是确立了所证果位涅槃的自性特征之后，现在当说能证得之道的差别。此处有一些不了解圣者龙树和圣者无著所立宗义而具有阿毗达磨我慢者说道：'世尊宣说三乘是了义，如说：声闻缘觉无上大乘我已宣说。'以此经为量，圣者无著以密意解释三乘也是了义。世尊观见将有如是不了解世尊教言和圣者无著密意之义的补特伽罗出现，为利益彼等并确立了义之理，故说'于一乘'以显示一乘，信解即是决定执持。极难获得是因为积集资粮而成就。
彼等如是说：'众生是五种种姓自性，故其果位乘也是三种。说一种姓也是因为如说：真如于一切，无有差别故，清净即如来，是故诸众生，皆具如来藏。'因此说一乘也是针对种姓不定者和大乘种姓者而言。如圣者弥勒说：'为摄引一类，令余坚固故，诸佛说一乘，为诸不定者。'应知彼等未了解且不知圣者弥勒等之密意。
何以故？若真如遍一切无差别，则谁不得大解脱？若有差别，如何是真如？若说由缘力，此正是所许，说五种姓是由缘所作故。真如非所许，是处所差别者，不然，若无真如，处所差别从何成立？从许为因缘所不造作者亦如是显现。
那么你们为何不许三乘？因此若真如无差别，由种姓一故，此如何应理？不然，即由真如一性亦由修证差别，如说：'依止法差别，宣说种姓别。'若说此相同，若说是暂时，此非不许。若说究竟，如何相同，即由前说之理故。于甚深义非理而有教证者，未经理证之教，由可转变故不决定，相反则是决定，故法界是种姓义，由无差别故，一切皆具如来藏，故其果位即是一乘。
为显示证悟方便次第而说种种乘，由种姓为烦恼等所障蔽而暂时说五种姓。如说：'如金在金刚，微尘不显现，净已得显现，世间善逝说。'又如圣者龙树说：'如胎中婴儿，不现于眼前，烦恼重障故，法界不显现。'

།དེ་བཞིན་ དུ་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཀྱང་།ཆོས་དབྱིངས་སྣང་བྱེད་འོད་འབྱུང་ཞིང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཐ་དད་མེད། །རིགས་ཀྱི་དོན་ནི་སྣང་བའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་ མོངས་པས་བཀྲིས་སུ་ཟིན་ཀྱང་།སད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ། སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་བྲེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་སྐད་དུ། ལྷ་ཡི་ཐེག་དང་ཚངས་པའི་ཐེག་།དེ་བཞིན་ཉན་ཐོས་རང་ རྒྱལ་དང་།།བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཞེས། །རྣམ་པ་དུ་མར་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། འོག་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་འོག་མ་མེད་ན་གོང་མ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ལ། དེའི་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཅེ་ན། དབང་པོ་རྟུལ་ པོ་དྲང་བའི་ཐབས་དགོན་པ་ཆེན་པོར་གྲོང་ཁྱེར་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་འཐད་པ་གསུངས་པ་ནི། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པ་ལ། །ཞེས་དམ་བཅའ་བར་མཛད་དོ། །གཏན་ཚིགས་གང་ཞེ་ན། རིགས་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུང་གིས་ གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་ནི།ང་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཐེག་པ་གཅིག་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རིགས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གཉིས་སམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་མོ། །ཅི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར རོ།།འཁོར་གྱིས་ལོག་པར་རྟོག་པ་འགའ་ཞིག་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་རྒོལ་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །ལན་ནི་རིགས་པ་ལྟར་ལུང་གི་རང་བཞིན་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ནི་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་ སུ་བྱོན་པས་དམན་པའོ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་བསལ་བའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་སྟེ། །སྐུ་ཚེ་མཚན་དང་རིགས་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གང་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིམ་ཅན་དུ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་གང་ཟག་ལ་ནི་ཅིག་ཅར་དུའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཐེག་པ་གཉིས་སུ་བརྟགས་པའང་མེད་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོས་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སློབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་དག་ཏུའང་དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདུས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྨོས ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྙིང་པོ་ནི་གཙོ་བོའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདིར་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཤ་སྟག་འདུས་སམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་དང་ངེས་པའི་དོན་དུ་ན། ང་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམ་པར་དགོད་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་ནི་བསམ་པ་དམན་པ་ལ་དགོངས་ཏེ་བཤད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། འོ་ན། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་བྱེ བྲག་མཚོན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ངས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་ནི་འདུལ་བའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་དུ་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟོག་པ་སྤངས་པས་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་ ཀྱི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་བས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གལ་ཏེ་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་མ་འགགས་པས་སེམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ།

同样，圣弥勒也说：'法界放射光明，于真如无有差别，为显示种性义故，一切皆具如来藏。'因此如同如来藏经所说，虽为烦恼所缠，但若遇觉醒因缘，一切有为法终归一乘。为了证悟此理而宣说种种乘，并无矛盾，如同阶梯的次第，如经中所说：'天乘与梵乘，声闻缘觉乘，以及无上乘，我说诸多乘。'下文也说不仅是三乘等。如前所说，若无下乘则不生上乘，故而宣说。其目的为何？为引导钝根者的方便，如同在大旷野中幻化城市。
因此宣说一乘的合理性，即立宗说：'唯一乘为究竟。'其理由为何？如理以教证立因：'我亦从一乘开始宣说。'此一乘是什么？即佛乘。为避免成为独觉之过，故说'一切智为究竟'。其理由为何？说'无有二乘或三乘'，因为如前所说理由不应理。所谓二乘是指下乘与上乘，三乘即是三种乘。为何无有？因为法界无差别。
眷属有某些如前所说的邪见者质疑说：'为何如此？'答复是依理引教证成量士夫：'十方'等，为遣除认为释迦牟尼佛降生于具五浊的世界故为劣的邪见，如说：'诸佛皆平等，非以寿命相及种姓。'故说'过去所出现'等。
非一切都是次第宣说，对利根者是顿说，故说：'若连二乘也不存在'，因为利根者从一开始即修学一乘，故说'彼等中亦有利根者聚集'。'何况'是指'于何处'之义。
因此说'文殊'等，因为'藏'是主要之义。若问此娑婆世界是否皆聚集钝根者？非也。就利根者之权与了义而言：'我无安立声闻缘觉乘'，意即三乘是对下劣意乐者而说。若问：'与说三乘岂不相违？'答：以总摄别故无过。
另外，如说'我未说一字'，是就调伏意乐而生种种分别而已，如来已断分别，无有种种差别想，若有差别想则非如来，故说'若有'等。于此分别未息故心未清净。

།དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མངོན་ པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཞེན་པ་ནི་འཁོར་འདུན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཆགས་པའོ།།ཉི་ཚེ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་པའོ། །འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་བའོ། །དཔེ་མཁྱུད་ནི་གསང་བ་སྟེ་མདོར་ན་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྟན་ན་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ གཅིག་ཏུ་བློ་སྦྱངས་པ་ལ་ལེགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ་རང་གི་ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་དང་།ལམ་གཞན་ལ་བརྙས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། བདུད་ཀྱིས་བསླུ་བར་མི་བཏུབ་སྟེ། ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་མཚོན་པའི་དོན་དུ་ལེགས་པ་དང་པོ་རང་གི་ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་ བསྟན་པ་ནི།འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་དང་གང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་སོ། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་འདུ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བའོ། །འབབ་པ་ནི་ཐོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། ། ཡུལ་གཅིག་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བློས་སྦྱངས་པས་རང་གི་ལམ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ལས་ཀྱང་གསུམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་གང་ཞེ་ན། སྔ་མ་ལྟར་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན པས་ན།འཇམ་དཔལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་རིགས་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་དགོངས་པས། ཐེག་པ་རྣམ་པར་དགོད་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་དགོད་པ་ནི་རིམ་པ་ཞེས་པ་སའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ས་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རིགས་ལ་ བདག་མེད་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ལས།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གཞག་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཟག་ནི་དབང་པོའི་རིམ་པ་སྟེ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚོགས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏེ། ཚོགས་བསགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་དཔེར་ན་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།།ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་འཇུག་པའོ། །དེ་དག་དགོངས་པ་ཅན་དུ་བསྟན་པས་དོན་དམ་པར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་དགོངས་ པ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ནི།ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པ་དང་སྲེད་པའི་ཟག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་པའོ། །སེམས་ བསྐྱེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ།བར་ཆད་མི་བྱེད་པ་ནི་རིགས་ལྔ་དང་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་མི་སྨྲ་བའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤང་བྱ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པ་ནི།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ན།ཡང་དག་པར་འདུ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཏམ་སྣ་ཚོགས་ནི་ཐེག་པ་ཐ་དད་པའོ། །མི་འབྱུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རོ་གཅིག་ པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའོ། །རོ་གཅིག་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ལམ་སྟོན་པས་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་ནི་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། གང་ཟག་གི་དབང་པོ་རིམ་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སྟོན་པ་ནི། རེ་ཞིག་དཔེས་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

那么什么是'彼性'呢？所谓执著，执著是对眷属具有欲望的贪著。'局部'是指片面。'异想'是指贪欲和嗔恨。'密意'是指秘密，简而言之，若说种种乘会有过失。
对于修习一乘者有四种殊胜：对自道不生疑惑，对他道不生轻蔑，不被魔所欺，为显示四种利益之义，首先宣说第一种殊胜即对自道不生疑惑。
所说'文殊'者，'所说诸法'是指以种种方式。'一乘正集'是趣向菩提。'趣入'是趣向。'成就'是其因。'一境'是圆满菩提。因此以一乘修习，则知自道是大乘。
如是虽为一乘却说为三乘的密意是什么呢？如前所说不是根据补特伽罗根机等，故说'文殊'，依据如是本性种姓了悟的差别密意，说诸乘安立。'安立'即次第，依地而言即说'地安立'。
对于法性仅了悟无我，则安立为声闻和独觉地。补特伽罗是根机次第，如安立信解行者等补特伽罗差别。资粮是因义，由积累资粮的差别而有不同证悟，如《无异法性经》中所说。依方便而言即是趣入。
显示彼等是密意故说'胜义'。《般若波罗蜜多经》中说三乘是密意，如说'天子'等是为发心。'无发心力'是说断除欲漏和有漏而成阿罗汉。
'若发心'是说三乘是密意故。'无障碍'是不说五部和三乘。'殊胜'是得阿罗汉果，因断三界所断。'极殊胜'是依不可思议成就之生而发心。
如是《大集经》中亦说：'一乘正集'者，一切不同证悟皆趣入大乘故为正集。为何如此？如说'诸佛世尊'，种种言说是异乘。为何不生？因无异空性。
故说'法界一味'。'无障'是断尽一切障。'一味'如说色如是性随顺一切种智如是性。由自见道而示故为令通达。
虽是不退转法轮，然为显示依补特伽罗根机次第证悟方便，暂以譬喻令解故说'譬如'。

།དེ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་རིམ་པ་ནི་ནོར་བུ་མཁན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།ནོར་བུ་མཁན་ལྟ་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེས། ས་འམ་རྡོ་ནི་ནང་དུ་གསེར། །བག་ལ་ཞ་བ་ལྟ་བུ་ནི། །འདི་ཡི་ཁམས་ནི་རྣམ་དག་པ། །བག་ལ་ཉལ་ནི་ཕྲ་བར་གཟིགས། །དགེ་སློང་དག་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་གཟིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།ནོར་བུ་སྦྱངས་པ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་པ་ལ་སོགས་པས་དཀྲིས་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །བུལ་ཏོག་གི་ཆུ་ལྟ་བུ་ནི་མི་རྟག་པས་ཡིད་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ བསྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚད་མའི་རྒྱན་ལས། འཁོར་བ་ལས་ཡིད་མ་བྱུང་བར། །སེམས་ནི་ཐར་པར་འདོད་མ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་མེ་ཡིས་མ་གདུངས་པར། །སྐྱེ་བོ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཕགས་པ་ཆོས་འདུལ་བའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ།།སྐྲའི་ལ་བ་དཔེར་བྱ་བ་ནི། རྩུབ་པས་མྱུར་དུ་རེག་པར་བྱེད་པ་ལྟར་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་བྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེས་ན་མྱུར་དུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་སྟེ། རྟག་པར་ འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩོན་འགྲུས་མི་འདོར་བ་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངུལ་ཆུ་རྣོན་པོ་ལྟ་བུ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་བསྒོམས་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་ འགྱུར་བས།ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། བྱམས་སོགས་རྨོངས་དང་མི་འགལ་ཕྱིར། །ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་མིན། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་དང་དེ་འགལ་ཕྱིར། །ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུར་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཏམ་གྱི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །བཅས་པའི་སྒྲ་ནི་བུལ་ཏོག་དང་དངུལ་ཆུ་འདྲེ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་དང་སྣམ་བུའི་བྱི་དོར་ནི་སྔར་གྱི་སྦྲུམ་མའི་རེག་བྱ་འདོར་བར་ བྱེད་པ་སྟེ་དེ་བས་འཇམ་པའི་རེག་པའི་བྱི་དོར་བྱེད་པ་ལྟར།འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨན་ཆེན་པོ་དཔེར་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་སྒོམ་པ་ཡིན་པས་འོག་ནས་ ཀྱང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡ་བྲལ་བ་ནི་འཆིང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལ།འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ནི་འཁོར་བ་དང་ཞི་བར་མི་རྟོགས་པའོ། །རས་སྲབ་མོ་དཔེར་བྱ་བ་ནི། ས་རྣམ་པ་ དགུ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྲབ་མོ་སྦྱང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་ནས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་ནི། རྒྱུད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་ནི་ཁམས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བ་རུ་རའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། བ་རུ་རའི་ཕུང་པོ་འཕང་དུ་རི་རབ་དང་མཉམ་པ་ ཞིག་ལ།སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་སེམས་ཅན་འདིའི་ཁམས་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། བ་རུ་རའི་ཕུང་པོ་ལས་རེ་རེ་ནས་དོར་ཡང་། བ་རུ་རའི་ཕུང་པོ་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་རིགས་གཅིག་ཉིད་ཉམས་སོ་ཞེ་ན། མཉམ་དུ་ཞུགས་ནས་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐར་རིམ་གྱིས་སོང་བ་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི། དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ནི།ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ།

关于修行的次第，如经中所说'譬如宝石匠'等。宝石匠譬喻即是一切智的佛陀。
如同他观见土或石中内含黄金，潜藏的本性，即是清净的界，微细的习气。如经中所说：'诸比丘，如来已见众生界清净。'
如未经净化的宝石，是被贪欲等随眠所缠绕的清净界。
如硼砂水，是以无常等引生厌离等，因为无常等是所修之法。
如《量庄严论》中说：'未厌离轮回，心不欲解脱，未被苦火逼，众生不生厌。'
圣者调伏法即是深信诸法无我。
以毛发为喻，是因为粗糙而迅速触及，如同对轮回生起厌离，因为无常等本性是不可意的，因此迅速断除。此意趣是对治常执等四颠倒。
不舍精进是因为不以此为满足。
如利mercury，即是空性等，若修习以自性、因果皆空为本性，则能断除烦恼。
如法称所说：'慈等不违愚，故非极断过，空见与彼违，故能极断过。'即是以了知空性的智慧证悟见道。
如来言教之理即是远离一切分别。
加'及'字是如同硼砂与mercury相混合，表示以方便摄持智慧而修。
木与毛毡的清洁，是舍弃先前粗糙的触感，如同以更细滑的触感清洁，以'此中无我亦无众生'之理断除执相。
以大药为喻，是修习不退转轮之言教，方便智慧双运，因此下文也说方便智慧分离即是束缚。
所谓三轮清净，即是远离我等之想，如来境界不执著轮回与涅槃。
以细布为喻，是因为要在九地中清净微细的所知障。
如是次第修习而至究竟，即如'种性'等所说，自性即是界。种种如《庵摩罗果经》中所说：'假使有庵摩罗果堆如须弥山高，有人说此众生界如是，从果堆中一一取出，果堆亦不穷尽。'
若问种性是否有所损减，故说'平等趣入'。一切众生皆将次第趣向成佛，如《妙法白莲华经》中授记诸阿罗汉成佛，又如说'金刚手菩萨即是尊者阿难'等。
所谓'通达法性已'，即是于一切种相现证圆满佛果。

།སྦྱིན་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་སྦྱིན་གནས་དམ་པ་མཚུངས་མེད་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཤེས་བྱེད་བཀོད་པ་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཞུས་པ་ཡིན། འོ་ན་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་ནས་གསུམ་དུ་གསུངས པའི་དགོངས་པ་གང་ཞེ་ན།དགོངས་པ་བསྟན་པ་ནི། གསོལ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་གང་གི་སླད་དུ་ཅི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་ཅེ་ན། བསམ་པ་དམན་པ་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་མང་པོར་རམ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོས་སམ།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དུ་མ་བསྟན་ན་བསམ་པ་དམན་པ་རྣམས་ད་དང་བར་འགྱུར་བས། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། སྤོང་བས་མ་རུང་བདག་ཉིད་ཅན། །མནར་མེད་པ་ནི་སྤྱིའུ་ཚུགས་འགྲོ། །ཞེས་ཉེས་པ་དེ་ ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་འཆར་བྱེད་ལ།བཙུན་མོ་སྔོ་བསངས་མ་ཤི་བ་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལྟར། ཐབས་མཁས་པས་དེ་དག་རིམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཉེ་བར་ཁྲིད་དེ། སྔར་ལྟར་ཅིག་ཅར་བསྟན་ན་མི་འཇུག་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཐབས་མཁས་ པ་སྟེ་མི་སྐྲག་པ་མཛད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་མི་འཇུག་ཅིང་བསམ་པ་དམན་པ་ཡང་གང་གིས་ཉེས་ཤེ་ན། སྙིགས་མ་ལྔ་ཡི་དུས་ན་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྟ་བའི་སྙིགས་མ་ལ་སོགས་པས་གོས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་། དམན་པར་མོས་ཤིང་ཁམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམན། །གྲོགས་པོ་དམན་ པ་དག་གིས་ཡོངས་བསྐོར་བ།།ཞེས་གསུངས་པས། མོས་པ་སྟེ་སྤོང་བ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བའི་ལུང་བཀོད་ནས། ད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ལུང་བཀོད་པ་ནི། འཕགས་པ་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉན་ ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ།།ཐབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པར་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ། །གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ནང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེའི་ལེགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། བག་ཆགས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ།དགྲ་བཅོམ་པ་མཆོངས་པ་ཅན་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞེས་གནས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འདོད་པ་དང་སྲིད་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བ་སྟེ་དེ་སྤངས་པས་ན་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་པ་ནི། སྤྱིར་ཡང་ཁམས་འོག་མར་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །བསྐངས་པ་ནི་རྫོགས་པར་བྱས་པའོ། །ཡང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་བུ་བློ་རྟུལ་ པོ་ལྟར་སྔོན་དུ་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཕྱིས་ཡང་གང་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐེག་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ངེས་པའི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་ལ། དྲང་བའི་དོན་དུ་ནི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ པས་གསུམ་དུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་པའོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་ན་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཞེས་བྱ་བར་དགེ་བའི་ཚོགས་སྤྱོད་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།དགེ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཚོགས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། །འདུལ་བའི་དབང་ནི་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཀྱིས་སོ། །ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུའོ། །སྒོ་ནི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ ལོ།།ཐ་དད་པ་ནི་མཆེད་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་བསྟན་པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ།

所谓'无上施处'是什么呢？如说：'佛为无上胜施处'，即是佛陀。因此，为了确定的证明而引述，如'不退转法轮经'中所说。为了遣除他人的邪解，文殊师利请问。
那么，实际只有一乘却说为三乘的密意是什么呢？为显示密意而说'请问'。为何密意而如何说三乘呢？为了引导劣意乐者。如果说大乘需要无数劫或大量福德智慧资粮，如同弥勒菩萨所说的诸多大乘法，劣意乐者会生起怯懦，如论师自己所说：'以舍弃成为不善本性者，必定堕入无间地狱。'为了断除如是等过失，如同对国王日生示现王妃青色女死亡的方便，以善巧方便渐次引导他们趣向佛地。若如前般顿时宣说则会舍弃不入，为了断除这种情况。这就是其善巧方便，即所谓'令不惊怖'。
为何会不入而有劣意乐呢？'五浊时代中出现'，即由见浊等所染故。又说：'意乐下劣根性极微弱，为诸下劣友人所围绕'，即是意乐和舍弃。
如是引述根本教证后，现在引述能证明此义的教证，即'圣吉祥鬘经中亦说'。圆寂即是声闻等的涅槃。方便即如幻化城。归入数即包含在内。其善即是通达。
同样在楞伽经中也说：习气即是随顺烦恼的行为，以跳入水中的阿罗汉为例。三昧即是安住。无漏即是断除欲漏、有漏、无明漏和见漏而无。'世间'即是总的说来依靠不可思议变化的死亡而投生下界故。'出世间'即是具足一切种最胜的空性智慧资粮。满足即是圆满。'又'即是如愚钝王子般，先前所作之事后来仍会再做。
如前所说，有些人认为三乘才是了义，但了义如前所说唯一乘，不了义则不仅是三乘，所谓'然而'即是如此说。'然而'即是了义唯一乘。对所化而言，'种种乘'即是善资粮行为差别等所说。善即是胜义涅槃。资粮即是因义。即是'行'，即依修持。调伏力即是弟子相续。种种乘即是出世间道。门即是趣入方式。差别即是支分等。法教即是下文所说诸法。

།དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་བཀོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་གིས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་འཇོག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ལ་བདེན་པའི་ལམ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བའི་ལམ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལམ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལམ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལམ་དང་། དབང་པོའི་ལམ་དང་། སྟོབས་ཀྱི་ལམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལམ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལམ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ལམ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལམ་དང་། དམིགས་ པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལམ་དང་།བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་དང་། སྦྱོར་བ་ཚད་མེད་པའི་ལམ་དང་། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དང་། ཁྱད་པར་འབྲས་བུའི་ལམ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་བཀོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་ན། ཉན་ཐོས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་ནས། རང་གི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་ བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་།བཟློག་པ་བསྒོམ་པ་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་མོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་ཀྱི་ལམ་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་བསྒོམས་པས་ ན།ཤེས་རབ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ནི། ཤུགས་དང་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་སྟེ། སེམས་པ་ལ་སོགས་པས་འཕངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ལ་སྤོབས་པས་སྒྲིབ་པ་སེལ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཡང་དག་པར་ སྤོང་བ་ནི་ཕ་རོལ་གནོན་པ་སྟེ།སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་། སྐྱེས་པ་སྤོང་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཕ་རོལ་གནོན་པའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་སྐྱེས་པ་གོང་དུ་སྤེལ་བས་ན། དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་ཏོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ རྟོགས་པས་ན་ཆོས་ལ་སྤོབས་པ་སྟེ།ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་བྱེད་པ་ནི་དྲོད་ཀྱི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དྲོད་དང་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་སྤོབས་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་ ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་ནི་སྟོབས་ཏེ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་མཉམ་པ་སྟེ། ཐ་མི་དད་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཆ་དང་མཐུན་པས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཏེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དེ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཡུལ་གྱི་ཐེག་པ་སྟེ། ཞོན་པ་ལྟ་བུ་ཁམས་ལ་སྨོན་པ་མེད་པས་སྲིད་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་འགྲུབ་པའི་ གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་མི་ཕྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་པའོ། །དང་པོ་ཡིན་པས་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །མི་ཕྱེད་པ་ནི་མི་འཕྲོགས་པའོ།

那些是什么呢？所谓安立于声闻地等，这些也是遮除安立三乘，其中有真谛道、缘起道、三摩地道、精进道、智慧道、根道、力道、解脱道、神通道、无量道、三摩地道、所缘清净道、意乐清净道、无量加行道、殊胜加行道、殊胜果道、果分别道，依此而说'安立于声闻地'等。
由从苦等谛所生故为声闻，以三转十二相转法轮而得果故。以三种根于资粮地等，由自无明缘行等顺行及逆修，成办自菩提，故为缘起道。
于大乘等道中修习念住、正断、神足故，为智慧、精进、三摩地。其中神足为具势力之勇猛，由心等所引力于智慧勇猛而除障碍故为出离。正断为降伏他方，不生未生恶不善法，断已生故降伏违品。生未生善法，增长已生故，持无垢胜幢。念住由证悟四谛故于法勇猛，出离为断颠倒故。
自在为暖位信等根清净，于暖顶位证悟为勇猛。由断违品故为出离，一切处皆应配合。为不被摧故为力，即信等增上忍法第一平等，无差别行，随顺见道分故为随行。
空性等为加行道主要法故，以无自性等为法，趣向涅槃城故，由随行彼为主要故为境乘，如乘无愿于界故为出离轮回。
六神通为成办利他主要故说'遍一切处不可夺神通'。'一切'即三界无余。因为是第一故说'神通'。'不可夺'即不可夺取。

།དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེག་ པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་གང་ཟག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ལུང་ལས། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་སྤང་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བྱམས་ པའི་དགོངས་པ་དྲང་བའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་སུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་ན་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཅི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་ན་ཚད་ མེད་པ་ལ་ཡང་རག་ལུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ན།སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་པ་ནི་རང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྤྱོད་པའོ། །དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཡང་ དག་པར་འདུ་བ་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་འདུ་བའོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་ཡིན་པས། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི་སྤྱན་ལྔའི་ཡུལ་ཏེ། གཟུགས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་མཐའ་དག་པས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྨོན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་ཚད་མེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ནི་གོ་རིམས་ལ་བྱ་སྟེ་འདིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་དག་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་ས་བཅུ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ བཅུས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྤྱོད་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་གཉིས་སོ། །སྨོན་ལམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི། ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་གདུལ་བྱ་ཡིན། ། དོན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟའི་སྣང་བའང་། །བདག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་དང་པོ་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་བྱེད་པའོ། །ཕྱུགས་རྫི་ལྟ་བུ་ནི་རྟག་ཏུ་གཞོན་ནུའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི། ཅི་སྲིད་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་། །གང དུ་མ་གྲོལ་དེ་སྲིད་དུ།།དེ་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱང་གནས་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་སེམས་སྨོན་པས་ན་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་མོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་བཅུ་བདུན་དུ་གསུངས་པ། ལས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད་པའི་ ཐབས་མངའ་བས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཅི་ལྟར་ངེས།ངེས་པའི་དོན་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྔར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བཞིན་ནོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ། ལུང་གི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པའི་ལེའུ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ དམིགས་པས་ན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ།།སྔར་བསྟན་པའི་ཐོས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་རྒོལ་བ་ནི། གང་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་སོ།

那些暖等也是由于慈等力而成为大乘，而不是从法性门。有些经中说'由通达无人我而成为声闻'，又说'为断所取分别'，因此独觉通达所取无自性，应当了知圣弥勒的密意是权说义。为什么呢？若不断法执，则不能遣除人我执。圣者自身也说：'只要有蕴执，就会有我执。'所以也依赖无量。
所谓'圆满无量行的修持'，行即是自身成熟和令众生成熟的行为。其修持即是慈等。无量是就境而言，圆满是依于一切众生的福德积聚。这些也是安住于成就大法王三昧。
同样，以五眼也是如此，故说'一切所缘境清净坛城'。所缘境是五眼之境，即色等各别决定。清净是无障碍。这些圆满故称坛城。
其中清净意乐即具足愿，因为是获得果位的意乐。无量修持即具足三种戒律，因为由此趣入因。修持差别是次第，此处即诸波罗蜜多。清净是三门清净。殊胜果即十地，因为由十波罗蜜多决定出离。
果的分类有二：如国王般发心，即说'以行愿殊胜'。行即前说二种。愿殊胜即：'如何有所化，圆满诸义利，如是诸显现，愿依我而生。'即最初以愿力成佛等利益众生。
如牧童般常住童子地：'乃至有众生，未得解脱间，为此得无上，菩提亦住此。'因发此愿故为普贤行愿。
因此，虽说有十七乘，对所化众生作无量利益，具有方便，如何定为三乘？了义则如前确立为一乘。
《摄经论释》以经教量广为配合而成立一乘，甚深法忍品第二终。
如是宣说具一乘而受持正法：说'应当受持正法'。'常'即不间断之义。这些也是以智慧缘空性，以悲心缘众生，故应受持。
有人质疑：较前所说闻法精进更胜者为何？故说'何者'。

།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། གོང་དུ་ནི་ཐོས་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྟན་ ལ།འདིར་ནི་དེས་འཕངས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པས་སྤྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཆོས་འཛིན་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་གྱིས་ན། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་བོ་ཚ་སྒོ་ཅན་གྱི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ལ་གུས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་གསུངས་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་ འཆད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་ད་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ནི་སྔར་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་བཅས་པའི་བསླབ་པ་མི་དོར་བར་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་ པར་དག་པ་བྱ་བར་འདོད་པས་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་རེ་ཞིག་མཐོ་རིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ངན་འགྲོ་ཀུན་གྱི་སྒོ་གཅོད་པ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ་ངན་འགྲོ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒོ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཅོད་པ་ནི་ཆོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོ་རིས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ ཞེས་སྨོས་ཏེ།མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱང་གྲོལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་གཅོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།བདུད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཅོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་གྲོལ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་སྨོས་ཏེ། ཆུང་ངུ་བྱ་བ་ནི་ཐ་ན་དང་ བའི་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཆོས་འཛིན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། མདོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་ཅིང་བག་ཡོད་པའོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།མི་བརྗེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་འདུལ་བ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་གཅིག་པའི་སྒྲར་བསྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས།བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གེགས་སེལ་བའི་དུས་སུ་བྱས་པས་ན། གཞན་གྱི་དོན་ལ་མི་ཕྱོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྟེ་དེའི་གེགས་སེལ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །རང་གི་དོན་ལ་མི་ཕྱོགས་པ་ནི། ལུས་དང་ ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་སྟེ།ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་གུས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆུས་མི་ངོམས་པ་ལྟར་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ་ཕྱིར་ཞིང་འདོད་ པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པས་གཅིག་པའི་སྒྲར་སོ་སོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་དང་དངོས་པོར་བལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པ་ ཉིད་དོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རེ་ཞིག་ཆོས་འཛིན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ཉམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉམས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་མྱོང་བར་ཟད་དོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་བསམ་པ་ལྟར་འགྲུབ་པའོ།






"由于总相和别相的缘故而无过失，如所说'文殊'。前面是显示某些闻法，这里是由其所引发的义而总说，这是答复。因此，首先显示持法的必要，如说'若受持正法'等。由法和受持法无差别的义故，说'菩萨'等。

由因聚生果故，说是摄受众生。《热门河经》中说：'恭敬众生是成佛之因'，故说是为了不断佛种。如是总说后，现在当别说。如说'佛种'等，佛种是指不舍前说诸学处，为欲清净戒律而受持法。

为欲成办利他者，如说'众生烦恼'，因为菩萨事业以利他为主。就自身成熟而言，首先就善趣而言，说'遮止一切恶趣门'。恶趣是指地狱等，门是指杀生等，遮止是为了持法。

何为善趣？说'转轮王'，是就人间圆满而言。就天界圆满而言，说'帝释'等。就解脱而言，说'欲断魔索'等。魔是指烦恼等，索是指增长贪欲等，断是指修习三昧等。何为解脱？说'无上'，因为是最胜故在此说。小行是指乃至以信心观察等。

何为持法之业？就《海慧经》而言，说'海慧'。清净戒律即是持正法，说'不忘菩提心而具正念'。不忘是指不坏护持菩萨戒，正念是指不坏护持别解脱律仪。由戒体性一故说为一声。

其差别就自他利而言，说'不著自乐之悲心'等。就除障时说，不向他利是损害，除其障是悲心。不向自利是，著身及受用，为断除著身故恭敬说法者，为断除著受用故供养如来。如海不满于水而无厌足，是再三欲求。由体性差别故各别说为一声。

就其清净因而言，智慧差别如前，观一切法无生等及观实事，因不清净故。忍即是忍。就菩萨藏而言，首先持法功德是'不退菩提'等，退即是未经验果而尽。随顺是如意成就。"


这段文本涉及佛教逻辑中的几个重要概念，从现代逻辑学角度可以看到：

1. 总别关系（Universal-Particular Relation）：文中讨论的总相和别相的关系，类似于现代逻辑中的普遍性和特殊性的关系。

2. 因果推理（Causal Reasoning）：文中"因聚生果"的概念，与现代概率因果论有相似之处。

3. 分类逻辑（Classification Logic）：文中对各种概念的分类和定义方式，体现了系统的分类思维。

现代逻辑更强调形式化的推理系统，而古代佛教逻辑则更注重实践性的推理应用。




།སྟོབས་ཆེ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་པའོ།།མཐུ་ཆེ་བ་ནི་གྱད་སྟོབས་པོ་ཆེ་སྟེ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའོ། །གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པས་ན། དགོས་པ་མེད་ཅེས་བརྩད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་ཤིགས་པ་ནི་བརྫི་བར་མི་ནུས་པ་སྟེ། སྟོབས་ མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།སྲིད་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དོ། །ཆོས་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཆོད་རྟེན་ཞིག་པ་མཐོང་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས།ཆོས་འཇིག་པའི་ཚེ་བསྲུང་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་འཛིན་པ་བསྟན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་གཟུང་བ་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་མའི་དུས་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ལྔ་ བརྒྱའོ།།ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འཇིག་པ་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་པའོ། །འཁྲུག་པ་ནི་གླག་པའོ། །གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པའོ། །འདྲེན་པ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དངོས་པོ་གང་འཛིན་པ་བསྟན་པ་ནི་ མདོ་སྡེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པས་ན་མདོ་སྡེ་སྟེ་མ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་ན་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པས་ན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཕན་པ་འབྱུང་བས་ན་དོན་ཆེན་ པོའོ།།བདེ་བ་འབྱུང་བས་ན་མཐུ་ཆེ་བའོ། །གཞིར་གྱུར་པས་ནམ་མོ་ལྟ་བུའོ། །ཐབས་ཇི་ལྟ་བུས་འཛིན་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་འཛིན་ཅིང་ཀློག་པ་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་ཅིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཛིན་པ་ནི་དོན་བསྒྲུབ་པའོ། །ལུང་གི་ཆོས་སྨྲ་བའི་ དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་མི་ཤེས་པའི་གང་ཟག་ལ་བརྗོད་པའོ།།ལོག་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལ་སྟོན་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་མ་ཞུགས་པ་དང་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ གྱིས་ཞུགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགའ་བ་དང་དད་པ་དང་རངས་པ་བྱེད་པ་སྟེ། དང་པོ་དང་བར་དང་ཐ་མར་བསམ་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའོ། །སྦྱོར་བས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། མཐུན་པའི་རྐྱེན་ སྒྲུབ་པ་དང་།མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་སེལ་བའོ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྔར་བསྟན་པའི་བསམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ན་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའོ། །རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ ལ་གུས་པས་ན་སྟོན་པ་སྟེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྟར་སེམས་པས་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པའོ། །ཆོས་ལ་གུས་པ་ནི་བདུད་རྩིར་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངེས་པར་ལེགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདུད་རྩིར་འདུ་ཤེས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ འཆི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅུད་བསོད་ནི་བཅུད་ཕན་པ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བ་འགྲུབ་པའི་བསམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རྩི་ནི་ཡན་ལག་གཅིག་པ་སྟེ། ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་མི་ཉམས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱིས་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ནི་མ་ཐོབ་པའི་དོན་ཐོབ་པར་ བྱེད་པ་དང་།ཐོབ་པ་མི་ཉམས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉམས་པ་སོར་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་འབྱུང་བས་ན་དེ་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་ གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་མེ་མུར་གྱིས་གང་བའི་འོབས་སུ་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

大力是就身体而言。大神通是指大力士即无爱子。从不可思议秘密中也说到菩萨身力成就的因缘，所以不应争论说无必要。其中不坏是指不能被摧毁，称为不夺力。
自在即是权势。就持法而言，何为四种？就积集福德资粮而言，说'见到佛塔倒塌'。就积集智慧资粮而言，说在法灭时守护。
就宝云经而言，所说的持法是'善男子'。何时持取，说'后时后世'，就时间而言是五百。就法而言是破坏等，破坏是指消失。混乱是指败坏。就人而言是入邪道。无导师故入涅槃。
所持何物，说'经典'，因为宣说增上心学处故为经典，摩得勒伽等也应受持。因为宣说佛法力等故为广大。因为宣说地和波罗蜜多故称为广大。因生利益故为大义。因生安乐故为大力。因为是基础故如母。
以何方法受持，就证法成就而言是受持、读诵、念诵及通达，受持是成就义利。就说教法而言是宣说、开示及显明，即对无知者宣说。
对邪解者开示，对怀疑者正确开示及显明，这是就未入、邪入及怀疑入的情况而言。就正确入道者而言，是生欢喜、信心和随喜，即以发心在初中后摄受。以加行摄受是饶益，即成办顺缘和遣除违缘。
教证二法成就的缘为何？就因而言，具前说四种发心故具无染心。就缘而言，由于恭敬殊胜摄受故为师，如同正等觉佛般思维而恭敬说法者。
恭敬法即'视为甘露'等，就决定善而言视为甘露，因为涅槃是无死故。精华利益是指有益精华，这是就成就未来增上而言。药是单一支分，是以今生安乐不失的利益作为比喻。
有人说也可分为三种：令未得义利得到、令已得不失而增长、令失坏者恢复。何为清净发心的加行？'不顾身命'，如说'纵使三千大千世界充满火坑，经一劫也寻求一偈'。

།རྙེད་པ་ཆུད་མི་གཟོན་པས་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་ བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ན།སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་འཛིན་བྱེད་པ་སྨྲ་བྱེད་དང་། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་དབང་དུ་ བྱས་ནས།ཆོས་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། བདག་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྟེན་མཆོག་ལས་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཐེག་པ་མཆོག་ལས་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་དང་སྤྱོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་དང་། དགེ་ བ་རྣམ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་།དགེ་བ་ལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ཆོས་བཤད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་མྱུར་བའི་རྒྱུ་ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པ་འདི་བདུན་ གྱིས་དགོས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང་། དངོས་གཞི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་ཟིན་པ་དང་། རྗེས་བསྔོ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱས་བཏབ་པར་བསྒོམ་པ་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་བརྩོན་འགྲུས་ ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཞག་པར་བྱའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། ཡང་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ལེའུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཚུལ་ནི་འདས་པའི་གཏམ་བརྗོད་པའོ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་དགོད་པ་ནི་ ཤིང་གི་བར་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ལུང་འབོགས་པ་ནི་ཚིག་དང་དོན་སྟོན་པའོ། །ཁ་ཏོན་ལ་བརྩོན་པ་ནི་དེ་ཉིད་བསྟན་པའོ། །གུས་པ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་ ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པའི་བསམ་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་དང་། མཐུ་དང་། རིགས་དང་། རྒྱུ་དང་། དཔེར་མི་བཟོད་ཅེས་བྱ་བ་བསྡུས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ང་རྒྱལ་བཅག་ པའི་དོན་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ངེས་པའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསོད་ནམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གང་ལ་ཞེ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་ རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི།དམ་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལའང་སྒྲར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒོལ་བའོ། །ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་དང་ནི་བསྟན་པ་དང་། །སྦྱོར་བ་དང་ནི་སྟོན་པ་དང་། །དུས་འགལ་ཕྱིར་ན་དམན་པ་དང་། །དེ་ནི་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་ པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མ་ཡིན་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མེད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བྱ། དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ལན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོད་ལ་དེ་མེད་ནའང་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འདིར་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ན རེ།དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་འདུལ་བ་ལ་མི་སྣང་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།

说到'以不浪费所得而修行'，如是依止殊胜士夫、听闻正法、如理作意等而受持正法，如说：'导师正法有二种，即教法与证法体性，受持此法者，唯是说法者与修行者。'
关于神变品中宣说寂静决定的持法体性，即'贪著自乐'等。如是不失最胜所依之因清净戒律，不失最胜乘之因大悲心，大行之因布施，作诸善业之智慧资粮，为善所需之身心圆满力量，究竟清净之因说法与修行，速得清净之因修习无量。以此七种法能成办所需故应当修习。
云何修习？应当以具足悲心之加行，以六波罗蜜所摄之正行，以回向无所得印所摄之后行，具大欢喜而修习，应安立为精进体性。
宣说体性之功德，即'复次，从此经之前品中'等所说。前品即是宣说过去事。为免于以少为足而安立智慧资粮故说'乃至树间'。
遍求正法即是成就智慧资粮。其中授予教法即是开示文义。精进诵持即是宣说彼义。恭敬即是对说法者生敬。'发心时'即是以资具布施之事为智慧资粮生起之意乐所胜之义。
'乃至'即是摄集数量、力量、种类、因缘、不可思议等。若谓成就智慧资粮之福德是为摧伏王慢而说，则决定义为'以菩萨福德'等。福德即是由布施所生。余者易解。
问：如是大功德于何处？答：即于大乘。关于宣说法之自性，问：'何为正法？'有人诤论说一切皆可用声表达。
答：不然。如说：'由意乐与教法，加行与开示，时违故劣乘，彼唯是劣乘。'故非声闻乘，是大乘之增语。大乘即如前所说。
若问：若无声闻乘，何以称大乘？故应是共同。此即'何以故'之诤论。
答：不然。大乘是因，以'有无及有无'等理，若有大乘则有声闻乘，若无则无，由此分别故。
复次，此处自部有人说：不应说正法即是大乘。大乘非佛说，因不入契经，不见于律藏，且违法性故。此即'何以故'之诤论。

།ལན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ ལུང་མ་བསྟན་ལྷན་ཅིག་བྱུང་།།སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་གྲུབ་པ་དང་། །ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྒྲ་གཞན་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་སྤྱན། །བསྟན་པ་དག་ཀྱང་སྲུང་བར་མཛད། །དུས་ལ་ཡེ་ཤེས་མ་བསྒྲིབས་ པས།།དེ་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་མི་རུང་ངོ་། །མ་ཚང་བ་དང་འགལ་བ་དང་། །ཐབས་མིན་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་ཐེག་པ་ནི། །ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་མིན། །བསམ་པ་དང་ནི་བསྟན་པ་དང་། །སྦྱོར་བ་དང་ནི་སྟོན་པ་དང་། །དུས་འགལ་ཕྱིར་ན་དམན་པ་གང་། །དེ་ ནི་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན།།རང་གི་ཉིད་ལ་འཇུག་ཕྱིར་དང་། །རང་གི་འདུལ་ལ་སྣང་ཕྱིར་དང་། །ཟབ་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་དང་ནི་འགལ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཉན་ཐོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དུས་མཁྱེན་པའི་ ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ལན་གདབ་པར་བྱ་སྟེ་གོ་སླ་བས་འདིར་ནི་མ་བཤད་དོ།།དེ་དག་ཀྱང་དུས་མཁྱེན་པ་ནི་མདོ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་ པ་ནི།ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ལ་རྒོལ་བར་བྱེད་ཅེས་བརྩད་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟབ་མོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅི་སྐད་དུ། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས། །སྐུར་པ་དང་བྲལ་ ཟག་པ་ཡིན།།ཞེའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས། དམ་པའི་ཆོས་བཟུང་བ་བཟོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྤྱིར་བཤད་པ་ལས། ད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སེམས་ཀྱིས་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ན།ཆོས་ཟབ་མོ་བསྒོམ་པར་བརྗོད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གོ། །དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བའོ། །དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ལ་མཆོད་པ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་སྒྲུབ་པའོ།།ལ་ལ་ཟང་ཟིང་གིའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་འོག་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ཅིང་ཞེས་འབྱུང་བས་རིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ལུང་བསྟན་པ་ནི་མང་སྟེ་འཕགས་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་མདོ་ཚད་མར་བྱས་ནས། གསང་སྟེ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་ སོགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན།ལ་ལ་ན་རེ་ལུང་སྟོན་པ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་མངོན་དུ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས། སྤྱོད་པ་ ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་།ཁྱད་པར་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་དང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་ས་བཅུའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མར་མེ་མཛད་ནི་ལ་ལ་ན་རེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་ལ་སངས་རྒྱས་བདུན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་བསྙེན་བཀུར་བའི་མཐའ་མའི་མཚན་ནོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དེ་ལྟ་ན་ས་བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ལྔར་བཤད་པའི་དང་པོ་ནི། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་ས་དང་པོའི་བར་དུ་རྫོགས པར་འགྱུར་བའི་ཚེ།སངས་རྒྱས་བདུན་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ཐ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་ཅན་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནས་ས་བདུན་པའི་བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བདུན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གི་ཐ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཡིན་ནོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་སའི་བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བདུན་ཁྲི་བདུན་སྟོང་གི་ཐ་མ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཡིན་པས་ན།རྣམ་གཟིགས་མར་མེ་རིན་ཆེན་གཙུག་།གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཐ་མར་བྱུང་། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

答案并非如此。先前未授记而同时生起，非境界而成就，有与无时有无，对治以及异名故，诸佛现量眼，亦护持教法，于时智慧无遮蔽，因此不应舍弃。不圆满及相违，非方便如是未说故，声闻之乘，非为大乘法。意乐以及教法，加行以及说者，时违故劣乘者，即是劣乘。
因入于自性，于自调伏显现故，因甚深及广大故，与法性无违。如是方式说'声闻'等，世尊因知时故，如同未来怖畏，为何先前未授记等，如圣无著所说明，应当作答，易于理解故此处未说。
彼等亦知时，经中后来所说，为何诽谤导师，亦不应诘问。即此决定义之成立，于正法集经中亦说，甚深即空性等，如云：'甚深空性离增益，远离诽谤即漏尽。'
从经集释以圣教量配合中，守护正法忍辱品第三终。如是精进体性三种总说后，今以六波罗蜜心圆满故，说修甚深法：'某菩萨'等，菩萨是所依补特伽罗。所缘行为是执实。无量时即多劫。供养如来即财物及修行。
有谓唯是财物供养，此因下文说'修梵行'故全无道理。授记众多，以圣勇猛经为量，密授记等授记为何？有谓授记是预言，因说'复'字故。有谓现前授记，故于八地得无生法忍，超越一切行为，如是所说圆满差别及无差别，非是初者，否则违背圣十地经故。
有谓燃灯佛是第二无数劫七万六千佛最后之佛号。有谓若尔则非八地阶位，因说五无数劫，初者从资粮道至初地圆满时，七万五千佛最后是宝髻佛，第二从二地至七地二无数劫，七万六千佛最后是燃灯佛。从八地至佛地第三无数劫，七万七千佛最后是毗婆尸佛，故与'毗婆尸燃灯宝髻，出现三无数劫末'之说相违。

།ལ་ལ་ན་རེ་ཉན་ཐོས་བསམ་ པ་དམན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སྐད་བཤད་ཀྱི།གཞན་དུ་ན་ས་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ལྟར་ངེས། དེ་ལྟར་ན་ནི་ས་བཅུ་ཞེས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་རིགས་ཏེ། དེའི་དགོངས་པའི་དོན་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་གྲངས་མེད་པ་ གཉིས་པའི་ཐ་མར་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ངེས་པར་ག་ལ་ཞིག་བསམ་པ་ཐ་དད་པས་ལུང་ཉིད་ལས་ངེས་པར་མ་གསུངས་ཏེ།ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་བདུན་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ཐ་མ་ནི་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ཡིན་པ་ནས། གཉིས་ པ་ལ་ནི་མར་མེ་མཛད་ནས་དབང་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་ལ།གསུམ་པ་ལ་ནི་ལེགས་མཛད་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་གསུངས་པའང་དམིགས་པ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བའི་ལུང་ཐ་དད་པར་གསུངས་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བས་ངེས་པའི་ཐེར་ཟུག་པའང་མི་སྣང་ན་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ནི་གང་ལ་ངེས།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟག་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་མ་མཐུན་པར་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་དུ་དང་གཞན་ལས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སངས་ ཀྱི་ས་ཐོབ་པ་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་སོ།།སྦྱོར་བའི་ལམ་ནི་གཉིས་སོ། །ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་འདའ་བས་ན་གྲངས་མེད་པ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པོ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ངེས་པར་མི་གཞག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཐོང་མ་ཐག་ ཅེས་བྱ་བས་ནི།པདྨ་ཅན་གྱི་ཚོང་འདུས་ཀྱི་དབུས་སུ་སྤོས་འཚོང་གི་ཁྱེའུར་གྱུར་པས་ཨུཏྤལ་ལྔ་གཏོར་བའི་ཚེ། ལུང་བསྟན་པ་ནི་མངོན་དུ་ལུང་བསྟན་པ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ལུང་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལ་ན་རེ་ལུང་བསྟན་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་ཕན་ཡོན་དུ་འདྲེན་ནོ། །འོ་ན་སྒྲུབ་པའང་དེ་ཉིད་དུའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་དང་པོ་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་པས ཉེས་པ་མེད་དེ།སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་སྤྱོད་པ་དང་། དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ལ་མི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་མཁས་པ་དག་གིས་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ཡིད་གཉིས་མི་བྱའོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ལེའུ་སྟེ་ཆོས་ཟབ་མོ་བཟོད་པ་བཞི་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཅི་སྐད་བཤད་པ་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པར་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་བསྟན་པ་ནི། ལྡོག་ པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དངོས་པོར་ཞེན་པས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས་ན་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་ པའི་བདེན་པ་ནི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའོ།།བྱང་ཆུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་བཞུགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ པ་ལྟ་བུའོ།།འོ་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པར་བྱས་པས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ རྟོགས་པར་འདྲ་ཡང་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ།ལ་ལ་ན་རེ་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་དང་གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ།

有人说，针对声闻小乘的思维而说此语，否则从初地开始就获得无量解脱，如何能确定成佛的数量？如此一来，十地之说又如何合理？应当依据其密意而行。
有人说，在第二阿僧祇劫末尾所说的是为了随顺他人的想法而宣说，并非大乘中确定如此。由于思维各异，经典中也未明确宣说。有些经中说七万五千劫最后是护国天子，第二阿僧祇劫从燃灯佛到胜幢王，第三阿僧祇劫从善行佛到迦叶佛，这些说法也是不确定的。同样，根本经典中说法不同，显现各异，也看不出确定的定论，那么在大乘中如前所说又如何能确定？其他方面，即使如此，也是为了依前所说方式观察，以及具有相同相好的缘故，即使说法不同也无过失。
有人说，三十二阿僧祇劫成佛，其中资粮道一劫，加行道二劫，从初地到十地每地各三阿僧祇劫，因此三十三阿僧祇劫也不能确定。
所谓'见即'是指在莲华市场中央作为卖香童子时，散五朵青莲花时得授记，即现前授记，预言未来将成为释迦牟尼佛。授记的原因是'超越一切行'等。有人说'授记即'是作为功德而引用。那么修行也是在当时吗？不是的。那是就圆满而言，这里是就最初修行的特征而立，所以无过。如智者所说'从布施到智慧的修行，以及正行与后得无所缘而摄持，精进的本质即是铠甲修行'，随顺此说不应怀疑。
《经集论释》以经教量而配释中，波罗蜜多六品即甚深法忍品第四圆满。如前所说对甚深法应当胜解，经中说'菩萨于甚深法'等。首先宣说对甚深法的胜解，从反面说明若无此则'不能圆满自他二利'，因执著实有则不生果故不能圆满。从反面随顺门中宣说'胜义谛'等，胜义谛即离八边戏论。'菩提'即佛陀证悟故，唯安住法性。因此如说'菩提虚空相，远离一切执'。
那么，由于法性无差别，所以'于空性中无差别'，有人说声闻缘觉也无差别。这是对的，但由于大悲遍满故非共同，如说'虽同证空性，大悲所摄持'，意为虽然证悟空性相同，但因为大悲摄持的缘故。有人说这是因为声闻缘觉证悟人无我和无所取。

།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་ པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཡིན་པས་ན་དེ་བས་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་ནི་དོན་ དམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།རྩ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །དེའི་དཔེ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དཔེ་བཀོད་པའོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་མི་འགྲུབ་པས་ན་རང་གི་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་ པའི་དགོས་པ་བསྟན་ནས།ད་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཟབ་མོ་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པ། །དོན་དམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཀུན་རྫོབ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ནི། །དམ་པའི་དོན་དུ་འདོད་ པ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གཉིས་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པའི་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།།གཞན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཕ་རོལ་ལས་ཐོས་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའོ། །མདོར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དྲི་བས་མཚམས་སྦྱོར་བར་དེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་སྦྱོར་བ་ནི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་གཞན་ལས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མ་ཐོབ་པར་ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་གཞི་ཡིད་ ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་པ་རྣམ་པར་མི་བསྒོམ་པའི། །སྒོམ་པ་དམ་པར་འདོད་པ་སྟེ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་མེད་རྣམས་ཀྱིས། །ཐོབ་པ་ཡང་ནི་དམ་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་ པར་ཤེས་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྒྲ་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པའོ།།ཟློས་པའི་རྟག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །རྒྱུ་མི་དམིགས་པས་གང་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་དང་འགགས་པའི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ལ་བྱ་བ་མི་ འཐད་པས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུ་མེད་པས་འཇིག་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། དེ་སྤང་བའི་གཉེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ འགགས་པ་དང་མི་གནས་པ་དང་མ་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པས།གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྗེས་ཀྱི་དུས་སུ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བས། ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞེས་རྒོལ་ཏེ། ཐོབ་པ་དང་སྤངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་མདོ་ལས། གཅིག་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི། །དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པར རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པའོ།།མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བརྒྱ་རྩ་སྤངས་པ་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་སྤངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས། ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོད་པ་བཤིག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ གི་བག་ལ་ཉལ་བཅོམ་པས་ན་རྣམ་པར་ཞི་བའོ།།ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བར་རྟོགས་པས་ན་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་དག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ན་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ན་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།

如是修习具足一切种类殊胜的空性是最殊胜的，因此说'所以'。世俗谛是虚妄的。为什么呢？因为是应当断除的。'殊胜'是指成为殊胜，因为断除烦恼而圆满资粮。善即是胜义涅槃。根是指其因。其譬喻即是'譬如'，是设立譬喻。因为小乘不能成就，所以说'自己的'。因此应当信解甚深法，这是余下的词。如是显示信解甚深法的必要之后，
现在显示信解甚深法的自性：'何为甚深法'等所说。'除世俗谛外，胜义谛不存在，世俗即是胜义谛'如是所说，对此诘问：虽然如此，但为了获得方便而趣入，故如是说。为显示这点，说'正见生起有二因二缘'。由'圣'字所说，应解释为出世间正见。'他音'是从他处所闻。如理作意是守护所闻。
广说此前略说的内容，以问题作为连接而说'此'。其中首先关于加行，说'作意已如是思维'。'若未从他处相应获得，仅以止观不能断除烦恼'，这是'瑜伽行'等所说。关于正行作意，说'于任何法皆不修习'等。
以'不修习修习，是为殊胜修习；无所得者，其得亦为殊胜'的方式，不作意神通相即是不发声。重复即是反复宣说。由因不可得故说'从何处'。如何呢？由于观察生灭前后际，真实中无作者故业不应理，
如来等说法等刚生即无因而灭，故就法而言、就补特伽罗而言、就烦恼而言、就对治而言，灭、不住、未生，故说'何'等。后得位中如理修习，菩萨如是如理修习。
问：'如何如理见？'想：将无所得与断除。不是的，经中说：'无有一法可见，即是见真实。'为显示此义而说'何时'等。其中见道正定位中离一切分别，故自性寂灭。
断除见所断百种时近寂，仅是断除颠倒想而已，故说一切'自性'，即非破坏实有。由断除彼等随眠故清净。由通达诸法平等故等至。如前所说，较世间清净的无生无起更为殊胜，故说'极'。较出世间更为殊胜，故为涅槃。

།སྔ་རབས་དག་ན་རེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པའོ། །གདོད་ནས་དག་པས་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །གཉེན་པོ་མེད་པས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །རྒྱུ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པའོ། །འབྲས་བུ་མ་ གྲུབ་པས་མ་བྱུང་བའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་ཤིན་ཏུ་མ་བྱུང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཚོགས་ཀྱིས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་པས་བདག་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པས་ཏེ། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཐོབ་པས་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ་མ་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་གོང་དུ འཕེལ་བས་ན།མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་ཞི་བའོ། །བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་རྟོགས་པས་ན་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་རྟོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ པས་ན་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའོ།།མཐོང་བའི་ལམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པས་ན་འབྲས་བུ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པས་མ་བྱུང་བར་མཐོང་བའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་གོམས་པར་བྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་མ་བྱུང་བ་སྟེ། གསེར་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་མཐར་ཕྱིན་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ ལ་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་དང་།བརྒྱད་དེ། བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པས་ན་བཞི་དང་། བཞི་དང་། བཞི་དང་། བཞི་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཉིས་དང་། གཉིས་དང་། གཉིས་དང་། གཉིས་དང་། གཉིས་དང་། གཉིས་དང་། གཉིས་དང་། གཉིས་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་རང་ བཞིན་གྱིས་འགགས་པར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་། མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་སུ་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་པར་རྟོགས་པ་ནི། དངོས་པོའི་ གནས་ལུགས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་།།འགགས་པ་གང་ཞེ་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ་བསྒོམས་པས་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམས་པས་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པར་ཞི་བ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་སྙོམས་པར་ཞུགས་ པ་སྟེ།མཚན་མ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །མཚན་མ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བའོ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་མ་བྱུང་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྲལ་བའོ། །རབ་ཏུ་བྲལ་བ་གང་ཞེ་ན་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ་ཚོར་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བཤད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ལ་རྟོགས་པས་ནི། གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ལའང་རྟོག་གེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུའོ། །རྟོགས་པ་ནི་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ དང་བྲལ་བས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་དང་། །དེ་དག་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི། །ཤེས་རབ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མི་མཐོང་བ་དང་། མི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་ མཐོང་བའི་ཕན་ཡོན་གང་ཞེ་ན།ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དང་རྨོངས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ནི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའོ། །རྨོངས་པ་ནི་ མི་ཤེས་པའོ།།བསྒྲིབས་པ་ནི་ཁེབས་པ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་མི་མཐོང་བའོ།

古代诸师说道：由于本性无生，故自性寂灭。由于本来清净，故寂静。由于感受断绝，故寂静。由于无对治，故等持。由于无因，故无生。由于果不成就，故无有。由于离本性，故极无有。由于断除痛苦，故涅槃。
另外，在资粮道时，由于断除一切法我执，确信无我，故自性寂灭，因为人我见本自不存在。在暖位时，由于了悟法无我的一分，获得无分别显相，故寂静，因为断除了无明的差别。在顶位时，由于无我的殊胜相增上，故对治寂灭。在忍位时，由于了悟无我的一分殊胜，故等持。在世第一法位时，由于立即获得证悟见道的三昧，故无生，远离增益损减。
在见道时，由于了悟法界遍行，故无执著于果而见无有。在修道时，由于修习所见义理，故极无有，因为如金般清净。在无学道时，由于究竟，故见涅槃。如是，称为证悟出世间正见。
另外，由无间道和解脱道所摄的见道有八刹那和八刹那，由四谛所摄故有四、四、四、四，这些又由二所摄故有二、二、二、二、二、二、二、二，依次配合自性寂灭等见，因为《般若波罗蜜多经》中如是说。
另外，在等持时，以智慧如实见到色等诸法本性寂灭的证悟，是如实了知诸法实相。何为寂灭？即寂静，因为由修而离。何为由修而离？即清净，因为断除随眠。何为断除随眠？即等持，相续断绝。何为相续断绝？如前所说，无生无有。何为无生无有？即极无有，完全远离。何为完全远离？即涅槃，因为感受相续断绝。
如是行持智慧本身的证悟，即所谓'以何见彼亦是分别'，'以何'即是以智慧，'见'即是以无见方式，'证悟'即是观察。由于远离相想，故说'决定'，如说：'不执诸法故，不见彼等相，一切无所缘，于慧作观察。'即是不见不证。
如是如理见到的利益是什么？即于任何法都无疑惑和愚痴。'如是学'即是视为利益。'法'即是执持相，如色等。'疑惑'即是犹豫。'愚痴'即是无知。'遮蔽'即是覆盖，即不见离能取所取的空性。

།ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཤེས་པས་ན། །སྒོར་མི་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། །འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་ལས། །དག་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས། ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ན། །མྱ་ངན་འདའ་ཞེས་དེ་ལ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་རིམ་པ་ལྔ་པ་ལས། ཅི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་དང་། །ཅི་ལྟར་མར་ལ་མར་བཞག་དང་། ། རང་གི་རང་གིས་ཡེ་ཤེས་ནི། །ལེགས་རྟོགས་དེ་ནི་འདིར་ཕྱག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུས་ན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་མེད་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བ་འབད་པ་མེད་པ་ནི་ཐོབ་བྱ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་གཉེན་པོ་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ དུ་ཟད་པའོ།།གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ན་ཡང་དག་པ་སྟེ། དངོས་པོར་ལྟ་བ་ན་ལོག་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་གནས་ལུགས་དེ་རང་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མེད་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཅི་ལྟར་འཐད་ ཅེས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ།ལན་ནི་ཡོད་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པ་ཟད་པ་ནི་ཡང་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མ་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོར་མ་དམིགས་པ་ནི། ཡང་དག་པ་སྟེ་རིགས་པས་བརྟགས་ན་ཡོད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་དངོས་ པོ་བཤིག་པས་སམ་ཞེ་ན།མ་སྐྱེས་པས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཞེན་པས་སྤོང་གི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྲས་བུ་མི་འཐད་པའོ། །རྒྱུ་མ་སྐྱེས་པས་ན་འབྲས་བུ་མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་དེ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རྒྱུ་མེད་ཅེས་བྱ་བས་འབྲས་བུ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་ཅེས་བྱ་བས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བསལ་ཏེ། མེད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་འཐད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་པས། ལུང་གཞན་བསྟན་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་ན། དེ་ལ་འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་ བསྟན་པ་ནི།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་ནང་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོབ་པ་དང་ཡངས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྟོབས་ལ་སོགས་ པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་ན།ཡང་དག་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཐེ་ཚོམ་ལྡོག་པ་ནི། འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཁམས་དྲུག་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམྱལ་བ་ཡི་དགས་དུད་འགྲོ་དང་། །མི་རྣམས་དང་ནི་ལྷ་དྲུག་དག་།འདོད་པའི་ཁམས་ཡིན་དམྱལ་བ་དག་། གླིང་དབྱེ་བ་ལས་ཏེ་ཉི་ཤུའོ། །གོང་མའི་གནས་དག་བཅུ་བདུན་ནི། །གཟུགས་ཁམས་ཡིན་དེར་སོ་སོ་ཡི། །བསམ་གཏན་ས་ནི་གསུམ་པ་ཡིན། །བཞི་པ་ས་ནི་བརྒྱད་པ་ཡིན། །གཟུགས་མེད་ཁམས་ནི་གནས་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །དེར་ནི་རིས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་། ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པའོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚངས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གནས་ནི་གཞལ མེད་ཁང་ཞེས་བྱ་བའོ།།གནས་པ་ནི་དང་པོ་ཆགས་པ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་པོ་རླུང་ནས་ནི། །དམྱལ་བ་སྲིད་པའི་བར་དུའོ།

由于了知一切为心，故无不成为门径。凡是轮回之因，经由净化彼等，清净即是涅槃，法身也即是彼。如是上师自说。又说：由于完全了知轮回，故称彼为涅槃。
如上师自己在《五次第》中说：如水置于水中，如酥置于酥中，自性之智慧，善解即是此处之礼敬。
如是则无需为断除而精进，是因为所断不可得。无需为证悟而精进，是因为所得可得，烦恼对治仅是分别而已。
因为如是之故，所谓正见等，因为无颠倒故为正确，因为执实有则为颠倒。如实即是因为是自然的实相。
若问：从无中如何能有因果？对此质疑的回答是：有是迷乱，迷乱尽则为正确。所谓未见，即是不执实有，是正确的，因为以理观察则有不应理故。
若问：是否由破除实有？答曰：由无生。执著有等而断，非彼等之词。无因则果不应理。因无生故果未生。所谓无生者，即是如是无因无果者，因无自性故不显现之增语。
胜义中无因即表示无果，因为果依赖因故。说无因果即遣除自性，因为于无中因果不应理。
因此经典由他经解释，引述他经即是无生，离增益损减，以慧了悟，则因无颠倒而证悟正法性，故称为圣者正见，如是宣说。
所谓一切行等。瑜伽士之疑惑是内在证悟，故说心念。认为无所得无广大，如前所说一切法如虚空，若了悟力等亦如是，则将证悟真实义而断除疑惑，故说如是学等。
如是显示深法信解之理后，为显示甚深义，故说初于父子相见经中等。为显示无六界而说大王等。世间有情世间和器世间两种差别。
地狱饿鬼畜生，人类与六天，是欲界，地狱等，依洲分二十。上方十七处，是色界，彼处各，三禅地，四禅八地。无色界无处所。从生有四种。彼中依类及命，即是心相续。
如是显示有情世间。就器世间而言，说所谓梵宫等。梵即是色界初禅处所谓宫殿。住即最初形成，从最初风形成，乃至地狱之有。

།བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་ནི། །ཆགས་པར་གྱུར་པ་དུས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ནི་འདོད་པའི་ལྷའི་རིས་དྲུག་པའོ། ། ཁོར་ཡུག་ཏུ་ནི་ལྕགས་རིའི་མིང་ངོ་། །ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་མཐའ་བསྐོར་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ལྕགས་ཡིན་ཏེ། ལ་ལ་ན་རེ་གསེར་ཁ་དོག་ལྕགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །གཞིག་པར་མི་ནུས་པས་ན་སྲ་བའོ། །མི་གཡོ་བས་ན་བརྟན་པའོ། །རྔམ ཆེ་བས་ན་ལྷུན་སྟུག་པའོ།།རི་རབ་ནི་དཔག་ཚད་འབུམ་དྲུག་ཁྲི་ཡོད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ། ལྷུན་པོ་རིན་ཆེན་བཞིའི་རང་བཞིན། །ཆུ་ཡི་ནང་དུ་བརྒྱད་ཁྲི་དག་།ནུབ་བོ་ཆུ་ཡི་སྟེང་དུ་ཡང་། །དཔག་ཚད་དག་ནི་བརྒྱད་ཁྲིའོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉའ་ཤིང་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ནི་རི་ བདུན་ཏེ།དེ་ལ་ལྷུན་པོ་གཉའ་ཤིང་འཛིན། །གཤོལ་མདའ་འཛིན་དང་སེང་ལྡེང་ཅན། །དེ་བཞིན་ལྟ་ན་སྡུག་རི་དང་། །རྟ་རྣ་དང་ནི་རྣམ་འདུད་དང་། །མུ་ཁྱུད་འཛིན་རི་དེ་བདུན་གསེར། །ཕྱེད་ཕྱེད་བྲི་བ་བརྒྱད་ཆར་ལ། །དེ་དག་ཞེང་ཡང་འཕང་དང་མཉམ། །དེ་རྣམས་བར་ནི་རོལ་མཚོ་བདུན། ། ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ནི་རྡོ་རྗེ་ལས་གྲུབ་པའོ། །ཐེ་སྒྲེ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རི་སྟེ། དེ་ལ་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལྡན་ནི་སྤོས་ངད་དང་ལྡན་པའི་རིའོ། །གངས་རི་ནི་རི་གངས་ཅན་ནོ། །རི་ནག་པོ་ནི་འབིགས་བྱེད་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ས ཆེན་པོ་འདི་མེས་ཚིག་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་དག་གིས། །འཇིག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར། །བསམ་གཏན་གཉིས་སོགས་གསུམ་པོ་ནི། །གསུམ་པོ་དག་གིས་རིམ་བཞིན་འཇིག་།ནང་གི་སྐྱོན་དང་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །བཞི་ པ་ན་མེད་མི་གཡོའི་ཕྱིར།།མི་རྟག་དེ་བཞིན་གཞལ་མེད་ཁང་། །སེམས་ཅན་བཅས་ཏེ་འབྱུང་འཇིག་ཕྱིར། །མེ་ཡིས་བདུན་ནོ་ཆུ་ཡིས་གཅིག་།དེ་ལྟར་མེ་བདུན་ཐལ་ནས་ཀྱང་། །ཆུ་ཡིས་བདུན་ཏེ་དེ་ནས་ནི། །ཐ་མར་རླུང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མཚོན་པ་ ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སྔར་བཤད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།གཉི་ག་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ ནང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ནི་ཆོས་ཟབ་མོའི་དོན་མ་སྐྱེས་དགྲའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བཤད་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་སྣོད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་སྟོན་པས། དེ་ནས་ཞེས་མཚམས་ སྦྱོར་བའོ།།ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པ། །འཇིག་རྟེན་བླ་ན་མེད་པར་གཞག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ཁྱིམ་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་སྤྱན་དྲང་བ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ ཆོས་ནི་རིན་ཆེ་བས།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚངས་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཆོས་རིན་ཆེ་བར་བསྟན་པ་ནི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་སེལ་བ་ནི། སྟོབས་བཞི་ཡིས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་ པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་འཇོམས་པས་ན།དཔེར་ན་མེ་སྟག་གང་གིས་ཀྱང་། །རྒྱ་མཚོ་ཟབ་མོ་སྐེམ་མི་ནུས། །དེ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པས་ཀྱང་། །ཉོན་མོངས་རྒྱ་མཚོ་སྐེམ་མི་ནུས། །ཞེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྟོང་ པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། དེས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་དག་ནི་འཆབ་པས་འཕེལ་བ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་བསྒྲགས་པས་དག་པར་བསྟན་པ་ནི་འཁོར་མང་པོའི་ནང་ དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་དག་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་འཆགས་པར་རུང་བར་བསྟན་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མདུན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

二十中劫是形成的时期。他方化自在天是欲界天的第六天。
铁围山是环绕的山名。大铁围山是环绕三千大千世界边际的山。其质料是铁，有人说是金色显现为铁色。因不能摧毁故坚固，因不动摇故稳固，因高大故巍峨。
须弥山高八万四千由旬，由四种珍宝组成。'须弥山由四宝所成，沉入水中八万由旬，露出水面亦八万由旬'。
持双山等七山：'须弥山、持双山、持轭山、檀香山、善见山、马耳山、象鼻山、持边山这七座金山，高度依次减半，宽度与高度相等，其间有七香水海'。其中金刚持是由金刚所成。
吐蕃等是赡部洲的山。其中香山是具有香气的山。雪山即雪域之山。黑山即穿目等山。
就毁坏而言，此大地被火烧等。'以火水风三种，毁坏有三种。二禅等三处，依次为三种所毁。因与内过相顺故，第四无毁不动故。无常如是量宫殿，与有情俱生灭故。火毁七次水毁一，如是七火过后又，水毁七次然后是，最后为风所毁坏。'
这些都是比喻，故说'如是'等。前说有情界所摄的大种生等，以及二者大种，同样地处等亦是如此，此即'如是内'等所说。
这是解说《阿阇世王经》中所说甚深法义。为何如此？因先说人无我使成为法无我之器，今说法无我，故说'其后'作为承接。
'以智慧方便摄持，安立无上世间'，修习智慧是以福德资粮为先导，为显示此义，故邀请到自家应供。
如同梵天向世尊请法那样，此处也显示正法珍贵而作请求。
五无间等过失的清除是以四力，而以空性对治力断除习气，故'如任何火星，不能干涸深海，如是世俗谛，不能干涸烦恼海'，显示空性是烦恼和所知障的对治。
空性是智慧的境界，为调伏故由具智慧自在的文殊师利宣说。
过失因隐藏而增长，显示于一切处宣说而清净，故于大众中宣说。
显示菩萨堕罪于一切处皆可忏悔，故于声闻等前宣说。

།དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་འགྱོད་པ་ནི་བསལ་བར་ མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བསལ་བར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ལ། །ཡོད་མེད་གང་གིས་སྒྲོ་སྐུར་བྱེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གང་ཞིག་གིས། །ཚོན་གྱིས་རི་མོ་བྲི་བར་ནུས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན་བསལ་བར་མི་སྤྱོད་ དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དངོས་པོར་ལྟ་བ་འགའ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་སྐྲག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི། སྐྱབས་མ་རྙེད་ནས་ཤིང་བཅད་པ་ལྟར་ས་ལ་འགྱེལ་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱབས་ ནི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བའི་ཐབས་སོ།།མ་རྙེད་པ་ནི་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་མ་རྟོགས་པའོ། །དྲན་པ་མེད་པས་ན་ཤིང་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཤེས་པས་མི་རྟོགས་པས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན།འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་བསྐུལ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་སྨྲས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཡིན་པས། ཕ་དང་མ་ ནི་གསད་བྱ་ཞིང་།།བྲམ་ཟེ་གཙང་སྦྲ་ཅན་ཉིད་དང་། །རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་བཅས་བཅོམ་ལ། །མི་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡིད་མི་ཆེས་དང་བྱ་མི་བཟོད། །མི་ནི་གང་གིས་ཁྱིམ་འབིགས་བྱེད། །གོ་སྐབས་བཅོམ་དང་སྐྱུགས་པ་ཟ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་དམ་པ་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་སྒོ་ནས། གཏིང་དཔག་པར་བྱ་དཀའ་བས་སྤང་བར་མི་རིགས་ཏེ། ཟབ་མོའི་དོན་ཚུ་རོལ་པས་མི་རྟོགས་པས། འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དྲིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་སླར་ལངས་ཏེ་དོན་ཞུས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་འཆད་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་བསྟན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་ པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།རེ་ཞིག་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པར་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པས་གཉེན་པོའི་ངོ་བོར་མི་འཐད་པ་དང་།ཡིད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན།འོག་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་འོ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། འདུ་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་དེ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་མངོན་པར་འདུ བྱས་པ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འཐད་ན།ལྡོག་པ་ལས་སམ་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱའོ།

如是祈请后，略说空性为：大王，你的悔恨是不可消除的。意即一切法皆是空性，故无可消除。
以'于本性无中，谁能增益损减？犹如虚空中，谁能绘画色彩？'此理，故说不可消除。
某些执著实有见者，因邪执空性，认为一切法空性是舍弃白法，而畏惧空性产生邪解，如同无有依怙而砍伐树木般倒地。所谓依怙，即是断除痛苦的方法。未获得，是由于执著实有而未证悟。因无正念而如同木头。
空性非凡夫知见所能了知，如前所说，以教证为量而示，须依止圆满把握，故圣迦叶为给予安慰而劝勉，如同对大王未生怨所说。
因为是圆满正觉佛语转变等之密意，如'当杀父与母，及婆罗门净行者，摧毁王与国，彼人当清净'，又如'不信不堪忍，何人行盗窃，摧毁机会食呕吐，此人是贤圣'等密意语，因难以测知其深意故不应舍弃。甚深义非凡夫所能了知，故说是圣者行境，即是说'当问'。
如是空性极为隐密，以教量为准而随行，是通过再次起立请问而宣说。对如是根器者广说空性，否则将成无益故。
因此，对堪能法器而说法，即说'大王'。首先宣说未生对治，即'是否由佛世尊心所缘而分别'等。众生阿赖耶识无覆无记自性是一切习气之所依，故不应是对治自性。意识神通等有为法因无常故亦非，此即'由心'等所说。
其中心之所缘皆是颠倒，以无中执有之自性故。下文亦说'佛离心意识，以获得任运智慧故'，故非从彼而生。
任运智慧亦从心造作而生，对此质疑，造作是从因缘自性而生，而智慧离因缘，故互相矛盾，因此说'非也'。
若不应从有为而生，是否从还灭而生？此即'或者'之义。

།མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ལ་འདུས་མ་བྱས་པ་འབྱུང་བར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞིག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་འོ་ཞེ་ན། སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་མ་གང་གིས་སྔ་མའོ་ཞེས་ བཞག་།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའང་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན། སྔ་མ་གང་གིས་ཕྱི་མའོ་ཞེས་བཞག་།སྔ་མའི་སྔ་མ་ནི་དེའི་ཡང་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་བཟློག་པ་ཚུལ་དེ་ཉིད་པས་ཅི་ལྟར་རུང་། མ་བྱས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གང་དུའང་མི་རུང་བས་བསལ་བས་ན་དེ་མ་ལགས་སོ ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་བསྒོམས་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོ་ན་ཞེས་རྒོལ་བའོ། །ལན་ནི་བསྒོམ་པ་ནི་སེམས་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་གང་ཞིག་ལ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པར་འཇིག་པས་སྐད་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པས་མི་རུང་ལ། འདས་པའི་སེམས་ནི་ཞིག་ཅིང་མ་འོངས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་མི་གནས་པས་གང་ཞིག་ལ་སྔ་མའི་ནུས་པ་ཕྱི་མ་ལའོ་ཞེ་ན། འཕོས་པ་ལ་ནི་འཕོ་བ་མེད་ལ། མ་འཕོས་པ་ལ་འཕོ་བ་མི་འཐད་པས། དེ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་རུང ངོ་།།རྣམ་པ་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་འཕོ་བ་ནི་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །འོ་ན་ལམ་གོམས་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྤང་བྱ་ནི་གང་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཅི་ལྟ་བུ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་པའི་ ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ལྟ་བུའོ།།དེའི་སྔ་རོལ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཕྱི་མ་ནི་མ་བྱུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་གཉིས་མ་བྱུང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ནི་སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་པས་ན་མེད་པ་ལ་གང་གིས་བྱེད་པར་འགྱུར། བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ན་ནི་བྱ་བ་རུང་བ་ལས་དེ་གང་ཞིག་ ཡིན།རེ་ཞིག་བྱས་པ་ལས་ནི་བྱ་བ་མེད་ལ། མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་བྱས་པ་མེད་དོ། །དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་བྱེད་པ་ནི། གང་ན་ཡང་མེད་པ་སྟེ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་རིམ་པ་ལས་གཞག་གོ་ཞེ་ན། དེ་གང་ཞིག་གང་གིས་སྤོང་། འཁྲུལ་པ་ནི་ བརྫུན་པ་ཉིད་པས་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་ན་ཅི་ལྟར་སྤོང་སྟེ།གཅིག་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་ཅི་ལྟར་སྤོང་སྟེ། དེ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བའི་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་།ཐ་དད་པས་ཐ་མི་དད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་བྱ་བ་ཐ་དད་ དམ་ཐ་མི་དད།བྱ་བ་ཐ་དད་ན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་ན་ཐ་དད་པ་གང་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ན་ནི། བྱ་བ་དང་བྱེད་པོ་ཉིད་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ལས་ཅི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པས་ན་མ་ལགས་སོ་ ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་འདོད་དོ་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་བྱ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་པས་དེ་དང་གཅིག་ན་གོ་ཅི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་བདེན་པར་འགྱུར། ཐ་དད་ན་གང་གིས་དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ལྟར་ ཤེས་བྱ་རྣམས་བདེན་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་གཅིག་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་བཤད་པ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཉེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བར་མི་འཐད་པས། དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་གང་ཡང་ བསལ་བར་མི་ནུས་པས།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ནི་བསལ་བར་ནུས་སམ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་བཤད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའི། སྐུར་བར་མི་བྱ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ལས་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་བསམས་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཉེན་པོ་ནི་སྤང་བྱ་ལ་གཞག་པས་ན་སྤང་བྱ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ལ་གཞན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱའོ།

不是的，无为法中无为法的生起，其因果本性是什么，前后如何呢？前者若依赖后者，则后者由何而成为前者而安立？同样，后者若依赖前者，则前者由何而成为后者而安立？前者之前又依赖其前者则非无，相反的道理也是如此怎么合理？由于无为故因果皆不合理而遮破，所以'不是'。
这不是的，修道得果这一说法，是对方的诘问。答复是：修习是令心熟练。由何者于何处，一切有为法无因而灭故刹那不住故不合理，过去心已灭，未来未生，现在不住，故何者前者之力用于后者呢？已迁流者无迁流，未迁流者迁流不合理，除此二者外无其他力用故不合理。
除此等相外，迁流不可能存在。那么就是道的熟练性。法性上确实如此，所断是什么，能断对治是什么样的？烦恼本身并非烦恼，因为是有为法，如同其他烦恼。其前际本无，后际未生。二者未生即不存在，因为无处。对治依赖所断故，于无中由何而作？若有作者则应有所作，但那是什么？
已作者无所作，未作者亦无已作。除此二者外的作用，任何处都不存在，因为无处。即便如此，若说由断除迷乱的次第而安立，则何者由何断除？迷乱即虚妄，能断者若与彼无别，如何能断？因为是一故如同迷乱本身。若有别又如何能断？因不相同故，如何具有所断之力用？
异体造作同体之业，其业是异体还是同体？若业异体则失同体性，若同体则何处说异体？若异体造作异体之业，则业与作者不同故如何运作？因此不合理故'不是'。
即便如此，若主张一切所知皆为智所知，此是对方的诘难。答复是：不是的，所知即虚妄，若与彼为一，智怎能成为真实？若异体，由何而能知彼？如前所说。若如智慧般所知诸法成为真实，则一体性也不合理，故说'不是'。
如是所说摄要故说'何法'，对治智慧从阿赖耶等所缘生起不合理故，因此任何过失都无法遮除，所说一切法空性能否遮除？如是智慧空性是就法性而说，然而世俗中应生智慧，不应诽谤，从迷乱而显现，是考虑到这一点。
对治依所断安立故，所断本身也无而显示，故说'复次'，即是对前说以另一方式而言。

།དེ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བས། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད། །ཅེས་ བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུས་ན།ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དངོས་པོར་བསྒྱུར་བས་ན། ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་པ་ལས་ཞེན་པར་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ནམ་མཁའི་ཞེས་དཔེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ བསལ་བ་སྲིད་ན།མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྦྱང་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ངེས་པར་སྣང་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་སྦྱང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཚད་མའི་ སྐྱེས་བུ་ཡིན་པས་དེའི་གསུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉེས་པ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ངས་དོན་གྱི་དབང་གིས་མཐོང་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཉེན་པོ་དང་སྤང་བྱ་མེད་པས་སྤོང་ བའི་ཐབས་ཀྱང་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཉེས་པ་ནི་ནང་དུའང་མི་དམིགས། ཕྱི་རོལ་དུའང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་པས་མེད་པ་ནི་གང་དུའང་གནས་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཉེས་པ་དེ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་ན་སྦྲུལ་གྱི་རིགས་འདོན་ཤེས་པ་ལ། སྦྲུལ་གྱི་གནོད་པ་མེད་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་ཤེས་ན་དེ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ་དེས་མི་གོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མེད་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་མི་འཐད་དེ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ་ལན་ནི། མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་རུང་སྟེ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ན།གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བས་དབེན་པ་སྟེ་སྟོང་པ་དང་། སྣང་བའང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་རིགས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་ སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་ལ་ཕྲད་པས་སྟོང་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། འདྲེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་མེད་པ་ལ་བྱ་བ་མི་འཐད་པ་ལ་རྩོལ་བའི་ནུས་པ་མེད་ཅིང་། དེའང་བེམས་པོ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ལ། དེའང་ རྣམ་པར་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ནི།བྱ་བའི་མཐུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྤང་བ་མི་འཐད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མི་འགྱུར་བས་བྱེད་པ་མི་འཐད་པ་དང་། གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བས་སྤངས་པ་མེད་པ་དང་། རྟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཐུལ་བ་ མེད་པས་གཉེན་པོ་མི་སྐྱེ་བ་དང་།མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་ཕྲད་པ་མེད་པས་སྤང་བ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འཕོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་འབད་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་བསལ་བ་ལ་རག་ལས་པ་ནི། ཡོད་པ་དང་མེད་ པར་ལྟ་བའི་ལོག་པར་ཞེན་པ་སྤངས་ན་ཡིན་པ་དང་།སྤང་བའང་འབད་པ་མེད་པ་ན་མི་འགྱུར་བ་དང་། འབད་པ་འང་ལོག་པར་འབད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བླ་མ་རིང་དང་མཚན་མ་དང་། །བདག་གི་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་ལྟ་བའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་རིང་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡི་ཚུལ་སྤངས་ནས། །ཅི་སྐད་བཤད་པའི་སྐད་དུ་ན། །རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ལྟ་བ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟོག་མེད་རྣམས། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འདི་དག་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་བལྟ་ལ། རྟོག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ན། མཐའ་གཉིས དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྤང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་མུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་བས་ན་མུ་མེད་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པའོ།

那是什么呢？如前所说：'心性本自光明，诸烦恼无有实性'的道理，法性清净转为实相，唯缘法性而不应执著虚妄，为显示空性，故以虚空为喻。
若有所除，怎能净化无有之法？为显示空性，说'若谓当净此现相'等。如是空性由谁证悟？故说'由诸如来'。彼即是量士夫，应随顺其教言，为显示此义故说'彼等'。
即使是如是法性，世俗中亦应断除过失，为显示此义故说'我见义力已'。如是无对治所断，亦无断除方便，为显示此义故说'复次'。过失于内不可得，于外亦不可得。何以故？以无自性故，无者于何处住皆不应理，故说'于何处'等。
如是了知即是断除过失，即自性。如同了知蛇性者，能解蛇毒而不受蛇害，了知烦恼性即能断除烦恼而不染著，故说'虽无住处'等。
若谓无自性不应理，以有所缘故。对此质疑'何以故'的回答是：以无性故可现，如眼翳者见毛发缠结。云何无耶？以离自性故等，所说即是所断自性，以离一多故空，现相亦是迷乱故于理不成，以二句显示。
就能断对治而言，法性无生、未生、未起，无实法故空无和合，为显示此义故说'无和合'等。无违品对治则不应有作用，亦无功用力，且是无记，亦非择相，故说'无作用力'等。
如是则不应有断除：以自性不变故无作用，以不转异故无断，以无常性故不成常，以无降伏故不生对治，以无违品对治相遇故无断除，故说'自性不转'等。
若尔，岂非无需努力即得解脱？不然，须依靠遣除客尘，即断除有无见的邪执，断除亦非无功用成就，功用亦为断除邪精进故。如说：'长期依师及相好，我慢菩萨执精进，远离菩提如是说。'
又如所说：'唯观分别之，无分别菩萨，决定说彼等，当得大菩提。'以此理趣，当观此等唯是分别，彻底断除彼分别时，即离二边等。
其中为断无见所说'无边际'等，以迷乱显相广大故无边无际。

།མཐའ་ནི་མཐའ་སྟེ་ཟད་པར་དམིགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པས་ན་དམིགས་པ་མེད་ པའོ།།ཡོད་པར་ལྟ་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཤད་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་འབྲལ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་དེ།དངོས་པོར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་འཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་ནི། །ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། །རྟོག་མེད་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ན། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས། ། ཞེས་བྱ་བས་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ ཉིད་དང་།དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ དང་།རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནང་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། ། ཞི་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འགྱོད་པ་སྟེ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བས་ན། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །དེ ཤེས་པས་ནི་འབྲལ་འགྱུར་ན།།ལོག་པར་རྣམ་རྟོག་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརྫུན་པའོ། །ཆོས་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ་བཞི་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེའི་གསུམ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་པོ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ རོ།།ཆོས་ནི་ནང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་བདག་གིར་འཛིན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པས་ན་བྲལ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་སྤང་བས་ན་སྦྱོར་བའི་ལམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ ནི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་པོ་སྟེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན་མཐོང་བས་སྤང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པས་ས་དང་པོ་ལ་རོ་མྱང་བ་མེད་དོ།།ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ ཐ་སྙད་ཀྱིས་མིང་དུ་གདགས་པ་མེད་པ་མིང་མེད་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བྲལ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་མཆོག་གི་དོན་གྱིས་ས་གཉིས་པ་ལའོ།།ཆོས་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཏེ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པར་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཁམས་གསུམ་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉེན་པོ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དོན་གྱི་མཆོག་ས་གསུམ་པར་རོ། །ཆོས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་རོ་གཅིག་པས འདུས་བྱས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྦྱོར་བས་བཏགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ས་བཞི་པའོ།།ཆོས་ནི་འདུས་བྱས་ཏེ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་ནི་མཚན་མའོ། །མཐའ་དེ་ལས་འདས་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པའི་མཐའ་སྟེ་དབེན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ ནི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ས་ལྔ་པ་ལའོ།།ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མར་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་པས་ན་འཇུག་པ་སྟེ་ཚར་གཅད་དུ་མེད་པས་ཐ་དད་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་དག་པ་སྟེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པས་ས་དྲུག་པའོ།

边际即是边际，所缘尽际即是究竟，由于无有彼故为无所缘。为了断除实有见，故说'无颠倒'。对此的解释即是'常'等。为了明确解释彼义，说'无离'等。如是以空性义互相解释，显示应当断除实有见。若问是否成为无有所得果报，则不然。如说：'于空性差别，丝毫亦非有，以无分别理，证知时假立，见空性名言。'以此显示由无分别而有证悟，故说'大王'。如般若波罗蜜多中所说：内空性、外空性、内外空性、空性空性、大空性、胜义空性、有为空性、无为空性、毕竟空性、无始终空性、无舍空性、自性空性、一切法空性、自相空性、不可得空性、无事物体性空性，即显示所说十六空性。'一切法寂静'等，内即眼等诸根。寂静即空性，故无有忧悔即无执著，应当遍行。一切法即色等诸境，由识显现彼故，如说：'大种等所说，摄归于识中，若知彼离者，岂非邪分别？'以此理为虚妄。法即内外诸处，第四即空性。相即彼自性，彼三即前三空性，于资粮道中证悟。法即缘内自性等空性之智，执为我所即缘彼等智之体性亦空故为离，由断除执著空性之分别，故于加行道中证悟。法即东方等十方，由证悟一切皆空性故，从见断解脱相中远离一切分别，故于初地无有味著。法即涅槃，胜义中无有言说假立名称为无名，空性唯是离故，以殊胜义于第二地。法即诸有为法，由缘所造作为一故，以共相差别三界有为空性。以无实事体性故，对治有力故，以同类殊胜义于第三地。法即无为，由无生灭住异故，从因缘解脱一味故，有为对治加行所立无相故，此即以无所执著义于第四地。法即有为，常断边际即相，超越彼边际故无相边际，远离即空性。此即由无相续差别故于第五地。由无始中终差别故为趣入，以无所断故无有差别所缘清净，由无有杂染清净故于第六地。

།ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་དོར་ བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་མེད་པ་སྟེ་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པས་ས་བདུན་པ་ལའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད་པས་རང་བཞིན་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་གཞག་ པས་ན་རང་བཞིན་འགྲུབ་པ་མེད་པས་ན་སྟོང་པ་འདི་གཉིས་ནི་དུས་གསུམ་ལས་འདས་པས་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་དབང་བས་འདུས་བྱས་པ་ལ་སྨོད་པ་མེད་པས་ས་བརྒྱད་པ་ལའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་བཏགས་ པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་དང་།འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་གཅིག་གོ། །བཟློག་ན་མི་དམིགས་པས་དུས་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བས་ས་དགུ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་སྟེ། གཅིག་པས་ན་ལས་ལ་དབང་བས་ན་ས་བཅུ་པའོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདས པ་པ་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གཞག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རིགས་པས་ལུང་དང་ཡང་མི་འགལ་བ་ལས་ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པར་སྦྱར་བ་ནི་ཧ་ཅང་རིགས་པ་མེད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ད་ལྟ་བ་ཁ་ཅིག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་འཇུག་པ་འབྱེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་དང་། ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་གསུམ་ དང་།སྦྱོར་བའི་ལམ་དུ་གཅིག་དང་། ས་བཅུ་ལ་དགུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བས་དེ་ལ་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེས་པས་གོས་པ་མེད་པ་ནི།ཆོས་གང་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མེད་པ་ལ་[(]སྤར་[,]སྤང་[)]བར་བྱ་བ་མི་འཇུག་པས་དེ་བསལ་བར་ནུས་སམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པས་ རྟོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཕན་ཡོན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་ནི་གནས་ལུགས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བའོ། །བསལ་ བ་དང་གཞག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི།ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ལེན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དོར་བ་ནི་ཉེས་པའོ། །དེའི་འདུ་ཤེས་དང་ཡང་མི་འགྲོགས་པས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དག་པ་ནི་ལས་སུ་རུང་བའོ། །ཞི་བ་ནི་ཐར་ པའོ།།རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་མ་གྲུབ་པའོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་བདག་པོ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བས་ན་བཟོད་པར་བྱའོ། །མི་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་ཞེན་པའོ། །འོ་ན་འབད་པ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་གྲོལ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ ཞེས་རྒོལ་བ་ལ།འབད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་དེ་དང་བྲལ་བས་ན་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་འབད་པའོ། །འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུའི་མིང་ངོ་། །དེ་དག་དང་བྲལ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གདུང་བ་མེད་པས་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་བཤད་པ་ལ་ཡི་རང་ནས་འཆད་པ་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་གུས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་རས་ཀཱཪྵཱ་པ་ཎ་ བརྒྱ་སྟོང་རི་བ་དེ་མ་བླངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལ་ལ་ན་རེ་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་མ་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

应当舍弃六十二种见，从法性的角度来说是无有的，即离的空性。由于不是种种差别，故在第七地。由于诸圣者未造作，自性是无变故，以及一切有为等法由于互相观待而安立，故无有自性成立，此二空超越三时，无有减少与增长，
无分别且清净自在，于有为无有诽谤，故在第八地。诸法自性仅是假立相，过去等诸法的聚集等时是一。若反之则不可得，故三时永断，由于智慧自在故在第九地。极无生是缘起故。
具足聚集的诸法以自性无有，故涅槃，空性真实聚集，由于是一，由于业自在故在第十地，以证悟空性果报生起，故非无有，如是显示。有些前人如是说。
有些人说，安立十六空性极为合理且不违背经教，但与地和道次第相配并不十分合理。现在有些人说，入资粮地时通达一种空性，资粮地通达三种，加行道通达一种，十地通达九种。
如是一切皆是空性，因此以总结方式生起决定智慧，即'如是思维'所说。空性离增益损减，于彼不生果之自性，一切法无过失染污，即'何法无生'等。于无有中不入应断，故说'能除彼否'。如是由谁通达？
修习真实义，即瑜伽师通达，为显示此故说'如是'。劝勉修习具有如是功德的空性，即说'是故'等。如理即实相，即空性。颠倒即实有见。以无除立之心修空性，即'如何'等。
其中取即果。舍即过失。不与彼想相应故不共住。极清净即堪能性。寂静即解脱。自性即本质。无自性即不成立。离因缘故无有主即作者。应修如是空性故应忍受。不应作即执著实有。
若无精进如何解脱，对此诘问'为何'时，精进是世俗谛，胜义谛离彼故无所作，即说'无作'等。其中作即因中精进。变化即果之名。离彼等故，空性无逼恼故名涅槃。
欢喜说法后承事说法者，是为恭敬法与说法者。为显示如是离一切显现自性的空性故。彼未取价值百千迦利沙波拿的布匹。
有些人说，说法者不为财物，唯以悲心应当宣说，故未取彼。

།ལ་ལ་ན་རེ་རང་ཉིད་འདོད་པ་ཆུང་བར་བསྟན་པས་སོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོར་ ལྟ་བ་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར།རང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དེའི་ལུས་ལ་བོར་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ འདོར་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་རང་གི་ལུས་མི་སྣང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་དེ་བསྟན་པའི་དོན་གོམས་པར་བྱས་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་སྒྲ་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་གཉིས་དྲུད་ པ་ལས་མེ་བྱུང་ནས་ཤིང་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ལས་ཡང་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་སྟེ། །ཉི་ཚེ་སྟོང་ཉིད་མུ་སྟེགས་ཅན་ རྣམས་ཡིན།།ཞེས་འབྱུང་བས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་བསྟན་པ་ནི་སུའི་ལུས་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ནི་རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་བཟོད་པ་ལ་བཀོད་པ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་སྟེ་གཟུང་བ་ མེད་པར་རྟོགས་པ་མཚན་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་བཀོད་པ་ནི་རང་གི་ལུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཀོད་པ་ནི། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ ཏེ།རགས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ཕྲ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ། དམན་པར་དགག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཕྲ་བའོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་བཟོད་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དུའོ། །རྣམ་པར་མི་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་ལམ་དུའོ།།དངོས་པོར་མི་མཐོང་བ་ནི་དེ་མེད་པས་མི་མཐོང་བས་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རློམ་སེམས་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པས་བྲལ་བའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལས་དང་འབྲས་བུ་མི་སླུ་བར་བསྟན་ པ་ནི་འཁོར་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ལ་སྣང་བ་མི་འགག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོའི་དོན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་ བཤད་པ་དེ་ཉིད་མདོ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི།སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པར་དགག་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་བསྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་རྒྱུར་ཡོད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་མུ་སྟེགས་པ་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་དགག་པ་ནི་ཆོས་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ དེ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རང་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་པས་མ་སྐྱེས་པའོ། །གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བས་རྣམ་པར་མི་འཇིག་པ་སྟེ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོའི་ མཚན་ཉིད་སྤྱིར་བཤད་ནས།ད་ནི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ནི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

有人说是为了显示自己少欲。有人说是为了不执著空性为实有，显示证悟自性空性。
为了显示一切内心资粮圆满而舍弃其身。另外，也是蒙受圣文殊加持后令其舍弃。
由于空性远离一切相，故令自身不显现。空性是随顺语言后，通过修习所诠义而证悟，这是以声音显示。
如同两木相擦生火后木头也被烧尽一样，以智慧证悟空性后，智慧本身也如前所说证悟无自性，这就是所说的'从所见中也'。
如说:'一切有为本来空，片面空性外道见。'显示一切皆空，这就是所说的'于见谁身者'。
阿阇世王已得顶位，安立于忍位，除了对自身生起想以外远离色想，表示证悟无所取。
安立于世间第一法，令自身也不见，远离一切色想，显示证悟远离所取的智慧。
安立于见道，如是所说。粗者是欲界和色界。细者是无色界，因为是下位遮遣，非无所以为细。
不见是在八忍无间道中。完全不见是在八智解脱道中。
不见为实有是因为无彼而不见，以无分别智无颠倒见法界，故说'不见一切法'等。
慢心是实有见，由于相信世间道一切法无我而远离。分别是世间道的本性，获得见道远离一切分别。
三昧是显示一切法空性在世俗谛中业果不虚，这就是所说的'见一切眷属'。
另外也可解释为显示在等持后得位上显现不灭。
现在如是广说甚深法性义、人法二无我相后，为了从其他经中摄要而说:'如幻师善经中也'。为了遮破某些外内外道许无因生，说:'诸法依缘起，非无因'，因为会有恒常等过失。
为了遮破补特伽罗为因，说'因无补特伽罗'，不是如前所说的方式。为了遮破内道实事论者的主张，说'任何缘起法即是不生'，因为从自、他、共、无因生都不合理故不生。
远离一与多故无实。无实如虚空故不坏，因为是常。如是总说甚深法相后，为了显示差别故说'以其他法数也'。法数是差别。法性是空性。

།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་མ་ཡིན་པས་ཟབ་མོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དབུགས་འབྱིན་པ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་མིང་ གི་རྣམ་གྲངས་སོ།།ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་ཐོབ་པ་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །ལ་ལ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཁྱད་པར་མང་དུ་བཤད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། གཙོ་བོ་བསྡུས་པས་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་སྣང་བ་ནུབ་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་གནས་པའོ། །རང་གི་རྟོགས་པ་ལ་གཞན་འགོད་པས་ན་གཞན་ དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ།།བསྟན་པ་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་གང་གཉིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། གཉིས་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་སྤངས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་ པར་འཛིན་པའང་སྤངས་པས་ན་གཉིས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་རྣམས་བསྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་བར་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་བསྟེན་པར་བྱས་ནས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པ་སྟེ། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་བག་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་བའོ། །གནས་ནི་གཞི་སྟེ། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་པོ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པར་འདོད་པས་ན་ཅི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་དེ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱོགས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་དེའང་བཙལ་ན་དེ་མི་རྙེད་པས་མེད་པའོ། །ཅི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་གོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་མོས་ཞེས བྱ་བ་སྟེ།ལུས་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཁའ་ལྟར་ལུས་མེད་པ་ཡི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་དུ་མ་ཉིད་མི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་ཐ་དད་པ་ལ་མི་གནས་པའོ། །དབྱིབས་རྣམ་པར་དག་པ་ཅི་ལྟ་བར། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ། །ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། ། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ལྔ་པ་སྟེ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་དོན་དུ་དྲིས་པ་རྣམས། །སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་ང་ལ་ཉོན། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་སྟེ། །ལ་ལ་སྟོབས་མེད་ཆུ་ཀླུང་གིས། །མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཁྱེར་བ་དག་།སྐོམ་བཞིན་འཆི་བར་གྱུར་པ་དག་།མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་པས་ན་ངེས་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་པར་མངོན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བསྟན་པ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། ། ཟག་མེད་ཆོས་ནི་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་འགྱུར་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱ་བ ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཁོ་ནར་ཟད་པས།དེའི་ཕྱིར་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་པ་ལས་འདས་པས་ན་བསམ་དུ་མེད་པ་སྟེ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

由于不是凡夫所能了知故说为甚深。安慰是利益名称的异名。清净是使已得不退失。有人也说为了获得而清净。
对于'为何要广说清净的差别'这一诘难，以摄集主要故无过失。即是说'如是'。
宣说彼义即是'无所缘'，由通达空性遍行而入等持时息灭显现。是解脱功德之殊胜。由随顺推度世俗故为智慧安住。由令他人安住于自证故说'他人亦'。
解释彼教法即'何者二及'等，远离所取能取即是二及清净即断除。由见道见性本身故，连自证智慧无二执著亦断除，故为非二清净。
由是缘起性故，以'无自性'之理依止诸法而不生起之信解，即依止法性后如前所说不应生起故。
'若从缘生即不生，彼中无有生自性，依缘故彼即是空，若知空性彼谨慎。'以此理依止而不生起。处即基础，即是事物之义。
由认为事物是微尘和合，故以如前所说之理显示其不存在，即是各方差别之自性，寻求彼亦不可得故无。如前所说义修习之果即是'信解佛如虚空'，
由无身故无差别故，如说:'如空无身故，不许诸佛有多体。'故不住于差别。如清净形相般，就清净智慧而言，说'心'等。
心即阿赖耶识。意即染污意。识即转识六聚。任运智慧即是阿赖耶等处转依体性，如镜等智慧。
从《经集论释》以圣教量广引中，第五安忍甚深法品即忍波罗蜜多已说竟。
如是对闻等圆满了知诸法为了获得故，应生起修所成慧，'为何义故所问诸法，佛子汝今且谛听，此正等觉所说法，仅以闻法不能成，
如有无力溪流中，不欲而被漂走者，虽渴仍将趣死亡，不修法者亦如是。'由说此等众多故，显然必须修习。
因此首先宣说所得境界，即前说界清净与智慧清净之体性，如弥勒尊者说：'能仁体性身，无漏一切法，清净所成者，即彼自性相。'等。
其中界清净即法身，智慧清净即如镜等智慧，所得仅是五智而已，因此就界清净而言说'不可思'，由超越思维故不可思，因离八边戏论故。

།ཆོས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རོ་གཅིག་པས་ ན་ཚུལ་བཞིན་ཏེ་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ།།སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་རྫས་ལ་སོགས་པར་འདོད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དབེན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ པ་སྟེ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་བརྩོན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བར་མི་འབད་པའོ། །ལྷག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལོག་པར་འབད་པ་སྟེ་མཚན་མར་བསྟན་པའོ། །ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་སྔར་བཤད་པའི་དབྱིངས་ དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི།ལྷག་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་དང་ཆོས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ན་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བསྒྲུབ་པ་ན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གྲུབ་པ་ན་ ཆོས་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གིས་རང་གི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་པས། ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་རྣམས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་སླར་དྲིས་ན། གནས་པ་ མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན།།ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་ཅི་ལ་གནས་པ་མེད་ཅེ་ན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་པས། སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པར་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུང་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ནི་ཚུ་རོལ་ན་ཡང་མི་ གནས།ཕ་རོལ་ན་ཡང་མི་གནས། དབུས་ན་ཡང་མི་གནས་ཏེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་གནས་པ་ནི་རྟོག་པ་སྤངས་པས་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཐོབ་པ་དང་སྤངས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐོབ་པ་སྤངས་ པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ།རྟོག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མི་འགོག་པ་སྟེ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་དེ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ པས་ཚུ་རོལ་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི།ཁྱོད་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་རུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏམ་ཞེས་དྲིས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མའི་ཡུལ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཟབ་པ་ཡིན་ཞེས་རྒོལ་བའོ། །ལན་ནི་དོན་དམ་པའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་ལུང་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་པའམ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའོ། །རྣམ་ པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ནི།རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་མཚན་མས་མི་རྟོགས་པའོ། །ཚད་མས་མི་རྟོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་ ཆགས་པ་སྟེ་ཐོགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ལ་སེམས་མི་འཇུག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཏེ། རྟོག་པ་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཀྱིས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་པའོ། ། བསྙད་པ་ནི་འདི་དང་གཞན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །སྦྱོར་བ་ནི་མིང་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིག་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངག་གོ། །བསམ་པ་ལས་འདས་པས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ ཤེས་དེ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་མ་ཆགས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།དེའང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་། མི་རྟོག་པ་མི་རྟོག་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་ཉི་མ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ།

法是一切烦恼等。由于一味故，是如理即所谓实相。有心是实事论者们认为是实体等。依清净智慧而言，说为远离相，远离即是空离诸分别，因为是处所完全转变故。不精进是不努力寻求智慧。增上是错误的努力，即显示相。显示修持相者，说'所说'等，法即前说的法界和清净智慧的获得，不是由精进于增上而得。由何得呢？说'所说'，由于种性、法和法身是一故，在众生位时称为种性，在修行时称为法，在证得时称为法身故。
因此说'若自证自智'，'诸法'即是法身及功德等成就之因。因此若再问'依何而修空性般若'，即显示'无所依而修'。问何故无所依？由通达轮回与涅槃一味，故说不住于有与寂而修。因此经中亦说：'世尊，般若不住此岸，不住彼岸，亦不住中间，因通达三时平等故'。
其中无住是离分别即无分别性。若问是否无所得与所断？就法性而言正是所许，因为得与断是分别，分别是烦恼故唯应断除。在世俗谛中不遮止，因说有清净刹土等加行故。如是甚深法性是谁的境界呢？是圣智的境界，非此岸智的境界，故说：'汝如是可知，如是显示耶？'即问若是现量等相的境界，如何是甚深？答非胜义现量与比量的境界。
由极甚深故，唯依不虚妄教量而了知，即使佛智亦不能遍知或了知，'不能遍知'是离分别智即现量不能遍知。'不能了知'是有分别智由事势力趣入的相不能了知。对问何故量不能了知，显示'非其境界'说'无著'等。由非事物故无著即无碍。由离事物故心不趣入即无分别，分别是所行。
心不可思即无言说等，因不起言说。言说是以一多等而说。施设是此彼等言说。加行是以名增益等。语是能诠语言。超越思维故离心意识。另外，如镜等智于过去等三时无著无碍性，且离一切过失无分别，无分别即无分别，如前说如日作他利。

།དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནམ་ མཁའ་ལྟར་ལུས་མེད་ལ།སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་མ་ཡིན་པས། གཅིག་དང་དུ་མར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གནས་དང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དང་འཁོར་དང་ཆོས་མ་ངེས་པས་བསྙད་དུ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའོ། །བརྗོད་པ་ལས་འདས་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་ཚིག་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ནི་ཅི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན པའོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ཆགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཏི་མུག་སྟེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་རིག་པ། །ཆེན་པོས་འཁོར་བའི་མཚོ་ཆེན་དུ། །ཁྱེར་བས་མི་རྟོག་རྣམ་ བསྒོམས་ན།།རྟོག་མེད་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བྲལ་ཡང་། ཉན་ཐོས་པ་དག་འདོད་པ་ལྟ་བུར་མི་ཤི་བ་ལྟར་གྱུར་པ་བཞིན་མ་ཡིན་པས། བྱ་བ་འཇུག་པར་ཡང་སྣང་བས་བརྗོད་དུ་ མེད་པའོ།།བྱེད་པ་ནི་འགལ་བ་ཕྲུགས་སུ་སྟོན་པས། མེའི་དབུས་སུ་པདྨ་དང་། །རྒྱ་མཚོར་མེ་ཆེན་འབར་བ་སྟོན། །ལུས་གཅིག་དག་གིས་ཀུན་དུ་ཁྱབ། །རི་རབ་རྡུལ་ཕྲན་ནང་དུ་འཛུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་སྟོན་པས་ན། ངེས་པའི་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་བསྙད་དུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལུས་ ཀྱི་འདུ་བྱེད་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ།།ཚིག་གི་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཚིག་མེད་པའོ། །སེམས་མི་འཇུག་པས་སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚིག་མེད་པ་སེམས་དང་ཡིད་ དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། ཆགས་པ་མེད་པས་ན་ཚིག་མེད་པའི་བར་ཏེ། ཆགས་པ་ནི་དངོས་པོར་ཞེན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་སེམས་པའོ། །སེམས་པའི་མངོན་རྟགས་ནི་ བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྤྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན་བསྙད་དུ་མེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་བས་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་ཚིག་མེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་ པ་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ།།བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཚིག་མེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་ཆགས་པ་མེད་ པའོ།།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བས་རྟོགས་པ་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་བརྗོད་པ་དང་བསྙད་པ་མེད་པའོ། །མི་རྟོག་པ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྦྱོར་བ་མེད་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་ བསལ་བའོ།།ངས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལ་ཆོས་སྣང་བས་ཚིག་མེད་པའོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ནི། སེམས་ཏེ་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པ་གནས་སུ་དག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཐབས་གང་གིས་སྒྲུབ་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སྟོན་ཞེས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是佛陀依所依而言如虚空无体，随顺前者非彼故，不可说一与多故为不可说。依作用而言处所形状颜色眷属法不定故为不可诠。非事物故无所相应，相应是事物之相故。超越言说故不可说即无言说。超越分别故智慧体性即离心等。另一分类即智慧是遍知如实等。彼即断烦恼故无贪无分别，其中贪即贪欲。分别即愚痴，如幻网经中亦云：'分别无明大，漂于轮回大海中，若修无分别，则成无分别如虚空'。
断烦恼即是无为故虽离因缘，然非如声闻所欲求不死般，亦显现有所作用故不可说。作用即显示相违，如'莲花生火中，大火燃海中，一身遍一切，须弥入微尘'等显示故，以决定语不可诠于他。如是彼非由身造作而证故无所相应。不可言说故无言说。心不行故离心等。
另一分类即无贪者，由无分别故，乃至无言说离心意识故亦应解说。另一分类即界清净，由无贪故乃至无言说，贪即执著事物。分别即思维共相别相。思维表相即言说等，总的不可说即不可说。别的不可说故不可诠。相应即造作即增益。离彼等故无。超越涅槃故不可言说即无言说。智慧清净即离心等，镜智等智慧即离阿赖耶等即所依转依。
另一分类即依自性而言无贪。无分别。依相而言不可说。依作用而言无相应无言说。依分类而言离心意识。其中自性即离烦恼所知二障，离烦恼故无贪。离所知障故无证。无相为相故无言说诠说。由无分别及一切时性故无相应，具三种密意安立故远离贪嗔。虽说'我未说一字'然于所化现法故无言说。镜智平等性妙观察成所作智等即心即阿赖耶等处清净之分类。
若问瑜伽现量以何方便成就，若有诤问，以摄受方便而示故，即由文字等。如是非增益而示。

།ཐབས་གཞན་མེད་པས་ཐབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གང་གིས་སྒྲུབ་ཅེ་ན། རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི། ལྷའི་བུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ཞེས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བས་ཏིང་ངེ་ འཛིན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ལ་གནས་པ་བསྟན་པ་ནི་གཙུབ་ཤིང་གི་དཔེས་བསྟན་ཏེ།དཔེར་ན་ཤིང་སྐམ་པ་དང་། གུས་པ་དང་། ཡུན་རིང་བ་དང་། བར་མ་ཆད་པར་གཙུབས་པ་ལས་མེ་འབྱུང་གི་།ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་ཚང་བ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་ པའང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་དང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་གཏམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཤིང་རླན་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཡིན་པས་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་སྡོམ་པའི་གཏམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བར་བསྟན་པ་ནི། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་གཏམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཟང་ཟིང་ངན་པ་ལ་ཞེན་པའི། །གཡེང་བས་ཏིང་འཛིན་འགྲུབ་པ་ཡིན། །འགྲུབ་པའང་ཉམས་ པར་འགྱུར་བས་ན།།ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པར་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། མདོར་ན་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་ལེ་ལོ་མེད་པས་གུས་པའོ། ། འབྲས་བུ་མཐར་མི་སྟོང་པས་ན་ཡུན་རིང་བའོ། །གོ་སྐབས་མི་འབྱིན་པས་བར་མ་ཆད་པའོ། །དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་པའི་ཚོགས་སོ། །གུས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་པའི་ཚོགས་སོ། །བར་མ་ཆད་པ་ནི་འཕེལ་བའི་ཚོགས་ཏེ་མདོར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཇི་སྙེད་བཤད པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདིར་འདུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ལ་གནས་པས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གཏད་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གཏད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་རྒྱ་ཆེར་ནི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སོགས་པར་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་འདིར་ཧ་ཅང་སྤྲོས་པར་མི་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་ནི་འཕགས་པ དེ་དག་གིས་གསུངས་པ་མདོར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།རེ་ཞིག་དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་གཙང་མར་འཛིན་པའོ། །ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཇི་ ལྟར་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ནས།ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་བར་དུ་མེད་པར་བསྒོམ་པས་གསལ་བ་དང་། ངེས་པ་དང་། མི་རྟོག་པ་དང་། ལས་སུ་རུང་བ་དང་། རྩེ་གཅིག་པ་ནི་ཐོབ་པའི་རྣམ་པ་སྟེ་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་མོ། །རྒྱ་ཆེར་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ གསལ་བར་གསུངས་པ་ཁོ་ནའོ།།ཞི་གནས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་ཡུལ་གང་ལ་ཞེ་ན་དེ་བསྒོམ་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྤྱོད་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་བསྡུས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཕྱོགས་ཞེས་གཉིས་སུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

所谓'无他法为方便'，即是假立而言。如此甚深智慧以方便成就，其行相如何成就呢？为显示如何作意，故说'天子'等，意为'以修习'等。
因缘和合则生果，为显示安住于禅定成就之因缘禅定资粮，以钻木之喻而说。譬如干木、恭敬、长时、不间断钻磨则生火，若缺任一支分则不能生火，禅定成就亦复如是。为显示此义，故说'律仪与少欲之语'。
执著身与受用如同湿木，为显示应断除执著身体，故说'律仪之语'。如说'住于戒律得禅定，得禅定已修习智慧'。为显示应断除执著受用，故说'少欲之语'。如说'执著恶资具，散乱则不成禅定，即使成就亦将退失，是故我说应少欲'。应如是修习不执著受用。总之，由不执著身与受用，则能成就止观，此为其意。
其中无懈怠即是恭敬。果不空故为长时。不留空隙即是不间断。其中不执著是禅定成就资粮。恭敬等是安住资粮。不间断是增长资粮。总之，应知此处摄集一切所说禅定资粮。
《摄经释》以圣教量广说第五禅定资粮品终。
如是安住于禅定资粮已，应系心于所缘。圣无著广说系心于所缘之方便，于《瑜伽师地论》等中详细宣说，此处不作太多广说。应如圣龙树所说而了知。此处当略说彼等圣者所说。
首先，所缘境是补特伽罗与法。其中补特伽罗是执为整体、常、乐、我、净。法是蕴、界、处等。于彼等修习从执为整体乃至无法我，则得明了、决定、无分别、堪能、专注等相，是为止道。广说唯如圣弥勒与圣无著所明说。
止的过失等亦应如是了知。断除之行亦应如是了知。如是摄持心及于何境修习，故说'修习波罗蜜多之语'等。以六波罗蜜多之行及止观所摄之念住等是如理故。彼等于道位中一切处皆具一切，故说波罗蜜多与菩提分二种。
《摄经释》以圣教量广说禅波罗蜜多品终。

། །།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་ནས། དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་དགོས་པ་དེ་དག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེས་མདོར་བསྟན་པ་ནི།ལྷའི་བུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། ཟབ་པ་ཤེས་པས་ཤེས་ རབ་བོ།།ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བཤད་པ་ནི་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། །རྒ་དང་གནས་དང་མི་རྟག་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་དང་བྲལ་བས་འདྲེན་པ་དང་སེལ་བ་ཞེས་གསུངས་ སོ།།སྤང་བ་དང་བླང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡིད་འབྱུང་བ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ ཤེས་པ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་ པ་དང་ལྡན་པའོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་ཐོབ་པ་ནི་འདིས་ས་དང་པོ་ལའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ལྷག་མ་དགུ་ལ་སྟེ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ན་དག་པའོ། །འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་ སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་སྙིང་པོ་ཡོད་པའོ།།དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐོབ་པ་དོན་དམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་གཞན་གྱིས་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ནི་གཞལ་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ན་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་སེམས་མེད་པའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། དྲི་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་དབྱིངས་གང་སེམས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།དབྱིངས་ནི་ཁམས་ཏེ་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །གང་བསྐྱེད་ཅེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པའོ། །ཚད་མེད་པས་ན་སེམས་འགྲོ་བ་མ་ལགས་པ་སྟེ་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཚད་ཡོད་པའོ། །དཔག་པ་ནི་གཞལ་བ་སྟེ་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་བྱ་བའོ། །བསམ་པ་ནི་ཐ་ སྙད་འདོགས་པ་སྟེ་དེ་དག་དང་བྲལ་བས་མ་ལགས་པའོ།།འོ་ན་དབྱིངས་གང་ཞེས་དྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་གྱི། བསྐྱེད་བྱ་མ་བསྟན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་མིང་གིས་གདགས་ཤེ་ན། སེམས་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་སྦྱང་བར་བྱས་པ་ལས། ། དག་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་དག་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒོལ་བ་ལ་ལན་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན ཡིན་ལ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དབུལ་མོའི་ཁྱིམ་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་མ་བསྒྲུབས་པས། མ་རྟོགས་པར་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ནི་འཁོར་བ་པའི་སེམས་སོ། །སེམས་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སེམས་ཏེ་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ རྣམས་སོ།།འོ་ན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བ་འམ་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ཉིད་སེམས་མ་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ནི་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是生起菩提心等福德资粮后，为使彼等转为智慧资粮，故以般若波罗蜜多之自性宣说彼等无有实体性之略说：
如言'天子'，如圣无著所说'般若即是了知胜义'，圣龙树亦说'以知甚深为般若'。对此解释说'非为有为故无生'等。因说'有为法即是生、老、住、无常'故。
由离对治与违品故说'能引及能遣'。由离所断所取相故说'烦恼及清净'。依过患与功德而说'厌离非欢喜'。
依苦谛与集谛而说'了知及所断'。依灭谛与道谛而说'现证及所修'。依现观而说'获得及现证'。
获得即是得与具足。现证即是通达。其中获得是指初地。现证是指余九地，即于等持时不缘法性。
其中由缘法性故清净。由得法身果故有实义。为广说彼义故说'一切法无心'等。
为显示所得胜义涅槃之自性，即以异名说前所说之义'无所缘'等。法即是所量相之色等。由自性空故无所缘。由离心等故无心。
若问彼为何？先问后答'何界无心'等。界即是界，为因义。若问生何？无心即是涅槃自性。由无量故非心行，缘是小因故有量。
度量即是所量，为量境。思即是假立，由离彼等故非是。若问：已说界何相，未说所生，何故以果名安立？
如说'心性'，如前所说'轮回之因即是彼，由清净彼故，彼净即是涅槃，法身亦即是彼'，如是显示因即是彼果亦即是彼。
彼非应理，以众生与佛无别故。若问何故？对诤者答：法性中固是如此，世俗中如贫家宝，由未修故未证而已。即'于心'等。
其中心即是轮回心。非无心即是清净心，即是阿赖耶等转依。若问：由无别故，岂非一切皆解脱或皆未解脱？
如说'心性非是心'，由无常及不俱生故，现在心非是未来心，以烦恼与清净相不同故。

།འོ་ན་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་དབྱེ་བ་ཐ་དད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་རིགས་པས་མ་གྲུབ་པའོ།།འོ་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། སེམས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་རང་རིག་པའི་སེམས་འོད་གསལ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། སེམས་མ་མཆིས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ལགས་པ་ནི་དེ་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་པས་མི་ཤེས་པས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཏེ། མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་རིག་པ་འོད་གསལ་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་རབ ཀྱིས་དཔྱོད་པའོ།།དེ་ཐོབ་པར་ཞེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐོབ་བྱེད་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སླར་དྲི་ བ་ནི།ཁྱེད་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་དེའི་དོན་དུ་ཞུགས་ཞེས་རྒོལ་བའོ། །ལན་ནི་དོན་དམ་པའི་ཀླན་ཀ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ལན་གདབ་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་ནས། འདིར་ཁས་ལེན་ པའི་ཚུལ་གྱིས་གསོལ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།མི་དམིགས་པ་དང་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས། དེ་མི་དམིགས་ན་ཅི་ལྟར་དོན་བྱེད་ཅེས་སེམས་པའོ། །ལན་ ནི་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་བྲི་བ་འམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཐ་མ་མཛད་པ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་བསྒྲལ་ཡང་འཁོར་བ་ལ་བྲི་བའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གང་བ་མ་གཟིགས་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ ཡང་ཆོས་ཉིད་ལ་ཟད་པ་མེད་པས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ནི་དེར་འགྱུར་གྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་དཔེ་ནི། ནམ་མཁའ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཐམས་ ཅད་འདུས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཞུགས་པ་དང་སྦྱར་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པས་མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེའི་སླད་དུ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །འོ་ན་ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཉམས་སོ་ཞེ་ན་ལན་ནི་སེམས་ཅན་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཉིད་དུ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་མ་མཆིས་པས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིག་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། དེ་ ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་མི་འགལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཆོས་ཅན་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་མི་འཐད་པས་མ་མཆིས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མེད་པ་ལ་ཐར་པ་དང་བཅིངས་པ་མི་འཐད་ཅེས་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་ཅི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ ན།ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་གང་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་འཐད་དེ། མེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་མི་འཐད་པ་ནི་རིགས་ལ་སེམས་ཅན་ཡང་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་འཐད་པ་དང་མི་འགལ་བ་ནི། འོ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པས་སོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་ཞེས་པ་ཁ་བསྐང་བ་ནི་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་ཏོ ཞེས་བྱ་བའོ།

那么，如何证明这个道理呢？并非如此。通过迷乱和不迷乱的差别，心的法性并无差别，所以说心是无自性的。烦恼是迷乱的，因此从自性即理性上是不成立的。
那么清净是如何成立的呢？说是'如实的心'，即离开所取能取相的烦恼和所知障的自证心光明，就是如实的。无心是指所取能取，有心是指离开这些的自证。这正是凡夫所不能知的，因此是不可思议的境界。简言之，所谓涅槃，就是通过智慧观察而了悟自证光明。
如何获得这个呢？为说明能得之道的特征，又从同一经中引述：前面所说的涅槃是通过修习无所缘而获得的。
因此以遮遣方式再次提问说：'您说'众生等所缘是束缚，那为何还要为此而趋入呢？答复是：对胜义谛的诘难以世俗谛来回答，即'依于所缘'含蓄地表达，在此以承许的方式说'请问'。
'与无所缘相违'是含蓄的前提，即为众生利益而趋入，如前所说发心后，若无所缘如何利益众生的想法。
答复是从胜义门中说'减少或'等，即如世尊自身从最初发心到最后圆满事业期间，虽度化众生，但未见轮回有减少或涅槃有增加。另一种解释是说法性无尽故。世俗谛中各别相续是如此，但总体不是。
因此无尽的比喻说是'虚空'，因为无对治故。如前所说的比喻，一切法都归于空性，所以说'一切法即是觉悟'。如水界、黄金、虚空等，应知清净如同清净。趋入的关系应知是异门。如是承许后总结说'因此'。
那么，是否违背了为众生利益而趋入呢？答复说：'若有众生'，因为胜义中无故。从反面说'若成'。从顺面说'无故'。
以何理证呢？说'如是则不违缘起'，因为无生故。无有事物则法性不应理，故说'无故'，即无中不应有解脱和束缚。
前说的缘起如何不相违呢？有人说是进入'无自性'等。有人说凡是存在者才有差别法合理，无中无差别故不合理是对的，众生也无故。前说的缘起即因缘的合理性不相违是：若说由于见到生等所缘，补充说'胜义中'即'无'等。胜义中虽无生等，世俗如何安立则说是'缘起义'。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་མེད་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་ཡོད་པ་ལ་སྐུར་པ་གང་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་བྱ་རྣམས་ནི་འགལ་བའི་དོན་དུ་སྣང་བས་ན་རིགས་པས་བརྟགས་ན་མེད་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་ན་མེད་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་ མ་མཆིས་པའི་དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།མེད་པ་ལ་སྣང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ན། ཡང་དག་པར་མི་འཛིན་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་རང་གི་དངོས་མ་སྐྱེས། །ཞེས་འཐད་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཕན་ཡོན་ནི་གང་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན་དཔེར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཅེ་ན་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ།དེར་འཕགས་པ་རྣམས་གཤེགས་པས་ན་ལམ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་དེ་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། ཡང་ མདོ་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེད་པ་དང་ཕན་ཡོན་ཡང་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་འབྱེད་ཅེ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲི་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ལམ་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཆོས་ལ་ ཡང་ཐ་དད་པ་ཟེར་རམ།མི་བགྱིད་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་མི་བགྱིད་དེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་པས་ཐ་དད་པ་མི་བྱེད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་སྣ་ཚོགས་པས་གཅིག་ཏུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ནི་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །གཅིག་པ་ནི་མེད་པར་སྐུར་པ་ཉིད་དེ་ གང་ལ་དེ་གཉིས་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ།།འོ་ན་ཤེས་རབ་ཉིད་ནི་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིང་གཉིས་དྲུད་པའི་མེས་ཤིང་ཉིད་ ཚིག་པ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེའི་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅི་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བསྟན། །བདག་དང་བདག་གིར་མི་དམིགས་རྣམ་པར་བྱང་ བས་གསུངས།།དེ་ལ་གང་ཡང་ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་འགྱུར་མེད་པར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདི་རྟོགས། །ཞེས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་གཞག་པ་དང་འགལ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། ལན་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་དོན་དམ་པས་ལན་གདབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྱུར་བ་ནི་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇལ་བའི་ཕན ཡོན་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་གྲོལ་བ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ།།འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གང་གིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དེས་ཡུལ་གང་ལ་འཇལ་ཞེ་ན་དེའི་དམིགས་པ་བསྟན་པ་ནི། ནད་གཞིའི་དེ་གང་ཞེ་ན་ ཞེས་གསུངས་ཏེ།ནད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །གཞི་ནི་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ལོ། །ལྷག་པར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་མིང་སྟེ་ལྷག་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།

因此，具有智慧的人既不会对不存在的事物增益，也不会对存在的事物损减，这是世尊所说。所知诸法显现为相违之义，以理观察则是空无，由于显现于错乱的认知中，所以显现为无即是'无有之义'。由于显现为无而是错乱，故不执著为真实，即所谓'诸智者'，如同了知幻术师的特征一样。因此，'缘起性自体不生'是合理的。
若问如此了悟有何利益，答曰：利益即是'于彼无分别'。若问过去诸法的比喻是什么，答曰：'譬如'，将无视为有是邪见。若问此处如何显示，答：获得涅槃是以方便摄持修习空性，圣者们趣入彼处故称为道路。
若问如此道路由何悟入，答：由行为本身。为显示智慧的自性，又从彼经中说，应当了知体性、作用及利益。其中智慧的体性是详细分别，如何分别呢？即是明了，是通达未见。因此，以问题为先导的道路是：
'于诸法既不作差别，亦不作一性'，说明了义谛中通达诸法一味故不作差别。世俗谛中种种差异故不作一性，其中差别是增益实有，一性是损减为无，了知无此二者即是通达圆成实性不变及无颠倒。
若问智慧究竟如何，答：'真实观察无有言说'，如同两木相摩之火焚烧木材一样，以行为本身观察时，彼亦不可得，这是诸法分别的体性。其作用的显示即是'依于观察'，如说：'如何执著即示现烦恼，不执我及我所即清净。于此若无烦恼及清净，菩萨即通达此般若波罗蜜多。'这是显示断除差别执著。
若问：既然安立烦恼和清净，岂不相违？对此疑问的回答是：'不见随逐'，说明胜义谛中的回答是：诸法即烦恼等，变化即是作用，应配合束缚与解脱来理解。
智慧衡量的利益即是'依于观察，善男子'等所说，意即通达轮回与涅槃平等，说明是获得灭尽一切分别的解脱。就所取而言说'于诸法'，就能取而言说'由何'，这也是就等持而言说'执著亦'。
若问如此智慧衡量何境，为显示其所缘说：'若问其病根为何'，病是烦恼的异名，根是生起之处。'增上所缘'是指执著无为有的名称，增上是增益的同义词。

།ཡུལ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཁམས་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་ཞེན་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་འཇུག་པའི་དམིགས་པ་བསྟན་ནས་ལྡོག་པའི་དམིགས་པ་ནི། གཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་སྤོང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པའོ། །ལྷག་པར་དམིགས་པ་ནི་སྒྲོ་མི་འདོགས་པའོ། །ལྡོག་ པའི་ཡུལ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ།བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ཆ་ལ་འཛིན་དང་སྡང་། །འདི་དག་དང་ནི་ཀུན་འབྲེལ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལྡོག་པའི་ ཡུལ་དུ་བསྟན་ནས་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ཡང་སྤང་དགོས་པས་གཟུགས་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ཏེ།ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་དམིགས་པར་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པའོ། །སྣང་བ་ཙམ་དུ་མི་འགོག་པས་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་ནི་བཤིག་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཡོད་པ་འཇིག་པ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །རིག་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དྲི་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བས་ལན་བསྟན་པ་ནི། གཟུགས་ལས་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ ཅན་མི་དམིགས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མཚན་མ་སྟེ་སྔོན་པོ་དང་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེ་བྲག་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་དུའང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་ལ་སྐད་ ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཏུ་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པར་རྟག་པར་མ་ཡིན་ནོ། །འདྲ་བར་འབྱུང་བས་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་ནི་མེད་པ་དང་འགྱུར་བས་ རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ནི་སྔ་མ་པོ་མེད་པས་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཟུགས་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མི་རྟག་པར་མ་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་བརྗོད་པར་ བྱའོ།། དེ་ལྟར་མི་སྤྱོད་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཅེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་བསྒོམ་དགོས་ལ་དེས་ན་མི་གནས་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་ པའི་གཟུགས་སྣང་བ་ལ་མེད་པར་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པས་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི།གཟུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྡུ་བ་ནི་གཟུགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐའ་གཉིས་སྤོང་བའི་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ལངས་ པའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་མཐོང་ལ། རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་ཀྱི་མིང་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་སྣང་ བ་ཡང་ངོ་བོ་མེད་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དངོས་པོར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་སྤྱོད་པ་ཁས་མི་ལེན་ལ་སྣང་བ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་སྤྱོད་པར་ཁས་མི་ལེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་འོག་མར་བཤད་པ་འཁྲུལ་ པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གོང་མར་བཤད་པའོ།

何为境界？即所谓三界，是对欲界等的执著。如是已说遍入所缘后，还灭所缘即是遍知基础，舍弃人法二执，由断烦恼而从轮回中还灭。增上所缘即是不增益。所说还灭境界即如是，我见等，如说：'若有我则知他，于我他分起执嗔，由此等相互关联，一切过失从此生。'如是已说人我见还灭境界后，法执亦应断故说色性等。
于五蕴等诸法性不缘而不增益即是自性空。不遮唯现故不诽谤即非坏空，以有法坏灭是邪见故。法与法性无别故说'性'。如是了知利益即入无二，谓得无二智慧。
其中了知是以闻思慧。证知是以修慧。如是抉择一切法已，所说修习方便即'从般若波罗蜜多'，先问后答即说'不行于色'等。由等持无分别故不缘有法。法之差别即相，谓青长等。差别即常等，说离二边者，以于大乘亦不住故，及显示菩萨见道等持一刹那故。
其中非常等即四谛行相，以刹那坏灭相应故非常。同等生起故非无常。或遍计所执及依他起以无及变故非常。法性色以无前际故非无常。或烦恼色非常，涅槃非无常。余亦如理如实而说。
如是若不行者云何而行，问何故时，菩萨应修离二边故说不住。色空离戏论非增益实有见之体性，于有色显现不诽谤为无故离二边，即'由色'等。摄其义即'色性'等，显示断除二边之必要。
如是修习等持无分别时，出定时修习如幻阳焰等。从入无分别中以出世间智慧见一切法如虚空，后得智如幻等名遍知。故显现亦无体性，虽无实法然有显现故亦不许说彼行，即不许唯由显现为实而行，以显现离自性故不许有行。
是故依法性说下，依迷乱说上。

།སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་པ་དང་མི་སྤྱོད་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཕུང་པོ་དང་པོ་ནི་གོང་མ་དང་འོག་མར་རིམ་པ་སྟོན་ལ། དགག་པ་གཉིས་པར་ནི་རིམ་པ་ལས་བཟློག་པར་བསྟན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་ ཆོས་ཉིད་ལ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱའོ།།དེས་ན་སྒྱུ་མ་དང་ཆོས་མཐུན་ཏེ་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཟབ་མོ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཅོས་མ་དང་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་བསྟན་པ་ནི། གོལ་བའི་ལམ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྤང་བྱ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནང་གི་མུ་སྟེགས་པ་འགའ་ཞིག་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འབྱར་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཅིང་། དེ་དག་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པས་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བླང་བྱ་ལ་མཁས པ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་ནི་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་ཀུན་བརྟགས་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ནི་བསྒོམ་པ་དམ་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེས་ཀྱང་བདེན་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་ པས་ན་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་མ་འདའ་ཞེས་དང་རིག་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་སྐུར་པ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་གནས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མ་ཞེ་ན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་དང་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །དགོངས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཅེས་གསུངས་ སོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་དེ་ཀུན་བརྟགས་ལ་སོགས་དབེན་པས་ན། རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་འབྱུང་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སུམ་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང་། གྲུབ་ནི་དེ་དང་སྔ་མའོ། །རྟག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་དེ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ གསུངས་སོ།།ཤེས་རབ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ན་བོར་བ་དང་ཞི་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོར་བ་དང་བླང་བ་མེད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགག་པ་དང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ སྟེ།འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་འགའ་ཞིག་རྩོད་པར་རྩོམ་པ་ནི། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་དང་། ལམ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ཐབས་ དང་།འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་དང་། བླང་བར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སྤང་བ་སྟེ། དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྔར་བཅོས་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་གཟུགས་ཉིད་ ཀྱང་མེད་ན་རྟག་པ་ལྟ་ག་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པས་མེད་པ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར།དེ་མི་འཐད་པར་བརྩད་པ་ནི། ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་དམིགས་པ་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐོ་ཡོར་མེད་ན་གང་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་མེད་པ་དང་འདྲ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཅི་ལྟར་ དམིགས་ཞེས་བྱ་བའོ།།དམིགས་པའི་མངོན་དུ་སོང་བ་ལས་བཀག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་མེད་པ་ལ་ཆད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གཞག་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཅན་ཉིད་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སེམས་པ་ནི་ངལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་ན་སྔ་མ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐོ་ ཡོར་མེད་ན་སྐྱེས་བུར་འཁྲུལ་པའམ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུར་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ཞེན་པས་དམིགས་པ་ཡིན་ལ།དེ་བསལ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ན་བདེན་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

三种能立和能破的蕴也是如此，即行与不行的能立蕴第一是上下次第而说，能破第二则说相反次第，其原因是无实有，即安立于法性。因此与幻化相顺，虽无而现。
如是宣说甚深修习方便后，复次宣说通达彼方便，即说善巧人为和非人为所缘，为远离迷误之道。
为通达所断而说'此中'，即某些内道外道执著无实有极微和合等，说彼等以刹那等为无常见。
通达所取即'彼中'等，立因即'色'等。其义即遍计等相等无自性修习是殊胜修习。
由此亦须契入二谛故复次说，'不要太过'及'见唯识亦无'是诽谤故。'莫住'即莫执能取所取。
其原因如是说：一切法即遍计、依他起及圆成实。以自性空性即相无自性、生无自性及胜义无自性，如胜者弥勒亲说：'三种自性中，依于三无性，故说一切法，皆无有自性。'
无实有即法性，由遍计等远离故。如胜者弥勒亲说及三十论中亦云：'成就即彼与前者，恒时成无即彼性。'如是亦说'由无二故而说'。
智慧即无二智慧，智慧于等持时缘法性故，就舍离寂静而言无舍无取。就杂染清净而言无遮无生，如圣者弥勒说：'智慧缘胜义。'
如是宣说善巧方便后，今有人对甚深义争论，即'几何为'等。了知所缘、道、果、方便及果差别等。
其中所缘有二：断除对所断所缘及所取所缘的邪解。就初者而言，前说人为性故，若色亦无，何有常见，说若是无，则无迷乱所依故。
争论其不应理即'几何为所缘'，意谓如无木桩则无迷乱境。如是说'云何缘无'。
从所缘现前遮止即无所缘，若于无中安立断见，如无有法之差别法思维唯是劳苦，否则前者无义。
答曰说'几何'，如无木桩执为人或如缠结发丝般，由于无中执有故为所缘，遮遣彼即无所缘，否则于真实性成邪行故。

།དེ་ནི་ཇི་སྲིད་འཁྲུལ་པ་མ་སྤངས་ཀྱི་བར་དུ་གཉིས་སུ་དམིགས་པས། དེ་ལག་པ་ཡིན་ལ་དེ་སྤངས་པའི་ཚེ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པས་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་མིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་དམིགས་པ་མཐའ་དག བཀག་པས་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་དམིགས་པས་ནི་ངལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་དམིགས་ན་ནི་འབད་པ་མེད་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ལ། གལ་ཏེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེ་ན་ནི། སྤང་བྱ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གཉེན་པོའང་མི་དམིགས། གཉེན་པོ་མི་ དམིགས་ན།སྤང་བྱ་ཅི་ལྟར་དམིགས། དེའི་ཕྱིར་སྤང་བྱ་དངོས་པོར་གྱུར་པའམ། གཉེན་པོ་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི་ཅི་ཞེས་རྒོལ་བའོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་ནས་སུན་ཕྱུང་བ་གོམས་པ་ལས་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་ ཐར་པ་ཐོབ་ཅིང་།དེའང་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པ་དང་ནི་མི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ལ་བརྩད་པ་ནི་ཡང་དེར་ ཞེས་གསུངས་ཏེ།བདེན་པ་གཉིས་ནི་ལམ་དུ་འདོད་པས། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་ཐོབ་ན་ནི་མེད་པ་རྒྱུར་འགྱུར་བའམ། ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་པར་འགྱུར་བས་དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ལས་སོ་ཞེ་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་རྒྱུར་གྱུར་པས། འཁྲུལ་པ་དང་ མ་འཁྲུལ་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའམ་ཆོས་ཉིད་ལ་རག་མ་ལས་པར་གྱུར་པས།དེ་ལས་བཟློག་པས་སམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐབས་མེད་པར་རྒོལ་བ་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་ འཁོར་བ་དང་ཞི་བ་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།དེ་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདུས་བྱས་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་འཁོར་བའོ། །འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །མི་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རམ་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་ པས་སམ་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྲུབ་ན་ནི་མེད་པར་རྒྱུ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྲུབ་ན་ནི་འགལ་བ་གནས་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོར་འགྲུབ་ན་ནི་མེད་པ་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དངོས་པོར་འགྲུབ་ན་ནི་དུས་མཉམ་པ་ཞིག་གམ་ཐ་དད་པ་ཞིག་།དུས་མཉམ་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་པ་ནི་བྲད་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཐོབ་པ་དང་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་ཅེ་ན་ཞེས་འབྲས་བུ་ལ་བརྩད་པ་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་རྟག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སྤྲོས་པ་ལ་དེར་མི་འཇོག་པ་ནི་གང་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཟད་པའོ། །མ་སྤྲོས་པ་ནི་ཟད་པའི་ ཁྱད་པར་ཏེ་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་པའོ།།སྤྲོས་པ་ཟད་པ་ནི་ཁྱད་པར་གཉིས་པ་རྟོགས་པའི་དག་པའོ། །འོ་ན་མཐའ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐབས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྩད་པ་ནི་སྟོང་པ་ ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་ན།ཐེག་པ་འོག་མར་ལྷུང་ངོ་ཞེས་ལན་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོམས་ཤིང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ལས་ནི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་མེད་དོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་ཅི་ལྟར་རིགས་ཞེས་གསུངས་སོ།

只要未断除迷乱之前，由于执著二元，那是错误的，当断除它时，由于遣除二元显现的迷乱，所以说'二'等等。对此的解释即是'眼睛'等等。因此应当解释为：无所缘即是清净的本性。
那么，如果否定一切所缘，若由于清净无所缘，则只是徒劳而已。若烦恼无所缘，则无需努力即可解脱；若说因为已断除而烦恼无所缘，则由于所断无所缘，对治如何无所缘？若对治无所缘，所断如何能缘？因此，质疑说：岂不是成了所断成为实有，或者无有对治？
这是不对的，对迷乱了知为迷乱后，通过修习遣除，在究竟果位时获得不可思议解脱，这也是由于修习缘等觉受而成就，为显示此义而说'须菩提'等。'等同所缘与无所缘'是指无所缘，因为所缘不是解脱之因。
对道的诘问即是'又于彼'等所说。由于承许二谛为道，若胜义中获得果位，则成无因，或者世俗成为胜义，所以说'依止胜义耶'。若说从世俗中，则因为迷乱成为因，故无迷乱与未迷乱的差别，或者不依赖法性，所以说'从彼返耶'。
答复说'非也'，即是远离诸边际的意思。那么，质疑说如何能成佛，无有方便，即是'那么'等。答复是：了悟轮涅一味，而非差别，为显示此义而说'彼亦'等。有为即是世俗，即轮回。无为即是胜义，即涅槃。不住是因为灭尽分别，或因了悟一味，或因具足智慧与慈悲灌顶。
显示其原因即说'无实'等。若因无因而成立无果，则成无为因果。若以有法成立无法，则成相违并存，因为有无二者互相排斥。若以无法成立有法，则成无为因。若有法成立有法，则是同时或异时，同时则因果不合理，异时则无接触。
那么，质疑果位说：'那么获得与证悟是什么？'答复即说'于何'等，远离戏论边际常住即是果位，故不安立戏论为彼。无戏论即是戏论灭尽。未戏论即是灭尽的殊胜，即唯法性。戏论灭尽即是第二殊胜，即证悟的清净。
那么，二边是什么？即'色常'等。现在，质疑方便的本性不应理，说若唯住空性，则堕入下乘，答复即'譬如'等，意思是修习而不现前。那么，若说从不现前则无果位差别，答复即说'如何合理'。

།དེ་ནི་ འཐད་པ་ནི་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཟབ་མོའི་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཞར་ལ་བྱུང་བ་ དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས།ད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཏེ། འདུལ་བ་ནི་སློབ་མའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེའི་དབང་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་སྐྲག་པ་རྣམས་ལ་མི་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟོན་ཏེ། ཐེག་པའི་སྒོ་ནི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལོ། ། སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཐབས་ལ་རྨོངས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་དགོས་པས་མཚམས་སྦྱར་ནས་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས གསུངས་ཏེ།ཁམས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། མདོ་གཞན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྗོད་པ་ནི་དཔེ་རྣམ་པ་དགུ་གསུངས་ཏེ། པདྨ་ངན་ལ་རྒྱལ་བའི་སྐུ་དང་ནི། སྦྲང་མའི་སྦྲང་རྩི་ཤུན་པའི་ནང་ན་གནས། །མི་གཙང་དོང་དུ་ རིན་ཆེན་གསེར་དང་ནི།།ས་ཡི་གཏེར་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་འབྲས། །རུལ་བའི་གོས་དང་རྒྱལ་བའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། །འབངས་མོའི་ལྟོ་ན་རྒྱལ་པོའི་སྲས་བཞིན་དང་། །ས་ལ་རིན་ཆེན་ཅི་བཞིན་དྲི་མ་ཡིས། །སྒྲིབ་པའི་ཁམས་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་གནས། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེའི་མཚན་ ཉིད་ནི།རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་མ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཆ་འཛིན་པས་ན་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ས་བོན་གྱི་དོན་ཏོ། །ལུས་ཀྱི་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་གནས་པའི་ ཚིག་བླ་དགས་སོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཁོར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གཡོགས་པར་བྱེད་པས་གོས་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཀུན་དུ་ཞེན་པས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པའི་འཁྲུལ་པས་བག་ཆགས་ཀྱིས་ བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་རྒྱུད་བླ་མ་ལས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྲིབ་པས་གཡོགས་པ་དེའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པས་ རྟག་པའོ།།རྒྱུན་གྱིས་གནས་པས་བརྟན་པའོ། །མི་འགྱུར་བས་ཐེར་ཟུག་པའོ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་གཞན་དག་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅི་ལྟར་མི་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བར་བསྟན་པའོ། །ཅི་ལྟར་འདྲ་བས་གཅིག་ཅེ་ན། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བདག་གི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་སྨྲ་སྟེ། དེས་ན་བདག་སུན་ཕྱུང་ན་སྙིང་པོ་ཉིད་སུན་ཕྱུང་ལ། སྙིང་པོ་གྲུབ་ན་བདག་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་ཅི་ལྟར་སྤོང་ཞེས་སྤོང་བའོ། །ལན་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཆོས་ཉིད་ལ་མིང་གཞན་ དུ་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང་ཆོས་གནས་པ་རྣམས་བསྡུའོ། །དེ་ལྟར་མིང་གཞན་གྱིས་བཏགས་པའི་དགོས་པ་ནི། བྱིས་པ་ རྣམས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དོན་མི་ཤེས་པས་ན་བྱིས་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་སྐྲག་པའོ། །སྤངས་པ་ནི་སྐྲག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒོ་ནི་འཇུག་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གནས་ནི་ཡུལ་ལོ། །སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། ། མེད་པ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ནི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

关于'这是正确的，无法执行'等说法，在法性上是认可的，在世俗谛上有所领悟的说法是圣者所说的。因为无为法的涅槃是唯一的。这样展示了深奥修行方法的附带内容之后，现在为了显示法性深奥的种类，如来说道：'调伏'是学生名称的异称。其权威是在通达空性时，对于恐惧者示现不舍弃的善巧方便。乘门是趣入的方式。种种是依据意乐而对方便迷惑。'此'是为了断除邪解而说的，即是说'此空性'。
如此以必要性作引导后，为显示其本质而说'如何'。其中首先法性的本体即是如来藏。界是自性清净具垢如是性，其他经典即是如来藏等。所说的九种比喻是：'如莲花中佛身相，蜂群中蜜在蜂巢，不净坑中真金藏，地下伏藏及果实，破旧衣中佛像现，婢女腹中王子身，如地中藏诸珍宝，垢染界性住众生。'
其特征是'自性光明'等，从最初离垢的特征即是清净，所谓清净是离能取所取。由具相故具足三十二相，是种子之义。'身内'是心所住的假名。那么如何轮回呢？说到'蕴'等，如衣服般覆盖，因为由遍执而缠绕。贪欲等由具力而压制。由分别错乱习气熏染。
诸障碍的特征、贪欲随眠等，应当了知是在圣弥勒的《宝性论》中所摄。被障碍所覆盖的法性是'常'等，因非刹那故为常。由相续住故为坚。不变故为恒。对于说为常等的其他邪解，世尊说道。'如何不同'是显示相同。若问为何相同为一，说到'外道等'，自性也如是说，因此若破除我即破除藏性，若成立藏性即成立我，如何遣除此说而遣除。
答复是'与说我不相同'等，此中显示法性以异名而说，即'空性'等。等字包含真如、胜义、法性、法界、无过失法性、法住性等。如是以异名安立的必要是'诸凡夫'等所说。因不知义故为凡夫。怖畏即是恐惧。断除是为断除恐惧。必要的果是'无分别处'等所说。门是趣入方便的差别。处是境。显现是迷乱。无即是断除，称为离迷乱的方便。行境即是行境，即行境性。因此教诫说'大慧'。

།འཇམ་དཔལ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ན་འདིའི་ཤེས་རབ་པོ་ནས་རྟོགས་སོ་ཞེས་འཕགས་པ་འཇམ དཔལ་ལ་གདམས་སོ།།དེའང་གང་གི་ཆེད་དུ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་ལ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ཚིག་གིས་བསྟན་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དཔེ་བཤད་པ་ ནི།དཔེར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སུས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེ་དེ་ཉིད་དོན་དང་སྦྱར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ལོག་པར་མི་རྟོགས་པའོ། །ས་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཅི་ལྟར་ཚིག་གིས་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ བསྟན་དུ་རུང་ཞེ་ན།ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྡར་བཏགས་ནས་སྟོན་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་སྙིང་པོར་བཤད་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་བསྡུ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྔར་བསྟན་པའི་དགོས་པའི་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ ཞེས་གསུངས་སོ།།དྲང་བ་ནི་ཁྲིད་པའི་མིང་ངོ་། །གང་ཞེ་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་རྟོགས་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལོག་པར་ཞུགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞུགས་ཤེ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པར་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདག་ནི་ལོག་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པར་བརྗོད་དེ།མེད་པས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་ཅན་ཡང་ལོག་པའི་བསམ་པས་ཁྲིད་པས་ངལ་བ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ནི། དེར་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དག་ཐར་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཐར་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པར་ ཐར་པ་གསུམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དངོས་པོར་ལྟ་བས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་མིན། །མཚན་མེད་སྨོན་པ་དང་བྲལ་ཡུལ་མིན་ཏེ། །དམུས་ལོང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་བཞིན་པས། །དེ་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་མྱ་ངན་འདས་མི་རེག་།ཅེའོ། །ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་དེ་ ལ་རེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐབས་བསྟན་པ་ནི་དེའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དོན་གྱི་ཐབས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ལྟ་བ་རྣམ་པར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡང་ དག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་མི་ཤིགས་པའོ། །དེའི་མཐའ་ནི་མུར་ཐུག་པའོ། །གོང་ན་མེད་པས་ན་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ ཟབ་མོ་བསྟན་པ་ནི་གཟུང་བས་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཆོས་འཛིན་པ་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐའ་དག་གཟུང་ཞེ་ན་ལན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། འདུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བཤད་ལ།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་བྱ་བ་ནི་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་འཐད་པ་ནི་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་ ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྟོང་ནི་སྟོང་ཆུང་ངུའོ།།དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྟོང་གཉིས་པ་ནས་སྟོང་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་དེའི་ཞིང་སྟོང་གསུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ནི་མཚན་འདྲ་བ་མང་པོ་གཟིགས་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཚིག་འབྲུ་ཐ་དད་པ་ནི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པས་བཤད་པས་སོ། །ཚིག་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།

由于文殊具有智慧，所以从这里的智慧者开始理解，这是对圣文殊的教诲。那么，这是为了什么呢？说是为了菩萨摩诃萨，这是对声闻乘的教导。那么，法性不是不可言说的吗？如何用语言来表达呢？虽然如此，但可以通过方便来教导，如同比喻所说：'譬如'，否则任何人都无法理解。将这个比喻与意义结合起来说：'如是'，不从分别中错误理解。
地本身不是不可言说的吗？如何用语言来表达呢？如何才能表达呢？以智慧方便，即是通过假名安立而显示。对此的解释即是'心要解释'。其总结即是'因此'等等。如是先前所说的必要性的详细解释即是'如是'。
引导是带领的意思。是什么呢？即是外道，为什么这样说呢？因为执著我见。为什么呢？因为'通过我的理解'，由于邪入，所以这样结合。如何入呢？'非真实'即是我是虚妄的，因为是不存在而束缚，所以这样结合。
具有严厉苦行者也因邪见而被引导，示现为劳苦者，即是'具有堕入此见者如何能得解脱'。什么是解脱呢？说是'三解脱'。'以实有见不能证空性，无相无愿非其境，如盲人对日轮，故大乘不触涅槃。'即是说如何能成而不能成。
因此，为了使他们触及此义而说方便，即是'为此'。什么是意义的方便呢？'为了遣除诸见'，即是显示应当为此义而精进。为什么要单单趣入无我呢？'如是'，真实见即是'法空性'等。
空性是为了摧破实有见而成立的究竟，究竟即是不坏的。其边际即是最终。因为无有更上，故为无上。真实行即是'通过执持甚深法教'，持法是诸行中最胜，是成就真实见的因。
圆满行的教示即是'如是'。如何全部执持呢？作为回答而教示：'由摄集'即是以般若为主的布施等是圆满行，因为真实见是其因。确定其为了义即是'复次'。
如何成为圆满行呢？其道理即是'月灯经中'。'千'即是小千。'等'即是由多数显示，即是从二千到三千。'我'即是释迦牟尼自己，因为他的刹土是三千。
有人说空性等是譬喻，如前所说，诸佛以平等性于一切世间由诸佛。有人说是见到许多相似名号。词句差别是由种种声音解释。什么是一个词呢？即是'一切空性'。

། དོན་ལ་མཁས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཆུད་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དཀོན་པ་སྟེ་མོད་པའོ། །གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཏེ་སྟོབས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི།ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཇི་ལྟར་སྡུད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། དང་པོ་ཁྱེའུ་རིན་ཆེན་གྱི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱད་པར་ གྱི་གཞི་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བའོ།།དུས་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་ངོ་། །སྤྱོད་པ་ནི་དྲུག་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་གིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །ལུང་འབོགས་པ་ནི་སྟོན་པའོ། ། མདོ་གཉིས་པ་ནི་དཔེ་དགོད་པར་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་རྟེན་ནི་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ཅེས་སྨོས་ཏེ་རྟེན་མཆོག་ཡིན་པས་སོ། །དངོས་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་དཀོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་བཟང་བའོ། །མཐའ་དག་པས་སྣ་བདུན ནོ།།མང་པོ་ནི་བཀང་བའོ། །ཡུལ་བཟང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ་བྱས་པ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། གང་ཞིག་ཅེས་གསུངས་པའོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་མངོན་པར་མཐོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསོད་ནམས་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་བཟུང་བའོ། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ས་བརྒྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ངེས་པའོ། །ས་དགུ་པ་ལ་ཉེ་བའོ། །ས་བཅུ་པ་ལ་འཐོབ་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །ལ་ལ་ནི་མོས་པ་ལ་གསུམ་དུ་རང་གི་ རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ངེས་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་ཡུལ་འགྲོལ་བས་ལས་དང་པོ་པ་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ངེས་པ་སྟེ་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཉེ་བ་སྟེ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །ལ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པས་ངེས་པར་བཞག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཐོབ་ཏུ་རུང་བས་དེའི་རྐྱེན་ཡུལ་ཡིན་པས་ངེས་པའོ། །རིགས་དང་ལྡན་པས་སེམས་བསྐྱེད་པས་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཉེ་བའོ། །སྤྱོད་པ་ བསྒྲུབ་པ་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ནི་ལུང་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་གསུམ་སྟེ། གསང་སྟེ་ལུང་བསྟན་པ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པའོ། །ལུང་སྟོན་པར་ལུང་སྟོན་པ་ནི་ཉེ་བའོ། །དངོས་སུ་ལུང་བསྟན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེའོ། །ཕན་ ཡོན་གཉིས་པ་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བས་ན་ལྟུང་བ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བཅས་པས་རྗེས་སུ་འགལ་བ་ནི་ལྟུང་བ་སྟེ་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་དང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ནི་ལས་དང་ལམ་གྱི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་འགྱོད་པ་སྟེ་ཡིད་ལ་གཅགས་པའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་ནི་ལྟུང་བའོ། ། འབྲས་བུ་ནི་འགྱོད་པའོ། །གཞན་ལྟུང་བས་ན་ལྟུང་བའོ། །སྒྲིབ་པས་ན་འགྱོད་པའོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གང་གིས་ལས་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །ཡང་ན་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འོད་སྲུངས་ཞེས་གསུངས་ཏེ སྡིག་པའི་རྣམ་གྲངས་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་བསྡུ་བ་ནི་ཕ་དང་རང་ སངས་རྒྱས་ཏེ།ཕ་བསད་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于精通义理，如前所述，否则如前所说会造成浪费。不稀有是指不罕见，即容易获得。是什么呢？即佛陀的诸法，如力等。如是宣说了深解信解的必要之后，
为显示深解信解的殊胜利益而说：'对深法生信解'。问：如何积累福德？答：'世间'等。将此与经典结合，首先从《宝童子经》中宣说：'文殊'等。差别之基即所依的差别是离开方便善巧的菩萨。时间是百千劫。行为有六种，是差别之基。差别的性相是'何者'等。疑惑是犹豫。授记是宣说。
第二部经是'恒河流'的譬喻。义的差别说'如是数'等。差别之基所依说'如是数的男子或女人'，因为是殊胜所依。事物是珍宝，因为稀有等而殊胜。完整的有七种。众多是充满。殊胜境是如来，因为所作不尽。差别的性相是说'若有'等。
问：利益的果报是什么？就增上而言，说'欲求福德'等。'乃至'是表示边际。就决定胜义而言，说'舍利子白言'等。就第八地而言是决定。第九地是接近。第十地是获得，故应视为佛性。
有人说：信解有三种，依自己的证悟而说为决定等。其他人说：通过境界的解脱，初业信解者是决定，即成为不退转。发心者是接近，即已接近。入行者应如是观察。不退转者也是如此。一生所系是应视为佛性。
有人说：一切具有本性故安立为决定，一切皆可获得故，是其缘的境界故为决定。具种姓而发心者如前是接近。修行也如前应视为佛性。
有人说：授记的利益有三种：秘密授记和发心授记是决定。授记为授记者是接近。直接授记是应视为佛性。
第二种利益是因能除一切过失而说'堕罪'等。违背制戒是堕罪，因为造成堕落和遮蔽，遮蔽是障碍业和道故。余是追悔，即心中执著。或者，因是堕罪，果是追悔。由堕落故为堕罪，由遮蔽故为追悔。业障是业障的本性，即以何业障而障碍诸业。或者，执取作为是业障。
问：这是什么？说'迦叶'等，为观察罪过的异名，如杀生等这些的意乐等支分如前所说，为摄大罪过及显示空性利益故。其中，将两种无间业摄于一处，即父与独觉，因为杀父和杀阿罗汉故。

།དཀོར་ནི་དབྱིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡུལ་གསུམ་ལ་བརྐུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བ་ནི་མ་དགྲ་བཅོམ་མ་སྟེ་མ་ནི་མ་བསྐྱེད་མ་ལ་བྱ་སྟེ་མཚམས་མེད་པ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བའོ། །དེ་དག་གང་ལ་ཞེ་ན་གཅིག་ལ་ བསྡུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།གཅིག་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཉེས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ། །དེའང་འཇོམས་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་ལྟ་ན་དེ་སྤང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ལྡན་པ་ནི་འཇོམས་པ་སྟེ་འཕྲོད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་ལྟར་འཕྲོད་ཅེ་ན་ ལ་ལ་ནི་རྟེན་དང་སུན་འབྱིན་པ་དང་སོར་ཆུད་པ་དང་གཉེན་པོ་སྟེ་སྟོབས་བཞི་ལྡན་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ནི་རྒྱུ་ནི་ནང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་ལྡན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱོད་ཅིང་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ་ གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་ལྟར་བས་ན་འོག་ནས་ཀྱང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ལ་ལ་ནི་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཤེས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལ་བྱའོ། །ལ་ལ་ནི་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ མ་ཡིན་པས་ན་དེའི་རྒྱུ་ནི་དེ་དག་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་དངོས་པོར་ལྟ་བ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་ཏེ་དེས་ན་གང་བྱེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མ་བྱས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་བྱའོ།།འོ་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་ཞེ་ན་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མ་བརྟགས་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ལ་སྟོང་པས་གླགས་མི་རྙེད་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གླགས་མི་རྙེད་ཅེ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ་བསྒྱུར་དུ་མི་ ནུས་པས་སོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས་ཐོག་མ་ནས་དག་པའོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྲོལ་ལོ་ཞེ་ན། མངོན་པར་དད་ཅིང་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་འབྱུང་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་དོན། །དད་པ་མེད་ན་རྟོགས་མིན་ཏེ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་ལྡན་པ། །ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེའོ། ། ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མི་གྲོལ་ཞེ་ན། རིགས་པས་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཅི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། སྐྱེས་ནས་འཇིག་ཅིང་འཇུའོ། །ཅི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་འཇིག་ཅེ་ན། རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་པས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུའོ། ། སེམས་ཅི་ལྟ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་པས་གང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ཀྱང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ན་ལས་སོགས་པར་མི་བདེ་ལ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཉོན མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན།མདོ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏེ། ཉེས་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཉིད་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། གཉེན་པོ་བསྒོམས་ན་གྲོལ་བ་ནི་སྔར་མ་སྐྱེས་དགྲའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་ནམ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཤིན་ཏུ་དུལ་བར་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་བསྟན་པ་འམ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཆོས་མཐུན་པར་བཤད་པས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལྟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་སྟོང་པ་སྟེ་དངོས་པོས་དབེན་པ་སྟེ། འདས་པ་ནི་ ཞིག་ལ་མ་འོངས་པ་ནི་མ་བྱུང་བ་དང་ད་ལྟར་ནི་མི་གནས་པས་དབེན་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།འགྱོད་པ་སེལ་བ་ནི་ལྟུང་བའི་ཆོས་བཞིན་དུའང་ཕྱིར་བཅོས་པ་སྟེ་ཆད་པའི་ལ་སོགས་པའོ། །བརྟན་པོར་མི་བྱེད་པ་ནི་འགྱོད་པ་མི་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འགྱོད་པ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

财物是指金银等物，因为从三处偷取。近亲是指阿罗汉母，母是指生母，因为与无间罪相似。其余易于理解。对于这些何者，若集于一处时，如经中所说'若是'，由于集于一者相续中罪过极大，故如是解说。由于也会毁坏，故说'彼亦'。如何能断除呢？说'因与'，具足是指毁坏，即是对治。
如何对治呢？有人说是指具足四力：所依、厌患、还净、对治。有人说因是内在近取和外在缘的摄持具足，世俗中忏悔并修习空性对治。有人说是指无自性，因为任何从缘而生者如同未生，故下文说'生已即灭'，为显示无住。有人说是知业不失而精进断除。
有人说因为五火苦行等非是因，故其因与彼相违，即实有见与空性相违，因此进入'何所作'等。因此，无作是因为无作者。无为是指无因缘和合，因为生已即灭故前后不相遇。
若问与现量相违否？称为幻法性，因为未观察时显现。以空对空不得其便，故无烦恼。为何不得其便？因本性光明，不可改变。彼无因缘故本来清净。若问为何一切未解脱？称为胜解信仰。如说：'自生诸圣者，无信不能证，如同具光明，日轮盲不见。'
若问诸法虽空，为何具过失者不得解脱？如前理所示无实法。云何无？生已灭尽。云何生？说'因与'。云何灭？不待因故生已即灭。
如心性然烦恼亦如是，故说'何'。若说烦恼尽仍生业果，说'于无障者'，显示烦恼尽则得解脱。若问烦恼尽则不感业等苦，而业障不应从烦恼解脱，如何应理？
示第二经：虽造大罪，其后依止等力为先，修习对治则得解脱，如前未生怨经所说，此中亦说'何时知诸法极调伏'等。法是指法之名言或执持相故。或说法相顺解说'诸过失'即诸堕罪之因烦恼，其因空即离实法，过去已灭，未来未生，现在不住故空。
除悔是如堕罪法作忏悔即惩罚等。不坚持是令悔不住，因为悔本身即是障碍。

།ལྡང་བའི་ ཐབས་བསམ་པའམ།ལྡང་བའི་ཐབས་སྦྱོར་བ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྟོབས་བཞིས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོའང་སེལ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཆོ་ག་ནི་བཅས་པའི་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་ལ་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་སྟོབས་བཞི་དག་པར་བྱེད་པའོ། །འདས་པའི་ཉེས་པ་བཤགས་ཀྱང་ཡང་ཉེས་པས་གོས་ན་ཅི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་མཁས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་སྡུག་པ་དང་བྱམས་པ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཅི་ལྟར་འདུལ་ཞེ་ན། གློ་བུར་གྱི་ཞེས་བྱ་སྟེ་བརྫུན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྫུན་པར་བྱས་ནས་དེའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་རོ། །བག་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ལྟུང་བ་བྱུང་ན་སྐྱེན་པར་ཕྱིར་འཆོས་པས་ན་འབྱུང་བར་འདུ་ཤེས་པའོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཅི་ལྟར་བརྟན པོར་མི་བྱེད་ཅེ་ན་ཡུལ་དང་མཚན་ཉིད་དང་སྤོང་བ་ལ་མཁས་པས་འགྱོད་པ་མི་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཡུལ་ནི་ནང་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ནང་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུའོ། །གཉིས་ག་མེད་པས་ནི་བར་ཏེ་དབང་པོའམ་ནམ་མཁའོ། །མ་ཡིན་ན་ནི་དགག་པ་སྟེ་ཅི་སྐད་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ནི་གཉིས་ ཏེ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ།གཉེན་པོའི་ངོ་བོ་གང་གིས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་ན་དེ་སྤོང་བ་སྟེ་དཔེར་ན་ཀླུའི་རིགས་འདོན་ཤེས་ན་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེ་ན་རྩ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་ སེལ་ཞེས་བྱ་སྟེ།བསལ་བྱ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བསྒྲུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་རྩ་བ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། སྤང་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྤྲིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྷག་མཐོང་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཤེས་རབ་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དཔྱད་ནས་གཏོར་བ་ནི་བཤིག་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བས་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་དང་འདྲའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ནང་གི་སེམས་དེར་སྣང་བས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟེ། བཞིན་ནི་ནང་གི་མཐུས་སོ། །མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བས་མུན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ལོག་ པའི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།ལས་ནི་གླགས་ཚོལ་བ་སྟེ་བདེ་བ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ་འཛིན་པར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་དཔེ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ་འདྲ་བར་གཞན་འབྱུང་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་ཀུན་དུ་ བརྟགས་པར་ནི་ཆར་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ།ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཡང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་མཁས་པས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་སྤོང་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ན་འགྲོ་བ་དང་ཡུལ་ན་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ པའི་མ་རིག་པའི་དཔེ་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་གོམས་པའི་ཕྱིར་དེར་སྣང་ངོ་།།དེ་ནི་གསུམ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟེ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །གཏི་མུག་ནི་མུན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་མི་ཤེས་པས་རྨོངས་ པའོ།།ཞེ་སྡང་ནི་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་བསྐལ་པ་སྟོང་ལ་སོགས་པར་བསགས་པའི་དགེ་བ་རྐུ་བར་བྱེད་པས་ན་རྐུན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ་མི་ཤེས་པས་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་གནས་མེད་པས་ན་མཁའ་འགྲོ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཡུལ་རྣམས་ལ་རྒྱུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མི་འདོད་པར་བྱེད་ པས་གནོད་སྦྱིན་ལྟ་བུ་སྟེ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐར་པའི་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་པས་ན་སྲིན་པོ་དང་གནོད་སྦྱིན་ལྟ་བུ་སྟེ་མདངས་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ལ་ལ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨྲའོ།

什么是思维对治方法或修行对治方法呢？如经中所说'彼等'，即以四力能净除大罪过。其中仪轨是针对微细的制罪。戒律是指不杀生等。戒律的种类是四力清净。
如果忏悔过去的过失后又被过失染污该如何是好呢？为了断除其因。如经中说'善巧调伏烦恼'，即修习不净观、慈心和缘起观。
如何调伏呢？所谓'暂时'即虚妄之义。了知其虚妄后不为所转，故不成为烦恼。若因放逸等而犯戒，则迅速忏悔，故称为生起想。
为何不如前所说那样坚固呢？由于善巧于境、相及断除而不住于追悔。境即内等，指内等诸处。二者皆无即中间，为根或虚空。若非则遮遣，即如前所说。
相有二种，即了知能断之相，指若通达无自性的对治体性，即了知烦恼则能断除，如同知晓龙种咒语则不受其害。那么如何了知呢？即通达无根本。
因此说'不除'，因为所断不可得。说'不修'，因为已断分别。如何观察无根本呢？所断之相如云等，即胜观是智慧。智即智慧。以智慧智于胜义谛和世俗谛中观察而破除即是摧毁。
这些都从分别而生故如云遮蔽。因为是识之转变，故如内心所现之水月。'相'即由内力。因无明而生故为暗处之境。因邪知而生故如盗贼等。'业'即寻隙，夺取安乐。
其中无明因遍计所执无明有二：能取遍计所执之喻如云，因为相似且能生他。所取遍计所执如雨云，因为与境相似且能生他。其对治即智慧等，由通达二谛而断除。
如何断除呢？无有方所行及境处住，因为无实。俱生无明之喻如水月，因为无始习气熏习故如是显现。
此有三种：俱生贪欲如水月，由内心执著可意等而遍计。愚痴如黑暗，因无知而迷惑。嗔恨如盗贼等。
因能盗千劫等所积善业故如盗贼，因为以无知为缘故。嗔怒无住处故如空行母，因于诸境驰骋故。令果不如意故如夜叉，因不悦意故。夺解脱威光故如罗刹夜叉，因夺其光泽故。如理作意即空性。有些说是慈等。

།ཅི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་ཞེ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པས་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ངེས་པའི་དོན་དུ་བྱ་བ་ནི། མདོ་གསུམ་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དང་ པོ་དང་།བར་པ་དང་། ཐ་མར་ནི་ཐོས་པ་དང་མོས་པ་དང་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པའི་ལྟུང་བ་ནི་ཅི་ལྟར་སྦྱོང་ཞེ་ན་བདུད་འདུལ་བའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་འགྱོད་པ་ཅི་ལྟར་སེལ་ཞེ་ན་མ་སྐྱེས་དགྲའི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཇི་ ལྟར་སྦྱོང་ཞེ་ན།མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་འགྱོད་པ་དང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་། སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དྲངས་ནས་ཕན་ཡོན་གཉིས་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མཚོན་པ་ནི་འདི་ནི་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། འདིར་མདོར་བསྡུས་སོ་ཞེས་བཤད་པའོ། ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དག་ནི་སྐུ་གཉིས་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཤེས་རབ་དེའང་ཐབས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བར་གསུངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་བས་ན་སྦྱོར་བ་ཡང་དག པའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ཐར་པའི་ཐབས་སོ།།སྦྱོར་བ་ནི་ལམ་དེའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་སྐད་ཅེས་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞིང་གི་རྒྱན་ནི་ཞིང་དང་འབྲེལ་པར་རྒྱན་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྣོད་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ལྟ་བ་ནི་དྲུག་ཅུ་ རྩ་གཉིས་ཏེ་ཚངས་པའི་དྲ་བ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེས་ན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། །སྦྱིན་སོགས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་མི་བཟད་གཞག་།ཅེའོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དགོས་པ་བསྟན་ནས། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། ཐབས་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་འབྲེལ་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་གང་འཁོར་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དུས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚོགས་རྫོགས་པའོ། །ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ལ་གོམས་པའོ།།མི་སྐྱེ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའོ། །དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་རྣམས་སུ་སྤྱིར་བཏང་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་འབྲེལ་པ་སྟེ། ས་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་བྱིས་པའི་རྒྱུད་ལས་ འདས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲོ་བ་དང་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དེ་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དེ་མ་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དང་གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་མ་རྟོགས་ པས་ཀྱང་ངོ་།།བཟོད་པའི་ས་ལ་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་རྟོགས་པ་གཙོར་བཤད་ལ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཐོབ་པས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །ས་དང་པོ་ལ་ནི་བདེན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ་འཆལ་པའི་དྲི་མ་སྤོང་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་བཟོད་པ་ དང་ལྡན་པས་མི་སྐྱེ་བ་གཙོར་བསྒོམ་ལ།བཞི་པ་ལ་སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པས་འོག་མའི་ངེས་པ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་ཚོལ་བའོ། །ལྔ་པ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་གོམས་པར་བྱེད་པས་འདུ་འཛིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲུག་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གོམས་པས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་ གཙོར་བསྒོམ་ལ།བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་ཅིང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པས་ཡོན་ཏན་ཚོལ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་མངོན་པར་འདུ་འཛི་བྱེད་ལ། དེར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ལ་བསྐུལ་བས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའོ།

如何修持呢？即所谓空性等。因此，善巧断除之方便即具一切最胜之空性，故说众生等。由方便智慧双运而相应。
对此等确定之义，即第三经，法数即空性。初、中、后即闻、信解、趣入。
因此，分别解说即略说堕罪如何清净，如降魔品中所说。其悔罪如何消除，如阿阇世王经中所说。业障如何清净，如藏经中所说，其悔罪与业障是就差别与总的角度而言，亦如是说。
'如是'一词，引申其声而全面表征二种利益，即所说'此是'，此处是略说。
福德与智慧即成就二身，如是显示福德与智慧的差别，并显示彼智慧具足方便，说远离方便善巧，菩萨即修习智慧。
如是则为正确瑜伽，即真实解脱方便。瑜伽即是彼道。
此复如何了知？如是引经相应即说'未被方便摄持'等。刹土庄严即与刹土相关之庄严，即器世间清净。见解即六十二种，如梵网经中所说。
故《大乘庄严经论》云：'智慧为方便所摄持，布施等为智慧所摄持不可思议。'
如是从随顺与违逆门中显示必要后，解说其本质即说'方便'等。智慧与悲心相应，其本质即'诸凡夫'等。
解说彼即'轮回亦'等。其中非时即圆满资粮。内自观察即修习涅槃。不生即空性。决定即一向寂静。
于此信解行地中总说即智慧与悲心相应，住此地之菩萨虽是凡夫，然已超越愚者相续，故说'以是'等。
暖位与顶位阶段中，别说由证悟补特伽罗无我故涅槃为所行境，虽证悟彼然未证法无我故轮回为所行境，以及证悟无所取而未证无能取故。
忍位中由于于甚深法生忍故，主要说证悟涅槃，然以未得世第一法见道故非所行境。初地中真谛为所行境。第二地中内自观察即断除邪行垢染。
第三地中由具足忍故主要修习不生。第四地中由具足戏论故不入下地决定而求上地功德。第五地中由修习二谛故散乱所行境等。
第六地中由修习缘起故主要修习彼自性空性为所行境。第七地中无相而有功用故求功德。
第八地中由无相任运故现行散乱，于彼以法性成就门中劝请故不断相续。

།ས་དགུ་པ་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་མི་ལྟུང་བ་སྟེ་དེས་ཆོས་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ས་བཅུ་པ་ལ་གང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མཛད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ་རང་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་བྱ་ཕྲ་བ་ལ་ཐོགས་པས་སྤྱོད་པ་མི་གཏོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་དེ་ཉིད་ངེས་ པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ལྷའི་བུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།རེ་ཞིག་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི་བརྩོན་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་རྣམས་སྡུད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་དང་པོ་ཚོགས་ཀྱིས་ནས་བཟུང་སྟེ་རྩེ་མོའི་བར་དུ་བདག་མེད་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ་ཐེག་པ་ཐ་མར་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་ཐབས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱའོ།།བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བླང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ་དེ་ལ་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆེན་པོ་ལ་རིག་པར་ བྱའོ།།ས་དང་པོ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་སོ། །ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ཞིང་དུ་སྦྱོར་བའོ། །ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་སྦྱོར་བའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་ནི། གཟིགས་ པ་མེད་པའི་སྐུར་རྟོགས་པར་སྦྱོར་བའོ།།ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱོར་བའོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་སྟེ་ལམ་དེ་རྣམས་སུ་ཅི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། གང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ནི་སྤྱིར་ཡུལ་དུ་བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེའོ། །ཡང་ཞི་བ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།ས་བརྒྱད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དགུ་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ལྟ་བ་སྟེ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཆོས་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་སངས་ ཀྱི་སྐུའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ།སྐུའི་རྒྱན་ནི་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་ལ་བྱ་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཞིང་གི་རྒྱན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་བསྙེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཚང་ ན་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།དང་པོ་སྒོམ་པའི་ས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདེབས་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་དམ་པར་ཟབ་མོ་ལ་ འཇུག་པ་སྟེ།འདིས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་མི་འདའ་བས་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། རྣམས་ཞེས་གསུངས་པས་མཐའ་དག་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་གང་ཟག་དང་སྦྱར་བ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་ནི་མོས་པའི་ས་པའོ། །མ་གོས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྤང་བའོ། །བཤད་པ་དང་སྦྱར་བས་ན་ཕྱུགས་སོ། །བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་ལྡེམ་པོ་ངག་གི་སྣརེལ་ཞི་སྟེ་གཞན་དུ་འཁྱོགས་པས་ན་ལྡེམ་པོའོ། །རྒྱུད་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུན་རིང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ནི་བསྐལ་པ གྲངས་མེད་པར་རོ།།འདི་ནི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ནས་གོམས་པར་བསླབ་པར་མངོན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོག་པར་རྟོག་པར་མི་བྱའོ།

在第九地时，以各别正智而不堕入极寂，为了通过说法之门而断除无义之所作故。在第十地时，所谓'转法轮'等，为了作诸事业，就自利而言，于微细所知有碍而不舍行。因此，为了显示彼之决定义，说'天子'等。暂且显示，无勤即以智慧证悟空性，摄诸法即以大悲等方便力。别说者，从初资粮至顶位，无我等，为不堕入小乘故，当知方便即成熟有情等。
于忍位及法最胜位无所取等之加行，及摄持正法之加行，其中摄持正法之加行，当知于大法最胜。于初地，法界无别，以遍行义故。于第二地等三地，一切于虚空界加行。于第五地等三地，无为增长加行。于第八地等三地，无见身证悟加行。就一切地而言，无生等加行。此二差别，是就自利他利而言。
如是方便智慧双运，于彼等道如何修习耶？所谓'入定时'等。其中从胜解行至第七地，观有情等。其中有情是总境。大悲于胜解行地当知。大悲从见道开始。又寂静及极寂静，当知是世间及出世间之阶段。
第八地依止大悲及智慧，此中亦须特别修习大悲故。第九地观察摄持正法，为说各别正智法故。第十地现前佛身庄严等，身庄严即是身自身庄严，色身是刹土庄严故。趣入非趣向加行，因过于遍计故。若谓从获得暇满开始则不然。何以故？若具相则唯是欲求，从初修地则不然，为显示此故。
显示趣入修习方便之次第，所谓'二印'等。为印持故为印。彼即世俗谓文字，胜义趣入甚深。此即于前所说方便智慧不违背而印持，由说'诸'字故显示周遍。如是显示趣入方便之境已，彼与补特伽罗相配，即说'其中'等。初业即胜解地。无染即离增益。配合解说则愚。转等所说之密意语，由转向他故为密意。续即不杂故。长时梵行即于无数劫。此从获得暇满即应修习，不应邪解为一切时非方便智慧双运。

།གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ནི་གཙོར་གོམས་པར་བྱ་བར་བསྟན་གྱི་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གང་ ཟག་གི་འཇུག་པའི་ཚུལ་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྨ་འབྱིན་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་ཏོ།།ཉེས་དམིགས་འདི་ལ་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པར་སེམས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཟབ་མོ་ལ་མི་གུས་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་གང་ཟག་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སྟེ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །ཉེས་པ་གཉིས་ཏེ་ཡུན་ རིང་དུ་སྤྱད་པའི་གང་ཟག་ལ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དུ་གོམས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་གོམས་པ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་བཟོད་པ་སྟེ། འདིར་ནི་དང་པོའི་རྒྱུའི་གེགས་སུ་གཟུང་ངོ་། །དེའི་རྒྱུ་ན་དམན་པ་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་གུས་པ་ ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་སྟེ།འདིར་བསླབ་པ་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་ཉིད་དོ། །རི་མོ་ནི་དེ་སྟོན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་མི་བྱེད་པས་རི་མོ་མི་བྱེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་སུ་བསླབས་པ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ངས་ནི་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པར་མི་གནང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མདོ་ ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་རྙེད་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སློབ་པ་དེའང་ཐོབ་བྱ་གང་ཞིག་ལ་དམིགས་ ནས་སློབ་ཅེ་ན།ཐོབ་བྱ་སྐུ་གཉིས་ལ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆེ་བ་ཉིད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དགར་བའོ། །འཇུག་པ་ནི་གཉིས་ཏེ་མོས་པས་འཇུག་པ་དང་ཐོབ་པས་འཇུག་པའོ། །དེའང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ལན་ནི་ལུང་གིས་ཤེས་ཏེ། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལས། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ནི། བཙུན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ས་རྣམས་སུ་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་ཀྱང ས་དང་པོ་དང་བཅུ་པ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ལ།ས་རེ་རེ་ལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཡང་། དང་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྩམས་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སྟོན་ཏེ། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བ་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ དང་།གཞན་རྗེས་སུ་དྲང་བ་དང་། རང་གི་འཁྲུལ་པ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉམ་ང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་བརྟགས་པའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པས་དམན་པའི་དོན་དམ་པ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ཀྱང་སྦྱར་ ཏེ་གཞན་དུ་ན་བྱ་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རམ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་དབང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དང་པོ་གོ་སྐབས་མ་ཕྱེ་བར། །ཞེས་སྨོས་སོ། །སྦྱིན་པར་ཁས་འཆེས་པར་སློང་བ་ནི་མི་སྲིད་དེ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐུ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་ཅེ་ ན།དཀའ་ཐུབ་དག་པ་སྟེ་མྱུར་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་གི་ཞེ་ན་ཕལ་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་སྔར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དཔེ་སྒྲུབ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཟོད་པ་ནི་འདོད་པའོ། །ས་བཅུ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཆོས་སྣང་ བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་།ཁམས་སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཙོ་བོའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི། གང་གིས་འཕྲུལ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའོ། །གང་གི་ཐད་དུ་ཞེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྱན་སྔར་རོ། ། གང་གི་དོན་དུ་ཞེ་ན་མཐུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གང་ནས་ཤེ་ན། མཚན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སོ། །གང་གི་ཡོན་ཏན་འཕྲུལ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ལ་སོགས་པའོ།

说有两种是主要为了表明应当修习，并非说没有其他的，因为那样太过了。这样的补特伽罗的趣入方式，从遮遣的角度显示了挖掘伤口的过失。
对于这些过患的显示，是不会认真思考的，这就是所说的'不敬重甚深法'。其因即是诽谤正法和瞋恨补特伽罗，如前所说。
有两种过失：对于长期修习的补特伽罗，称为'无生法忍'。在世间道中修习者获得见道忍，在七地以下修习者获得八地忍，此处是指第一种因的障碍。
其因是轻视下劣和吝惜恭敬。此处所学即是信解甚深法。绘画是指宣说此法，不作此事即是不作绘画。另一种说法是轻视所学，因此如经中说:'我不允许给予出家人财物'等。
以经典量广引《摄经论释》已说明般若波罗蜜多。《摄经论》中难得殊胜行之说明品第十。
如是修学六波罗蜜多者，是为获得何种果而修学呢？为获得二身，法身已经说过。色身即是广大性，所说'性'是为了区别声闻等。
趣入有二：信解趣入和证得趣入。这又是如何呢？答案从经典可知，如《圣无垢称经》等所说。
因此，首先从显示初地功德开始，显示善巧方便之行为，如经中说:'大迦叶尊者'等。虽然诸地中都有殊胜利益的差别，但初地和十地是作为代表，每一地都有六种稀有等功德。首先显示布施等的稀有功德，为圆满资粮、利益见道、圆满意乐、引导他人、及除自迷惑故，经中说'获得不可思议解脱'。
'怯弱'是指观察二者。说'大多'是为了遮除小乘胜义，对此也加上'因此'，否则将有失职责或成妄语过失。
如此则成无自主吗？故说:'初时未开许'。承诺布施给乞者是不可能的，为什么呢？因为'无力'，即是不能的缘故。为什么要自己做呢？因为'清净苦行'，为了快速前进的缘故。那么是谁呢？说'众人所无'，即是唯菩萨能做，如前所说。
以喻成立此义即如经说，'忍'是指欲求。显示十地功德有二：显现法的功德神变和显现界的功德神变。其中依第一分说主要功德神变：由谁变现？即是彼菩萨。在谁面前？在世尊释迦牟尼前。为何目的？为显示大威力。从何处所依？从'相'等处。变现谁的功德？菩萨眷属等的功德。

།ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་གང་འཕྲུལ་ཞེ་ན་ཆོས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ ནི་སྔོན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ།།གནས་བཀོད་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གདན་བཀོད་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་བཀོད་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཁོར་ གྱི་ཡོན་ཏན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱིས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཞལ་དུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁམས་སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་ཡང་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོ་ལུས་ལ་དམིགས་པ་སྤྲུལ་པའི་ ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་ཆོས་གང་ལ་ལྡན་ཞེ་ན། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ནས་འཕྲུལ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ གང་ཞེ་ན་སྟོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཉིད་ལས་སྣོད་ནི་རླུང་གི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་ནི་ཉིན་ཞག་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱོགས་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའོ། །རྟེན་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡང་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།རྟེན་གང་ན་གནས་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནའོ། །དམིགས་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི། དེའི་ལུས་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པའོ། །བརྗོད་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། །མཛད་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ ན།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཚད་མེད་པ་ནི་ས་བཅུའི་རྣམ་པར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ལ་དཔེ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་ སྦྱར་བའོ།།དེའི་འཐད་པ་ནི་དབང་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གྲངས་ཀྱི་དཔེ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་རོ་ཡིས་མི་འདོར་བས་བུ་རམ་ཤིང་ལྟ་བུའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་སྟོང་པས་འདམ་བུ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་དེས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་ནི་འོད་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པས་ཏིལ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་མང་བས་ན་ཚལ་སྨོས་ཏེ་འདྲ་བ་རྣམས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་བསྟན་ནས།ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་དངོས་ནི་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྲ་བ་ནི་སྐུ་གདུང་རིང་བསྲེལ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་རྟོག་པ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཕྲིན་ལས་དེ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དཔེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གཞི་བསྟན་པ་ནི། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་དངོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་བར་བཟོད་དོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུའི་ཕན་ ཡོན་བཤད་ནས།ད་ནི་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པར་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། མདོ་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་དཔེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་གནམ་འཕང་དང་ཞང་རྒྱང་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ལྷག་གེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེག་ པ་དམའ་བ་ལས་མཐོ་བའོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཡངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡངས་པ་དང་ཆེ་བའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བུས་པའོ། །དེའི་གཞི་ནི་དངོས་པོ་དང་དུས་དང་གང་ཟག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། འཇམ་དཔལ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ནི་རང་དུལ་བར་འདོད་པའོ།

如果问什么是功德法的变化，法显现的变化是指过去的布施等。住处安排的变化是指说'忍土'等。座位安排的变化是指说'金刚座'等。身体安排的变化是指说'如意宝王'等。眷属的功德是说'所有这些菩萨'等。
其中由愿力而生的是指面见等。界显现的功德变化是在《华严经》中所说。首先针对身体所缘的变化功德而言，具有什么功德法呢？称为商主子妙宝，为什么呢？因为以如幻三昧而见。从何处变化呢？说到'普贤菩萨也'。
是何事物呢？三千大千世界等。其中器世间是风轮等。有情是地狱等。时间是昼夜等。方向是东方等。所依变化是说'普贤菩萨也'。所依何处的变化是在毗卢遮那佛前。所缘变化是说'从每一身也'。言说变化是有情音声等。
事业变化是转法轮等。究竟果是说'于此'，其中无量是十地的行相。无量智慧是一切相智和种智。其中譬喻是说'譬如'。'如是'是与义相应。其合理性是说'自在'，其中'如是'是法灯地。
这些功德数量的譬喻是说'甘蔗'等，由悲心所转而住于轮回，但因功德之味而不舍离，故如甘蔗。虽现似随顺烦恼的行为，但离烦恼故如芦苇。因具足智慧故空，如茎干，成为功德之器，如芝麻。因其众多故说'园'，为摄集相似者。
如是显示功德之大后，显示事业之大是说'文殊'。殊胜事业本身中，坚固是指舍利。如是无分别及一切时的事业即是了义，如《大方广佛华严经》中所说。譬喻是'譬如'，显示稀有之基础是说'阿难比丘'等。稀有事业本身是说'如来'等，可以理解。
如是解说果德利益后，现在解说信解殊胜的利益，说'甚深经'等。将此与经典结合是说'即彼经中'。利益的譬喻即是所说'譬如'。其中高广即是'明显'等，即是较小乘更高。即是'广大'等，是依二谛广大的意趣。其基础是事物、时间、补特伽罗的五度等。显示其福德差别是说'文殊'。菩提是希求自调伏。

།ཕུང་པོ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པས་རྒྱ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་ཡིན་ནོ། །མདོ་ཀུན་ ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བཅུ་གཅིག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པ་རྫོགས་སོ།། །།ད་ནི་དེ་དག་ ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ལུང་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་བསོད་ནམས་མིན་སྤངས་ནས། །བར་དུ་བདག་ལྟ་ལོག་པ་སྟེ། །ཐ་མ་ཀུན་ལས་ལྡོག་ཤེས་པ། །རིགས་པར་ལྡན་ཕྱིར་གྲོལ་བའོ། །ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་འདོད་རྣམས། །གླང་ཆེན་ལམ་དུ་སོང་འགྲོ་ཡང་། ། གྲགས་ཕྱིར་བློ་གྲོས་སྦྱང་འགའ་ཞིག་།དེ་མ་མཐོང་ཕྱིར་གྲགས་ལ་བརྟེན། །དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། །ཚད་མ་མིན་ཕྱིར་འདི་མཐོང་བཞིན། །དེ་མ་ངེས་པར་གྲགས་ཤེ་ན། །དེ་ལ་ཚད་མས་གནོད་ཕྱིར་རོ།

无蕴即是涅槃。为什么呢？因为无所缘众生故为小乘，以及于此信解等是圆满菩提之因故。如前所说皆是如此。
从《经集论》之释以圣教量广为阐述中，难得胜解广大之谈论，即难得第十一已说讫。
《经集论》功德品第六竟。
今为确定彼等故，当说此教言偈颂：
初断非福德，中断我见邪，后知离一切，具理故解脱。
诸欲求解脱，如象道中行，为名少智者，不见故依名。
若谓见真实，非量故如见，若谓名不定，以量破彼故。

།ཚད་མ་དེ་ཉིད་མིན་ན་ནི། །དེས་གཞལ་ཅི་ཕྱིར་བརྫུན་མི་འགྱུར། །དམ་པའི་དོན་ལ གྲགས་འགའ་ཞིག་།ལུང་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཉིད་བཞིན། །སྣང་གྲངས་སྤྱོད་པས་མཐོང་ཞེ་ན། །དེ་ཉིད་མ་མཐོང་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཡུལ་མིན་ཞེ་ན་དེ་འདོད་པས། །དེ་ལ་མཁས་པ་ཅི་ཞིག་རྩོད། །ལུང་ཡང་དེ་ལ་རག་ལུས་ཞེས། །སྨྲ་ན་ཅི་ཕྱིར་དེ་ལ་མིན། །རྒྱུ་མེད་མི་རུང་གང་ཞིག་རྒྱུ། །དེ་མེད་ནུས་པས་མ མཐོང་ཕྱིར།།གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེས་ན་ཟབ་མོར་གྱུར་པ་ལ། །སྔོན་གྱི་ལུང་རྙིང་ཡོངས་བཏང་སྟེ། །རང་ལྟར་གཟུང་མིན་ལུང་ལས་གསུངས། །བསྲེགས་བཅད་བདར་བས་གསེར་ལྟ་བུར། །བརྟགས་ནས་བླང་བར་གསུངས་ཤེ་ན། །དེ་ཡོད་མིན་ཏེ་མ་ཡིན་ལྟར། །མ་རྟོགས་གྲུབ་ པའི་ལམ་མེད་པར།།ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅན་གྱིས་མཐོང་སྟེ། །དེ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ཞེ་ན། །བཤད་བཞིན་རྒྱུ་མིན་འབྲས་བུ་ལྟར། །ཚད་མ་དེ་ཡིས་གནོད་པ་ཡིན། །གྲུབ་ལམ་སྣང་བ་རྟགས་ཡིན་ཏེ། །རང་ཉིད་བྱ་བྱེད་མི་རྟོགས་པར། །ལྐོག་གྱུར་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར། །དེ་ལའང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་མིན། ། འགལ་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གང་གིས་འཛིན། །ཚད་མས་གནོད་ཕྱིར་གསུམ་པའང་མིན། །གཅིག་དང་ཐ་དད་མི་སྣང་ན། །བདག་སོགས་གང་རུང་གནས་པ་སྨོས། །མི་དམིགས་ཕྱིར་དང་འགལ་ཕྱིར་ན། །དེ་མ་རྟོགས་དང་དེ་ལས་མིན། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་འང་མ་གྲུབ་པས། །རང་གི་འདོད་པ་གང ལ་ཞིག་།གཅིག་མིན་དེས་ན་དུ་མའང་མིན། །རང་གཞན་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་དང་། །ཡོད་སོགས་སྐྱེ་བར་མི་རུང་བས། །ངོ་བོ་ལ་སོགས་གང་ཞིག་ཡོད། །བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གྲུབ་པ་མིན། །མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་དངོས་མེད་པར། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཐོགས་པ་མེད་པས་གསུངས། །མ་རྟོགས་འགའ་ཞིག མི་མཐུན་སྨྲ།།མི་མཐུན་དེས་ཟབ་ང་ལུང་ནི། །བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པས་ན། །དེ་ལས་སྐུར་པ་གང་ཞིག་ཡོད། །དོན་གཉིས་ཕྱིར་ན་གང་ཞིག་བརྫུན། །དེ་སྤངས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་།དྲང་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་བརྫུན་མིན། །དོན་མེད་ཕྱིར་ན་གཉིས་པ་བརྫུན། །འགལ་ཕྱིར་གཞུང་གི་དོན་ལ་རེག་། འདོད་རྒྱལ་སྨྲ་བ་མི་མཐུན་པས། །གླང་ཆེན་ལམ་དུ་བརྟེན་ཏེ་དོང་། །དམ་པ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ཡི། །དམ་པ་གང་ཡིན་དེ་གཉིས་མཐུན། །དཀའ་བ་མདངས་དང་འཇོམས་རྙེད་ནས། །སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་འབྱུང་བའི་གནས། །སྦྲུལ་གྱི་ཚང་འདྲ་མེད་སོགས་ལྟར། །བཅས་པ་དང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྲུངས། ། དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་བག་ཡོད་པས། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། །ཉེས་པའི་རྒྱུ་ནི་བདག་ལྟ་ཉིད། །ཤེས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན། །ཤེས་པ་གོམས་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ། །དེ་རྒྱུ་ངེས་དོན་ཟབ་ཆོས་རྟོགས། །དམ་པའི་དོན་དུ་ཅིས་མི་གཟུང་། །གོམས་ན་ཅི་ཞིག་དཀའ་ཕྱིར་འགའ། །སྡུག བསྔལ་བདེ་བར་རྟོགས་བཞིན་པས།།ཟད་མེད་བརྟེན་འགའ་ཅི་ཞིག་མིན། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དཔེ་ལས་འདས། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །ལག་ཏུ་ཐོབ་པར་དགོས་པ་མེད། །བཏང་སྙོམས་ལ་སོགས་ཚད་མེད་པས། །ཚངས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་ཉིད་དང་། །གཏོང་བས་ལོངས་ སྤྱོད་བཟོད་པས་གཟུགས།།ཁྲིམས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སོགས་དོན་དང་། །གྲགས་དང་རྙེད་སོགས་རྒྱ་མཚོ་ནི། །འདི་དང་གཞན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །སྔར་བཤད་རྒྱས་པར་བཤད་དེ་ཉིད། །རང་བཞིན་ལག་པ་རང་བཞིན་གསུམ། །མདའ་དང་མིག་དང་ཡོན་ཏན་དང་། །དུས་དང་ཡོན་ཏན་ཡོན་ཏན་ དང་།།དགུ་ནི་དང་པོ་གཉིས་པས་འགྲུབ། །གསུམ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་ཏེ། །བཞི་པས་དངོས་པོ་གསུམ་པའོ།

如果不是真实的量，为何所量不成虚妄？对于胜义，某些共识不会成为教证，如同彼性。
若说由现量行为所见，为何不见彼性？若说非境，既然承许彼，智者何须争论？
若说教证也依赖于彼，为何不依于彼？无因不合理，某一因由于无力故未见。
否则将成太过。因此对于甚深之处，应舍弃古老教证，教中说不应执自见。
若说如同经过烧、割、磨的黄金，观察后应取，此说不成立，如同非理，未证悟成就之道。
具法眼者所见，若说彼亦依彼，如前所说非因果，彼量即是能破。
成就道之显现是标志，自身不了知作用，如何能取隐密义？彼亦无能立。
因相违故，何现量能取？因量所破故，第三亦非。
若一与异不显现，请说我等任一安住。因不见故及相违故，非不了彼及非从彼。
相执亦未成，于何自许？非一故亦非多，自他二者及无因，有等生不应理故，何有自性等？
遍计所执及依他起不成，相等诸法无实，龙树无碍已说，有些未悟者说不同。
彼不同说深奥教证，既说为虚妄，何有胜于此诽谤？因二义故何为虚？
舍彼返转因某些，若说为引导故非虚，因无义故第二虚，因相违故触及论义。
任意而说不相顺，如象道而行，依止圣者之圣者，彼二相顺。
获得难行光明摧毁后，众苦生起处，如无蛇窝等，首先当护持律仪。
以正念、正知、不放逸，依止宗义者，知过失因即我执，应当断除。
由修习智慧得果，彼因了知了义甚深法，于胜义何不取？若修习何难故。
有些了知苦为乐者，何不依无尽？不可思议超越譬喻，不可言说法性。
不需获得，以无量舍等，生于梵天处，布施得受用，忍辱得端严。
以戒得善趣等义，名闻利养等海，此世他世无疑虑。前说广说即彼。
自性手自性三，箭与眼及功德，时与功德功德，九由初二成就。
第三所立，第四事物第三。

།དེ་འགྲུབ་ལྔ་སོགས་ལ་རག་ལུས། །དེ་དོན་བདུན་པས་རིག་བྱ་སྟེ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པ་བརྒྱད་པར་གསུངས། །ཡོན་ཏན་ཐ་མ་དེ་རྣམས་གྲངས། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་པ་རྣམ་དྲུག་ ཏུ།།གཞུང་དོན་ཆོས་བཞི་དེ་ལྟར་བསྒྲགས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལམ་པོ་ཆེ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ནི། །བསྡུས་པ་བཤད་པ་ལས་བྱུང་བའི། །བསོད་ནམས་འགྲུབ་པས་འགྲོ་ཀུན་རྒྱལ། །གོ་འཕང་དམ་པ་ཐོབ་གྱུར་ནས། །མི་ནུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནི། །སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་ལ། ། ཞི་བའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པར་ཤོག་།ཡི་གེ་པ་ཡི་དོན་ཆེད་དུ། །བརྩིས་ནས་ཤློཀ་སུམ་སྟོང་དང་། །དེ་ལས་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཅིག་ནི། །འདི་ཡི་ཚད་དུ་བྱས་པ་ཡིན། །བམ་པོ་བཅུ་དང་ཤློཀ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་དོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ་ལུང་གི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ ལས་བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་ནག་པོའི་ཞབས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

成就此等五者等需依赖。此义应以第七了知。获得之法于第八宣说。功德最后彼等数。
布施等行为分六。教义法四如是宣说。胜者佛子之大道。为诸佛子所教授。
由此略说而生起。以福德成就愿众生。获得殊胜果位已。不朽正法胜幢帜。
为诸堪能之众生。以寂静方式宣说。为书写者之缘故。计算三千零五十。
颂词作为此之量。共有十函五十颂。摄集诸经论释《珍宝光明庄严》之略说偈颂。
《摄集诸经论释》由堪布宝源寂天造毕。印度堪布班智达那格巴之足与藏地译师比丘戒胜王译校审定。








